Orzeczenie · 2026-07-07

I GSK 351/24Spór o rekompensatę transport cywilny czy administracyjny

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-07-07
NSATransportoweWysokansa
transport zbiorowyrekompensataulgiumowaspór cywilnypostępowanie administracyjneNSAoperator transportu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o przekazanie rekompensaty z tytułu stosowania ulg w zbiorowym transporcie publicznym. Organy administracji oraz WSA uznały, że spór o rekompensatę, której sposób obliczenia powinien być określony w umowie cywilnoprawnej między operatorem a organizatorem transportu, ma charakter cywilny, a nie administracyjny. W związku z tym postępowanie administracyjne było bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, argumentując, że sprawa ma charakter administracyjny i powinna zostać rozstrzygnięta merytorycznie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądów niższych instancji. Sąd podkreślił, że art. 25 ust. 3 pkt 15 oraz art. 53 ust. 1 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym powierzają stronom umowy uregulowanie zasad kwantyfikacji roszczenia o rekompensatę, co nadaje tej kwestii charakter cywilnoprawny. Brak takich postanowień w umowie oznacza, że spór o wykładnię i wykonanie umowy należy do właściwości sądów powszechnych. NSA zaznaczył, że publicznoprawny charakter końcowego świadczenia wypłacanego przez Marszałka województwa nie wyklucza cywilnoprawnego charakteru sporu na etapie relacji między operatorem a organizatorem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że spory dotyczące rekompensat za ulgi w transporcie zbiorowym, których zasady obliczania nie zostały uregulowane w umowie, mają charakter cywilny i wyłączone są spod kognicji organów administracji publicznej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy umowa między organizatorem a operatorem nie zawiera postanowień określających sposób obliczania rekompensaty.

Zagadnienia prawne (2)

Czy spór dotyczący wniosku operatora o przekazanie rekompensaty z tytułu stosowania ulg w zbiorowym transporcie publicznym, której sposób obliczenia powinien być określony w umowie, ma charakter sprawy administracyjnej czy cywilnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Spór ma charakter cywilny, ponieważ wynika z umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, a nie z władczego rozstrzygnięcia organu publicznego.

Uzasadnienie

Ustawa o publicznym transporcie zbiorowym (uptz) w art. 25 ust. 3 pkt 15 i art. 53 ust. 1 powierza stronom umowy (operatorowi i organizatorowi) uregulowanie zasad kwantyfikacji roszczenia o rekompensatę i trybu składania wniosku. Brak takich postanowień w umowie oznacza, że spór o wykładnię i wykonanie umowy należy do właściwości sądów powszechnych, a postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe.

Czy umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 kpa jest prawidłowe, gdy sprawa ma charakter cywilny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umorzenie jest prawidłowe, ponieważ brak jest podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie o charakterze cywilnym.

Uzasadnienie

Bezprawność drogi administracyjnej dla dochodzenia roszczenia o charakterze cywilnym uzasadnia umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 kpa jako bezprzedmiotowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego skargę na decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego.

Przepisy (7)

Główne

uptz art. 53 § 1

Ustawa o publicznym transporcie zbiorowym

Tryb złożenia wniosku o rekompensatę powinien zostać określony w umowie.

uptz art. 25 § 3

Ustawa o publicznym transporcie zbiorowym

Umowa o świadczenie usług powinna określać m.in. sposób obliczania rekompensaty.

kpa art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie administracyjne podlega umorzeniu, gdy jego przedmiot stał się bezprzedmiotowy.

Pomocnicze

uptz art. 54 § 1

Ustawa o publicznym transporcie zbiorowym

Organ organizatora dokonuje weryfikacji wniosku operatora.

uptz art. 56 § 1

Ustawa o publicznym transporcie zbiorowym

Świadczenie wypłacane operatorowi z tytułu utraconych przychodów ma postać dotacji.

ppsa art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spór o rekompensatę z tytułu ulg w transporcie zbiorowym, której sposób obliczenia powinien być określony w umowie, ma charakter cywilny, a nie administracyjny. • Brak postanowień umownych dotyczących sposobu obliczenia rekompensaty czyni postępowanie administracyjne bezprzedmiotowym.

Odrzucone argumenty

Sprawa dotycząca rekompensaty za utracone przychody z tytułu ulg w transporcie zbiorowym ma charakter administracyjny. • Organy administracji miały obowiązek merytorycznego rozpatrzenia wniosku o rekompensatę, a nie umorzenia postępowania. • WSA i SKO naruszyły przepisy postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 105 § 1 kpa, art. 7, 77, 80, 107, 15, 138 § 2 kpa) oraz prawa materialnego (art. 52, 53, 54, 56 uptz).

Godne uwagi sformułowania

spór o wykładnię i wykonanie umowy cywilnoprawnej • brak dopuszczalności drogi administracyjnej • postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe

Skład orzekający

Bogdan Fischer

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Salachna

sędzia

Piotr Kraczowski

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że spory dotyczące rekompensat za ulgi w transporcie zbiorowym, których zasady obliczania nie zostały uregulowane w umowie, mają charakter cywilny i wyłączone są spod kognicji organów administracji publicznej."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy umowa między organizatorem a operatorem nie zawiera postanowień określających sposób obliczania rekompensaty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa wyjaśnia kluczową kwestię granic między prawem administracyjnym a cywilnym w kontekście finansowania transportu publicznego, co jest istotne dla wielu podmiotów.

Transport publiczny: Kiedy spór o pieniądze trafia z urzędu do sądu cywilnego?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst