I KK 263/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek obrońcy skazanego N. K. o wyłączenie sędziego Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Anny Dziergawki. Wniosek argumentował, że sędzia P. Kołodziejski został powołany w wadliwej procedurze, co narusza jego bezstronność i zasadę nemo iudex in causa sua. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając, że okoliczności związane z powołaniem sędziego P. Kołodziejskiego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z 2017 r. skutkują uznaniem sądu z jego udziałem za nienależycie obsadzony. Sąd odwołał się do wcześniejszych orzeczeń, w których wskazywano na potrzebę wyłączenia tego sędziego. Ponadto, Sąd Najwyższy odniósł się do zarządzenia Prezesa Izby Karnej zakazującego rejestracji wniosków o charakterze ustrojowym, uznając je za bezprawne, ponieważ nie może ono pozbawiać strony prawa do rozpoznania sprawy przez sąd. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Anny Dziergawki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego z powodu wadliwej procedury powołania oraz kwestionowanie legalności zarządzeń administracyjnych ograniczających dostęp do sądu.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustrojowej Sądu Najwyższego i procedur powołania sędziów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sędzia powołany do pełnienia urzędu w następstwie procedury z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. może orzekać w sprawie, gdy jego bezstronność i niezależność mogą być kwestionowane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności lub gdy orzekanie mogłoby naruszyć standardy niezależnego i bezstronnego sądu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności związane z powołaniem sędziego P. Kołodziejskiego przez KRS ukształtowaną w trybie ustawy z 2017 r. skutkują uznaniem sądu z jego udziałem za nienależycie obsadzony, co narusza standardy niezależnego i bezstronnego sądu.
Czy zarządzenie administracyjne Prezesa Izby Karnej może pozbawić stronę prawa do zainicjowania i rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarządzenie administracyjne nie może zamykać stronie drogi do sądu i prawa do rozpoznania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zarządzenie administracyjne Prezesa Izby Karnej zakazujące rejestracji wniosków o wyłączenie sędziego jest bezprawne, ponieważ nie może ograniczać konstytucyjnego prawa strony do dostępu do procedury sądowej.
Czy sędzia może orzekać w sprawie dotyczącej wyłączenia innego sędziego, jeśli sam znajduje się w analogicznej sytuacji prawno-ustrojowej, która może budzić wątpliwości co do jego bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie orzekanie narusza zasadę nemo iudex in causa sua.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego przez sędziego, który sam pozostaje w tej samej sytuacji prawno-ustrojowej (dotyczącej wadliwej procedury powołania), prowadziłoby do naruszenia zasady nemo iudex in causa sua.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| N. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca skazanego | inne | wnioskodawca |
| Paweł Kołodziejski | inne | sędzia Sądu Najwyższego |
| Anna Dziergawka | inne | sędzia Sądu Najwyższego |
| Antoni Bojańczyk | inne | sędzia referent sprawy kasacyjnej |
| Prokurator Prokuratury Okręgowej del. do Prokuratury Krajowej | organ_państwowy | wnioskodawca |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 42 § § 4
Kodeks postępowania karnego
w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa instytucję iudex suspectus, przewidując możliwość wyłączenia sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, lub gdy orzekanie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC.
k.p.k. art. 40 § § 1
Kodeks postępowania karnego
pkt 1 - odnosi się do sytuacji, gdy zachodzi okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Pomocnicze
Dz. U. z 2018 r. poz. 3
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa określająca tryb powołania Krajowej Rady Sądownictwa, której skład ukształtowany w tym trybie był podstawą do kwestionowania bezstronności sędziów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia P. Kołodziejski został powołany w wadliwej procedurze z udziałem KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r., co narusza jego bezstronność. • Orzekanie przez sędziego P. Kołodziejskiego naruszałoby zasadę nemo iudex in causa sua. • Zarządzenie Prezesa Izby Karnej zakazujące rejestracji wniosków o wyłączenie sędziego jest bezprawne i nie może ograniczać prawa strony do sądu.
Godne uwagi sformułowania
sędzia wyznaczony do rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. [...] a zatem w tożsamo wadliwej procedurze • rozpoznanie wskazanego wniosku przez tego sędziego naruszałoby zakaz nemo iudex in causa sua • wyrok Trybunału Konstytucyjnego [...] nie oznacza, że jakikolwiek wyrok lub orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego sam w sobie (jego treść) może pozbawić stronę uprawnienia do inicjowania (wszczęcia) określonej sprawy • zarządzenie administracyjne prezesa Izby Karnej nie może stronie zamykać prawa do rozpoznania sprawy przez sąd
Skład orzekający
Jarosław Matras
SSN
Paweł Kołodziejski
sędzia Sądu Najwyższego
Anna Dziergawka
SSN
Antoni Bojańczyk
sędzia referent sprawy kasacyjnej
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego z powodu wadliwej procedury powołania oraz kwestionowanie legalności zarządzeń administracyjnych ograniczających dostęp do sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustrojowej Sądu Najwyższego i procedur powołania sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa, wadliwości procedur powołania sędziów oraz legalności działań administracyjnych w sądzie najwyższej instancji, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy: Zarządzenie Prezesa Izby nie może zamykać drogi do sądu!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.