I KK 356/22Wyłączenie sędziego sąd najwyższy procedura powołania 8
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego A.D. od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej sygn. akt I KK 356/22. Obrońca argumentował, że sędzia została powołana na urząd w procedurze wadliwej, która jest kwestionowana w samej kasacji, co rodzi wątpliwości co do jej bezstronności. Sąd Najwyższy, odwołując się do orzecznictwa i doktryny, uznał, że przepis art. 41a k.p.k. (pozostawienie wniosku bez rozpoznania, jeśli oparty jest na tych samych podstawach faktycznych co wcześniej rozpoznany) nie może być stosowany w sposób formalistyczny, jeśli celem wniosku jest zapewnienie realizacji konstytucyjnych i konwencyjnych gwarancji prawa do bezstronnego sądu. Podkreślono, że instytucja wyłączenia sędziego ma charakter gwarancyjny i nie może być ograniczana przepisami, które utrudniałyby jej realizację. W ocenie Sądu, sędzia, której status jest kwestionowany w kontekście procedury nominacyjnej, nie powinna orzekać w sprawie, gdzie ten zarzut jest podnoszony. W związku z tym, Sąd Najwyższy wyłączył sędziego A.D. od udziału w rozpoznaniu sprawy, uznając wniosek za zasadny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 41a k.p.k. w kontekście prawa do bezstronnego sądu oraz kwestia wyłączenia sędziego powołanego w wadliwej procedurze nominacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym i kwestii związanych z procedurą nominacyjną sędziów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepis art. 41a k.p.k. (pozostawienie wniosku o wyłączenie sędziego opartego na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany, bez rozpoznania) może stanowić przeszkodę do rozpoznania kolejnego wniosku o wyłączenie sędziego, gdy celem wnioskodawcy jest zapewnienie realizacji prawa do bezstronnego i niezależnego sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 41a k.p.k. nie może stanowić przeszkody do rozpoznania kolejnego wniosku o wyłączenie sędziego, gdy celem autora wniosku nie jest nadużywanie uprawnień procesowych czy obstrukcja, lecz zapewnienie stronie prawa do bezstronnego i niezależnego sądu.
Uzasadnienie
Ratio legis art. 41a k.p.k. jest przeciwdziałanie obstrukcji procesowej. Przepis ten nie może być wykładany w sposób ograniczający realizację praw konstytucyjnych i konwencyjnych, w tym prawa do bezstronnego sądu. Wniosek o wyłączenie sędziego, nawet powtarzany, musi być rozpoznany merytorycznie, jeśli jego celem jest zapewnienie gwarancji procesowych.
Czy sędzia powołany na urząd w procedurze nominacyjnej ukształtowanej ustawą z 2017 r. (z udziałem KRS w nowym składzie) może orzekać w sprawie, w której podniesiono zarzut wadliwej obsady sądu z powodu tej procedury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sędzia taka powinna zostać wyłączona od rozpoznania sprawy, gdyż rozstrzygając zarzut kasacji oceniałaby jednocześnie te same okoliczności dotyczące trybu powołania, które dotyczą jej samej.
Uzasadnienie
Status sędziego wadliwie powołanego pozbawia go uprawnień jurysdykcyjnych lub powoduje wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Sędzia nie może oceniać okoliczności związanych z własnym statusem prawnym i trybem powołania, aby zapewnić prawo do niezależnego i bezstronnego sądu.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G.G. | osoba_fizyczna | skazany |
| A.D. | inne | sędzia |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 40 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis musi być interpretowany w taki sposób, aby gwarantować stronie prawo do rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd ustanowiony ustawą. Odsunięcie od sprawy sędziego, w sytuacji, gdy jej rozstrzygnięcie wpływa na sferę jego praw i obowiązków.
Pomocnicze
k.p.k. art. 41a
Kodeks postępowania karnego
Przepis ten, wprowadzony w celu przeciwdziałania obstrukcji procesowej, nie może być wykładany w sposób ograniczający realizację praw konstytucyjnych i konwencyjnych, w tym prawa do bezstronnego sądu.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw
Ustawa wprowadzająca art. 41a k.p.k., której uzasadnienie wskazuje na potrzebę przeciwdziałania obstrukcji procesowej poprzez możliwość pozostawienia bez rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego opartego na tych samych podstawach faktycznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia została powołana na urząd w tej samej wadliwej procedurze, która jest przedmiotem zarzutu kasacji. • Rozstrzygając zarzut kasacji, sędzia oceniałaby jednocześnie te same okoliczności dotyczące trybu powołania, które dotyczą jej samej. • Przepis art. 41a k.p.k. nie może ograniczać realizacji prawa do bezstronnego sądu.
Godne uwagi sformułowania
Ratio legis przepisu sprowadza się do przeciwdziałania obstrukcji procesowej. • Przepis art. 41a k.p.k. nie może stanowić przeszkody do rozpoznania kolejnego wniosku o wyłączenie sędziego, gdy celem autora wniosku nie jest nadużywanie uprawnień procesowych czy obstrukcja, lecz przeciwnie - doprowadzenie do realizacji uprawnień procesowych, w szczególności zapewnienie stronie prawa do bezstronnego i niezależnego sądu. • Przepis art. 41a k.p.k. należy interpretować w sposób prokonstytucyjny i prokonwencyjny. • Jeżeli zatem strona procesu dostrzega te uwarunkowania i chce mieć zapewnione rozpoznanie jej sprawy kasacyjnej przez Sąd Najwyższy w składzie, który nie będzie budził wątpliwości z punktu widzenia bezstronności czy niezależności, to takiej blokady dla niej nie może stanowić przepis art. 41a k.p.k., nawet wówczas, gdy ponawia swój wniosek o wyłączenie sędziego opierając go na tożsamych podstawach co wcześniej nieuwzględniony wniosek. • Status sędziego jest wadliwy albo ustrojowo „nieczysty”, to wadliwość ta pozbawia go uprawnień jurysdykcyjnych, co najmniej in casu, a jeżeli je wykona, spowoduje wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Skład orzekający
Marek Pietruszyński
sprawozdawca
A.D.
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 41a k.p.k. w kontekście prawa do bezstronnego sądu oraz kwestia wyłączenia sędziego powołanego w wadliwej procedurze nominacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym i kwestii związanych z procedurą nominacyjną sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i prawa do bezstronnego sądu, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawniczym.
“Czy sędzia może orzekać we własnej sprawie? Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu wadliwej procedury nominacyjnej.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.