I GSK 2643/18Zwrot dofinansowania naruszenie pzp 3
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S (...)w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Zarządu Województwa Małopolskiego nakładającą obowiązek zwrotu części dofinansowania ze środków unijnych. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 7 ust. 1 i art. 22 ust. 4 Prawa zamówień publicznych (pzp) poprzez uznanie wymogu posiadania przez wykonawcę doświadczenia w realizacji robót o określonej wartości za nieproporcjonalny i naruszający uczciwą konkurencję. Zarzucono również naruszenie Krajowych wytycznych dotyczących kwalifikowania wydatków oraz przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, wskazując na brak obowiązku organu do ustalenia zgodności z prawem zamówień publicznych na etapie wyboru wniosku o dofinansowanie. Dodatkowo podniesiono zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym zasady działania w zaufaniu do organów państwa. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że wymóg doświadczenia wykonawcy sformułowany przez zamawiającego był nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia i naruszał zasadę uczciwej konkurencji. W odniesieniu do kwalifikowalności wydatków, sąd stwierdził, że Krajowe wytyczne przewidują ocenę potencjalnej kwalifikowalności na etapie wyboru wniosku, ale także ocenę kwalifikowalności poniesionych wydatków w trakcie realizacji projektu. Sąd podkreślił, że naruszenie przepisów prawa zamówień publicznych, nawet jeśli nie zostało wykryte na etapie oceny wniosku, obliguje organ do dochodzenia zwrotu środków wraz z odsetkami, zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasady zaufania do organów państwa, wskazując, że dotyczy ona postępowania administracyjnego, a nie wcześniejszych etapów oceny wniosku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa zamówień publicznych dotyczących warunków udziału w postępowaniu, zasady proporcjonalności i uczciwej konkurencji, a także obowiązków instytucji zarządzających funduszami unijnymi w zakresie kontroli kwalifikowalności wydatków i procedur zwrotu środków.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z dofinansowaniem unijnym i zamówieniami publicznymi. Interpretacja przepisów o finansach publicznych i prawie zamówień publicznych może być stosowana w podobnych sprawach.
Zagadnienia prawne (5)
Czy wymóg posiadania przez wykonawcę doświadczenia w postaci zrealizowania w okresie ostatnich pięciu lat 4 robót instalacyjno-budowlanych w zakresie tożsamym z przedmiotem zamówienia o wartości co najmniej 200.000 zł każda, jest proporcjonalny i zgodny z zasadą uczciwej konkurencji w rozumieniu Prawa zamówień publicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wymóg ten jest nieproporcjonalny i narusza zasadę uczciwej konkurencji, ponieważ ogranicza dostęp do postępowania wykonawcom, którzy wykonali mniejszą liczbę robót o większej wartości, a ich oferty mogłyby być korzystniejsze.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wymóg sformułowany przez zamawiającego był nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia i naruszał zasadę uczciwej konkurencji, zgodnie z art. 22 ust. 4 i art. 7 ust. 1 pzp.
Czy instytucja zarządzająca funduszami unijnymi ma obowiązek ustalenia zgodności z prawem zamówień publicznych przeprowadzonego przez beneficjenta postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na etapie wyboru wniosku o dofinansowanie projektu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Na etapie wyboru wniosku sprawdzeniu podlega jedynie potencjalna kwalifikowalność wydatków. Obowiązek oceny kwalifikowalności poniesionych wydatków następuje również w trakcie realizacji projektu.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na Krajowe wytyczne wskazał, że na etapie wyboru wniosku ocenia się jedynie potencjalną kwalifikowalność, a pełna ocena następuje w trakcie realizacji projektu. Naruszenie procedur, nawet jeśli nie wykryte na etapie wyboru, obliguje do zwrotu środków.
Czy naruszenie przepisów prawa wspólnotowego (rozporządzenie 1083/2006) przy wydatkowaniu środków unijnych, które mogło spowodować szkodę w budżecie UE, obliguje do zwrotu dofinansowania, nawet jeśli organ nie wykrył nieprawidłowości na etapie oceny wniosku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie prawa wspólnotowego definiowane jako działanie lub zaniechanie podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie UE, obliguje do zwrotu środków wraz z odsetkami.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na definicję 'nieprawidłowości' z rozporządzenia 1083/2006 oraz orzecznictwo TSUE, wskazując, że szkoda powstaje w każdym przypadku, gdy projekt jest realizowany niezgodnie z prawem, a korekty finansowe są obowiązkiem państwa członkowskiego.
Czy organ ma obowiązek dochodzenia zwrotu środków nieprawidłowo wydatkowanych, nawet jeśli sam dopuścił się zaniechania na etapie oceny wniosku o dofinansowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych nakłada obowiązek dochodzenia zwrotu środków wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem lub z naruszeniem procedur, niezależnie od zawinienia beneficjenta czy wcześniejszych zaniechań organu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ustawa o finansach publicznych jasno reguluje kwestię zwrotu środków i odsetek, nie uzależniając obowiązku zwrotu od zawinienia beneficjenta ani od tego, czy organ wykrył nieprawidłowości na wcześniejszym etapie.
Czy naruszenie zasady działania w zaufaniu do organów Państwa (art. 8 kpa) może być upatrywane w zaniechaniach organu na etapie oceny wniosku o dofinansowanie, które poprzedzały postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu środków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasada zaufania do organów państwa dotyczy postępowania administracyjnego i nie może być naruszona przez okoliczności poprzedzające wszczęcie tego postępowania.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że zasada zaufania do organów państwa ma zastosowanie w toczącym się postępowaniu administracyjnym, a nie w działaniach organu poprzedzających jego wszczęcie, takich jak ocena wniosku o dofinansowanie.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (31)
Główne
ppsa art. 174 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pzp art. 7 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
pzp art. 22 § ust. 4
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 art. 60 § lit. a)
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 art. 98 § ust. 1
ufp art. 67 § ust. 1
Ustawa o finansach publicznych
ufp art. 207 § ust. 1
Ustawa o finansach publicznych
ufp art. 207 § ust. 2a
Ustawa o finansach publicznych
ppsa art. 145 § § 1 pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
uzpr art. 35 § ust. 3 pkt 4a
Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
Umowa o dofinansowanie art. § 20 § pkt 3
Umowa o dofinansowanie art. § 1 § pkt 14
op art. 54 § § 1 pkt 3
Ustawa Ordynacja podatkowa
op art. 54 § § 1 pkt 7
Ustawa Ordynacja podatkowa
op art. 54 § § 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
op art. 56 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 2
kpa art. 8
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 141 § § 4
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
ppsa art. 193 § zdanie pierwsze
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 193 § zdanie drugie
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 183 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. ust. 1 pkt 1 lit. a
ustawa COVID-19 art. 15 zzs4 § ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19
ustawa COVID-19 art. 15 zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 4 pzp poprzez uznanie, że wymóg posiadania przez wykonawcę doświadczenia w postaci zrealizowania w okresie ostatnich pięciu lat 4 robót instalacyjno-budowlanych w zakresie tożsamym z przedmiotem zamówienia o wartości co najmniej 200.000 zł każda, jest nieproporcjonalny i narusza zasadę uczciwej konkurencji. • Naruszenie rozdziału 6 podrozdział 2 pkt 1 Krajowych wytycznych w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 4a uzpr oraz w zw. z § 20 pkt 3 i § 1 pkt 14 umowy o dofinansowanie, poprzez niezastosowanie skutkujące błędnym przyjęciem, iż po stronie organu nie występował obowiązek ustalenia zgodności z prawem zamówień publicznych przeprowadzonego przez skarżącego postępowania. • Naruszenie art. 60 lit. a) i art. 98 ust. 1 rozporządzenia 1083/2006, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż organ na etapie wyboru wniosku o dofinansowanie nie był zobowiązany do rozważenia kwestii poprawności przeprowadzenia przez skarżącego postępowania o udzielenia zamówienia publicznego. • Naruszenie art. 67 ust. 1 ufp w zw. z art. 54 § 1 pkt 3 i 7 oraz § 2 op poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż opóźnienie w wydaniu przez organ decyzji nastąpiło na skutek obiektywnych okoliczności niezależnych od organu, skutkujące zobowiązaniem skarżącego do zapłaty odsetek także za powstały po stronie organu okres opóźnienia. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 3 ppsa w zw. z art. 2 Konstytucji RP i art. […]
Godne uwagi sformułowania
wymóg ten zasadnie został uznany przez WSA i organ za naruszający art. 22 ust. 4. • Na etapie wyboru wniosków sprawdzeniu podlega jedynie potencjalna kwalifikowalność wydatków. • Naruszenie prawa wspólnotowego definiuje art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006. Celem tej regulacji jest ochrona interesów finansowych Unii Europejskiej przed niewłaściwym wydatkowaniem środków publicznych. • Zgodnie z wykładnią TSUE szkoda powstaje w każdym przypadku, gdy podmiot otrzymujący dofinansowanie realizuje projekt niezgodnie z prawem. • Nakładanie korekt jest obowiązkiem ciążącym na państwie członkowskim, korzystającym ze środków pomocowych. • Kwestia odsetek została jasno uregulowana w ustawie o finansach publicznych. • W myśl natomiast art. 207 ust. 2a ufp odsetki, o których mowa w ust. 1, nalicza się do dnia zwrotu środków lub do dnia wpływu do właściwej instytucji pisemnej zgody na pomniejszenie kolejnych płatności.
Skład orzekający
Piotr Piszczek
przewodniczący
Małgorzata Grzelak
sędzia
Piotr Kraczowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa zamówień publicznych dotyczących warunków udziału w postępowaniu, zasady proporcjonalności i uczciwej konkurencji, a także obowiązków instytucji zarządzających funduszami unijnymi w zakresie kontroli kwalifikowalności wydatków i procedur zwrotu środków."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z dofinansowaniem unijnym i zamówieniami publicznymi. Interpretacja przepisów o finansach publicznych i prawie zamówień publicznych może być stosowana w podobnych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z wydatkowaniem funduszy unijnych i stosowaniem prawa zamówień publicznych, co jest istotne dla wielu beneficjentów i instytucji. Pokazuje, jak sąd interpretuje zasady uczciwej konkurencji i odpowiedzialność za błędy proceduralne.
“Czy błąd urzędnika przy przyznawaniu dotacji unijnej może kosztować beneficjenta tysiące złotych? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.