I GSK 655/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-24
NSAAdministracyjneWysokansa
egzekucja administracyjnawstrzymanie wykonaniasądy administracyjnekompetencje sąduprawo procesowepostanowienieNSA

NSA oddalił wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych, wskazując na brak kompetencji sądu administracyjnego do ingerencji w postępowanie egzekucyjne.

Spółka F. Sp. z o.o. wniosła o wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu prawomocnego zakończenia postępowania, kwestionując postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek, argumentując, że sądy administracyjne nie są właściwe do wstrzymywania postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a kwestie te reguluje odrębny przepis.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek spółki F. Sp. z o.o. o wstrzymanie wykonania czynności egzekucyjnych w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na postanowienie SKO w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Spółka domagała się wstrzymania egzekucji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Sąd, powołując się na art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyjaśnił, że przesłankami do wstrzymania wykonania aktu lub czynności są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże NSA podkreślił, że sądy administracyjne nie mają kompetencji do wstrzymywania postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazał, że sądy te są właściwe do wstrzymania wykonania zaskarżanych orzeczeń organów administracji, a nie samego postępowania egzekucyjnego. Kwestie wstrzymania czynności egzekucyjnych reguluje art. 54 § 6 u.p.e.a. i podlegają one rozpatrzeniu przez właściwe organy egzekucyjne, a ich orzeczenia mogą być następnie kontrolowane przez sądy administracyjne. Sąd podkreślił, że nie ma podstaw prawnych do wstrzymania przez sąd administracyjny tytułu wykonawczego ani całego postępowania egzekucyjnego. W związku z tym wniosek spółki został oddalony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie jest właściwy do wstrzymania wykonania czynności egzekucyjnych prowadzonych na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Kompetencje te należą do organów egzekucyjnych, a orzeczenia tych organów mogą podlegać kontroli sądowej w zakresie wyznaczonym przez P.p.s.a.

Uzasadnienie

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a nie zastępują organy egzekucyjne. Wniosek o wstrzymanie egzekucji nie ma podstawy prawnej w przepisach P.p.s.a. i powinien być kierowany do właściwych organów egzekucyjnych zgodnie z u.p.e.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 54 § § 6

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Reguluje kwestie wstrzymania czynności egzekucyjnych przez organy egzekucyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sądy administracyjne nie posiadają kompetencji do wstrzymywania postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wniosek o wstrzymanie egzekucji powinien być kierowany do organów egzekucyjnych, a nie do sądu administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja spółki oparta na art. 61 § 3 p.p.s.a. w kontekście wstrzymania czynności egzekucyjnych.

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny nie jest ani organem egzekucyjnym, ani organem nadzoru i przez to nie jest właściwy do wydawania orzeczeń merytorycznych, które mogą zapadać tylko w toku postępowania egzekucyjnego w administracji sądy administracyjne nie mają kompetencji do zastępowania administracji publicznej, a jedynie sprawują kontrolę jej działalności

Skład orzekający

Piotr Pietrasz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie braku kompetencji sądów administracyjnych do wstrzymywania postępowań egzekucyjnych w administracji i wskazanie właściwej drogi prawnej."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie wniosków o wstrzymanie czynności egzekucyjnych w administracji, a nie wstrzymania wykonania aktów lub czynności organów administracji w ramach kontroli ich legalności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia istotne rozgraniczenie kompetencji między sądami administracyjnymi a organami egzekucyjnymi, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.

Sąd administracyjny nie wstrzyma egzekucji administracyjnej – gdzie szukać pomocy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 655/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Pietrasz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
III SA/Łd 624/24 - Wyrok WSA w Łodzi z 2025-01-22
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono wniosek
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku F. Sp. z o.o. w Ł. o wstrzymanie wykonania czynności egzekucyjnych w sprawie ze skargi kasacyjnej F. Sp. z o.o. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 stycznia 2025 r. sygn. akt III SA/Łd 624/24 w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 19 czerwca 2024 r., nr SKO.418.25.2024 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić wniosek.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 22 stycznia 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 624/24 oddalił skargę F. Spółki z o.o. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 19 czerwca 2024 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji.
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego wyroku, F. Spółka z o.o. Ł. - dalej: spółka lub Skarżąca - wniosła o wstrzymanie wykonania czynności egzekucyjnych w sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Jak zatem wynika z treści cytowanego przepisu przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, że szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
NSA stwierdza, że sąd administracyjny działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie ma prawnej możliwości udzielenia ochrony tymczasowej stronie, która wnosi o wstrzymanie wykonania postępowania egzekucyjnego (czynności egzekucyjnych jak wskazała spółka), prowadzonego w myśl przepisów ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm. dalej: u.p.e.a.), ponieważ sądy administracyjne są właściwe w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżanych orzeczeń organów administracji, natomiast wniosek o wstrzymanie egzekucji nie ma podstawy prawnej w przepisach normujących postępowanie przed tymi sądami. Sąd administracyjny nie jest ani organem egzekucyjnym, ani organem nadzoru i przez to nie jest właściwy do wydawania orzeczeń merytorycznych, które mogą zapadać tylko w toku postępowania egzekucyjnego w administracji. Kwestie wstrzymania czynności egzekucyjnych w uzasadnionych przypadkach reguluje art. 54 § 6 u.p.e.a. Wniosek w rozumieniu tego przepisu podlega rozpatrzeniu w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym przez właściwe organy, a następnie orzeczenie tych organów może podlegać kontroli sądowej w zakresie wyznaczonym p.p.s.a. Sądy administracyjne nie mają, bowiem kompetencji do zastępowania administracji publicznej, a jedynie sprawują kontrolę jej działalności na podstawie art. 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 27.07.2010 r., sygn. akt II GZ 178/10; z dnia 8.11.2011 r., sygn. akt II OZ 1065/11; z dnia 19.01.2012 r., sygn. akt II GZ 593/11; jak również postanowienie NSA z dnia 10.12.2013 r., sygn. akt II GZ 720/13 w zakresie braku podstawy prawnej wstrzymania przez sąd administracyjny tytułu wykonawczego).
Skoro, zatem wniosek spółki nie dotyczy konkretnych aktów podjętych przez organ egzekucyjny, lecz całego postępowania egzekucyjnego to niedopuszczalne jest, aby poprzez zaskarżenie postanowienia w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej mógł on doprowadzić w drodze ochrony tymczasowej do wstrzymania całego postępowania egzekucyjnego, co w istocie rzeczy oznaczałoby podważenie ważnego tytułu wykonawczego.
Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI