Orzeczenie · 2020-10-09

I GSK 883/17Przedawnienie podatku wznowienie postępowania TSUE 3

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2020-10-09
NSAPodatkoweWysokansa
wznowienie postępowaniapodatek akcyzowyprzedawnienieTSUEOrdynacja podatkowaskarga kasacyjnaNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J.N. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej. Podatnik domagał się wznowienia postępowania podatkowego w sprawie podatku akcyzowego za maj 2009 r., powołując się na wyrok TSUE z 2 czerwca 2016 r. C-418/14. Organ podatkowy wznowił postępowanie, ale następnie odmówił uchylenia pierwotnej decyzji, wskazując na upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (10 sierpnia 2016 r.). Wniosek o wznowienie postępowania wpłynął 26 sierpnia 2016 r., czyli po terminie przedawnienia. WSA podzielił stanowisko organu, uznając, że przedawnienie stanowi negatywną przesłankę do uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania, zgodnie z art. 245 § 1 pkt 3 lit. b) Ordynacji podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 października 2020 r. oddalił skargę kasacyjną podatnika. Sąd podkreślił, że wykładnia art. 245 § 1 pkt 3 lit. b) op jest prawidłowa i zgodna z orzecznictwem NSA oraz uchwałami składu siedmiu sędziów i całej Izby NSA. Sąd uznał, że upływ terminu przedawnienia uniemożliwia uchylenie decyzji ostatecznej w drodze wznowienia postępowania, nawet jeśli istnieje podstawa do wznowienia (wyrok TSUE), ponieważ wydanie nowej decyzji merytorycznej nie byłoby możliwe. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia zasady skuteczności prawa unijnego oraz odmowy zawieszenia postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 245 § 1 pkt 3 lit. b) Ordynacji podatkowej w kontekście wznowienia postępowania po wyroku TSUE i upływu terminu przedawnienia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postępowania złożono po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego stanowi negatywną przesłankę do uchylenia decyzji ostatecznej w postępowaniu wznowionym na podstawie wyroku TSUE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego stanowi negatywną przesłankę do uchylenia decyzji ostatecznej w postępowaniu wznowionym, zgodnie z art. 245 § 1 pkt 3 lit. b) Ordynacji podatkowej, nawet jeśli podstawą wznowienia jest wyrok TSUE.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 245 § 1 pkt 3 lit. b) Ordynacji podatkowej jest przepisem szczególnym, który wyłącza możliwość uchylenia decyzji ostatecznej, jeżeli wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przedawnienia. Wykładnia gramatyczna i systemowa potwierdza, że istnienie przesłanki pozytywnej do wznowienia nie zawsze skutkuje uchyleniem decyzji, jeśli brak jest przesłanek negatywnych, takich jak przedawnienie.

Czy zastosowanie krajowych przepisów o przedawnieniu, które uniemożliwiają zwrot podatku zapłaconego niezgodnie z prawem UE z powodu upływu terminu, narusza zasadę skuteczności prawa unijnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zasada skuteczności prawa unijnego nie stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które wyznaczają granice czasowe dla dochodzenia zwrotu podatku w trybie wznowienia postępowania, nawet jeśli wyrok TSUE stwierdzający niezgodność z prawem UE zapadł po upływie terminu przedawnienia.

Uzasadnienie

NSA powołał się na wyroki TSUE, które potwierdzają, że to do ustawodawcy krajowego należy określenie trybu i terminów dochodzenia zwrotu podatku. Polskie przepisy wyznaczają wyraźne granice czasowe dla skutków wznowienia postępowania w przypadku przedawnienia, co jest zgodne z zasadą równoważności i skuteczności.

Czy sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie w sprawie skargi kasacyjnej do czasu rozpatrzenia przez TSUE powiązanej sprawy?

Odpowiedź sądu

Nie, zawieszenie postępowania jest fakultatywne i zależy od oceny sądu. W tej sprawie WSA prawidłowo ocenił, że zawieszenie nie było celowe, zwłaszcza że wyroki TSUE, na które powoływał się skarżący, potwierdziły stanowisko organów.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 125 § 1 pkt 1 ppsa ma zastosowanie, gdy sąd nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego. W tej sytuacji, wyroki TSUE nie podważały stanowiska WSA, a zatem odmowa zawieszenia była uzasadniona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną J.N. od wyroku WSA w Lublinie.

Przepisy (13)

Główne

op art. 240 § § 1 pkt 11

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wyrok TSUE C-418/14 stanowił przesłankę do wznowienia postępowania.

op art. 245 § § 1 pkt 3 lit. b)

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis ten stanowi negatywną przesłankę do uchylenia decyzji ostatecznej w postępowaniu wznowieniowym, jeżeli wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przedawnienia.

ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi przez WSA.

ppsa art. 145 § § 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia przepisów prawa materialnego.

ppsa art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego odmowy zawieszenia postępowania.

ppsa art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

op art. 70 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Określa termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.

op art. 207 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Rozróżnia decyzje rozstrzygające sprawę co do istoty od decyzji kończących postępowanie w inny sposób.

op art. 208 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przedawnienie jest jedną z przyczyn umorzenia postępowania.

op art. 245 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Reguluje sposób rozstrzygnięcia organu w przypadku stosowania art. 245 § 1 pkt 3 op, stwarzając możliwość wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym.

ppsa art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

ppsa art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego stanowi negatywną przesłankę do uchylenia decyzji ostatecznej w postępowaniu wznowionym, zgodnie z art. 245 § 1 pkt 3 lit. b) Ordynacji podatkowej. • Wykładnia art. 245 § 1 pkt 3 lit. b) op jest zgodna z zasadą skuteczności prawa unijnego. • Nie było obowiązku zawieszania postępowania sądowego.

Odrzucone argumenty

Wyrok TSUE C-418/14 stanowił podstawę do uchylenia decyzji ostatecznej mimo upływu terminu przedawnienia. • Zastosowanie art. 70 § 1 op narusza zasadę skuteczności prawa wspólnotowego. • Naruszenie art. 125 ppsa poprzez odmowę zawieszenia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uniemożliwia uchylenie decyzji ostatecznej w drodze wznowienia postępowania • istnienie przesłanki pozytywnej nie zawsze skutkuje uchyleniem decyzji dotychczasowej • nie ma już w ogóle możliwości orzekania merytorycznie w sprawie • nie stoi w sprzeczności z zasadą efektywności prawa unijnego

Skład orzekający

Piotr Piszczek

przewodniczący

Barbara Mleczko-Jabłońska

sędzia

Piotr Kraczowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 245 § 1 pkt 3 lit. b) Ordynacji podatkowej w kontekście wznowienia postępowania po wyroku TSUE i upływu terminu przedawnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postępowania złożono po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – możliwości wznowienia postępowania po wyroku TSUE w sytuacji, gdy zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu. Pokazuje, jak przepisy krajowe mogą ograniczać skutki orzeczeń unijnych.

Czy wyrok TSUE uratuje Cię przed przedawnionym podatkiem? NSA odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 2369 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst