I GSK 998/11Uchylenie wyroku wadliwe wszczęcie postępowania podatkowego 3
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej spółki "S." Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G., który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. w przedmiocie podatku akcyzowego. Spółka wniosła o wznowienie postępowania, twierdząc, że została pozbawiona możliwości obrony swoich praw bez swojej winy, ponieważ nie otrzymała postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego. Organ podatkowy wszczął postępowanie z urzędu, ale postanowienie zostało zwrócone przez pocztę z adnotacją "adresat wyprowadził się". Naczelnik Urzędu Celnego w K. uznał, że zastosowano prawidłowo art. 151a Ordynacji podatkowej (doręczenie zastępcze), ponieważ adres z KRS był aktualny w momencie wszczęcia postępowania, a spółka nie dopełniła należytej staranności. WSA w G. podtrzymał to stanowisko, argumentując, że doręczenia dokonano zgodnie z przepisami, a spółka miała obowiązek informować o zmianie adresu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że kluczowe jest prawidłowe wszczęcie postępowania podatkowego, które następuje z dniem doręczenia postanowienia o jego wszczęciu. W sytuacji, gdy organ powziął informację o nieaktualności adresu spółki z KRS, powinien był wystąpić o ustanowienie kuratora (art. 138 o.p.) lub doręczyć postanowienie prokurentowi, który zgodnie z art. 205 § 2 KSH i art. 1091 KC jest uprawniony do reprezentowania spółki i przyjmowania oświadczeń woli. Zaniechanie tych czynności stanowiło naruszenie przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażne orzeczenie dotyczące prawidłowego wszczęcia postępowania podatkowego w sytuacji braku aktualnego adresu spółki, roli prokurenta w doręczeniach oraz obowiązku ustanowienia kuratora.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego z urzędu. Interpretacja przepisów o doręczeniach i reprezentacji spółek.
Zagadnienia prawne (3)
Czy doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego z urzędu na adres spółki ujawniony w KRS jest skuteczne, jeśli organ powziął informację o jego nieaktualności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie takie nie jest skuteczne. Organ podatkowy, dowiedziawszy się o nieaktualności adresu, powinien podjąć działania w celu ustalenia właściwego adresu lub wystąpić o ustanowienie kuratora.
Uzasadnienie
Skuteczność wszczęcia postępowania podatkowego zależy od doręczenia postanowienia. Gdy adres z KRS jest nieaktualny, organ musi podjąć dodatkowe kroki, takie jak ustalenie faktycznego adresu lub ustanowienie kuratora, zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.
Czy prokurent spółki jest jej pełnomocnikiem w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, uprawnionym do odbioru korespondencji, w tym postanowienia o wszczęciu postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prokurent jest uprawniony do reprezentowania spółki i przyjmowania oświadczeń woli organu, w tym postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego, zgodnie z Kodeksem cywilnym i Kodeksem spółek handlowych.
Uzasadnienie
Przepisy Kodeksu cywilnego (art. 1091 KC) i Kodeksu spółek handlowych (art. 205 § 2 KSH) przyznają prokurentowi szerokie uprawnienia do reprezentowania spółki, w tym do odbioru pism procesowych i oświadczeń woli organów. Brak jest podstaw do odmiennego rozumienia tych pojęć w prawie podatkowym.
Czy doręczenie zastępcze na podstawie art. 151a Ordynacji podatkowej ma zastosowanie do postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego z urzędu?
Odpowiedź sądu
Nie, art. 151a o.p. normuje doręczenie zastępcze w toczącym się postępowaniu i nie ma zastosowania do sytuacji doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu.
Uzasadnienie
Doręczenie zastępcze dotyczy pism procesowych w już toczącym się postępowaniu. W przypadku wszczęcia postępowania z urzędu, kluczowe jest skuteczne doręczenie postanowienia, a w razie przeszkód organ powinien zastosować inne środki, jak ustanowienie kuratora.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 1091
Kodeks cywilny
Prokura upoważnia do wszystkich czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa, w tym do przyjmowania oświadczeń woli organów.
o.p. art. 165 § § 4
Ordynacja podatkowa
Datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania.
k.s.h. art. 205 § § 2
Kodeks spółek handlowych
Oświadczenia składane spółce oraz doręczenia pism spółce mogą być dokonywane wobec jednego członka zarządu lub prokurenta.
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 185
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
o.p. art. 138 § § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy występuje do sądu z wnioskiem o wyznaczenie kuratora dla osoby nieobecnej, jeżeli kurator nie został jeszcze wyznaczony.
o.p. art. 138 § § 2
Ordynacja podatkowa
W przypadku konieczności podjęcia czynności niecierpiących zwłoki, organ podatkowy wyznacza dla osoby nieobecnej przedstawiciela, za jej zgodą, uprawnionego do działania do czasu wyznaczenia kuratora.
o.p. art. 151a
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący doręczenia zastępczego w toczącym się postępowaniu.
o.p. art. 146 § § 1
Ordynacja podatkowa
Strona oraz jej pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie adresu.
u.k.r.s. art. 17 § ust. 1
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym
Domniemywa się, że dane wpisane do rejestru są prawdziwe.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 1091 k.c. w zw. z art. 145 § 1 o.p. – przyjęcie, że prokurent nie jest pełnomocnikiem w rozumieniu art. 145 § 1 o.p. • Naruszenie przepisów postępowania – pozbawienie strony możliwości udziału w postępowaniu wymiarowym na skutek wadliwego doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania. • Naruszenie przepisów postępowania – zastosowanie art. 151a o.p. w sytuacji braku podstaw, gdy organ dysponował innymi adresami i informacjami. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. – przedstawienie sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym. • Naruszenie zasad prowadzenia postępowania (art. 120, 121, 122 o.p.) poprzez ograniczenie materiału dowodowego i poczynienie nieprawidłowych ustaleń faktycznych.
Godne uwagi sformułowania
Datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania. • Nie zastępuje powinności organu doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu okoliczność przeprowadzenia czynności kontrolnych w przedsiębiorstwie. • Jeżeli brak jest możliwości doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego z urzędu, z uwagi na brak adresu lub inną przeszkodę, wówczas organ powinien wystąpić o ustanowienie kuratora, stosownie do przepisu art. 138 o.p. • Uszło uwadze organów i Sądu pierwszej instancji, co jest istotnym mankamentem postępowania, że przewidziane w Ordynacji podatkowej formy doręczenia pism, w tym także doręczenie zastępcze, o którym mowa w art. 151a tej ustawy, mają względem strony skutek prawny dopiero z momentem skutecznego wszczęcia postępowania. • Otrzymanie informacji od poczty o wyprowadzeniu się skarżącej z siedziby wskazanej w KRS czyniło nieskutecznym pod tym adresem doręczenie skarżącej postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu, do czego obliguje organ art. 165 § 4 o.p. • Oświadczenia składane spółce oraz doręczenia pism spółce mogą być dokonywane wobec jednego członka zarządu lub prokurenta.
Skład orzekający
Maria Myślińska
przewodniczący-sprawozdawca
Stanisław Gronowski
członek
Janusz Zajda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważne orzeczenie dotyczące prawidłowego wszczęcia postępowania podatkowego w sytuacji braku aktualnego adresu spółki, roli prokurenta w doręczeniach oraz obowiązku ustanowienia kuratora."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego z urzędu. Interpretacja przepisów o doręczeniach i reprezentacji spółek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne aspekty doręczeń w postępowaniu podatkowym i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Podkreśla znaczenie roli prokurenta.
“Błąd w adresie może zniweczyć całe postępowanie podatkowe – NSA wyjaśnia, jak doręczać pisma spółkom.”
Dane finansowe
WPS: 300 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.