Orzeczenie · 2023-03-30

I GSK 1371/19

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-03-30
NSAinneWysokansa
należności celnezwrot należnościUnijny Kodeks CelnyWspólnotowy Kodeks Celnyprawo celneprzepisy przejścioweintertemporalnośćNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy od wyroku WSA w Bydgoszczy, który uchylił decyzję organu odmawiającą zwrotu należności celnych spółce U. [...] Sp. z o.o. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i zastosowanie art. 121 ust. 1 lit. a i ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 (UKC) zamiast art. 236 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 (WKC), a także naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez zastosowanie prawa wstecz. Sąd kasacyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym ze względu na przepisy związane z COVID-19, oddalił skargę. Podzielił stanowisko WSA, że w sytuacji braku przepisów przejściowych w UKC, jego przepisy mogą być stosowane do zdarzeń powstałych przed wejściem w życie, jeśli termin trzyletni na złożenie wniosku o zwrot nie upłynął przed tą datą. Sąd podkreślił, że taka interpretacja nie narusza zakazu retroakcji, a jedynie stosuje nowe prawo do trwających stosunków prawnych (retrospektywność), co jest dopuszczalne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów przejściowych w prawie celnym UE, zasada niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) w kontekście prawa UE i krajowego, stosowanie przepisów do trwających stosunków prawnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku przepisów przejściowych w akcie prawnym UE i wniosków o zwrot należności celnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy Unijnego Kodeksu Celnego (UKC) mogą być stosowane do wniosków o zwrot należności celnych złożonych przed wejściem w życie UKC, w sytuacji braku przepisów przejściowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy UKC mogą być stosowane do wniosków o zwrot należności celnych złożonych przed wejściem w życie UKC, o ile termin trzyletni na złożenie wniosku nie upłynął przed datą wejścia w życie UKC.

Uzasadnienie

Brak przepisów przejściowych w UKC oraz korzystniejszy charakter art. 121 ust. 3 UKC dla strony pozwalały na jego zastosowanie. Interpretacja ta nie narusza zakazu retroakcji, a stanowi zastosowanie nowego prawa do trwających stosunków prawnych (retrospektywność).

Czy zastosowanie przepisów Unijnego Kodeksu Celnego do wniosku o zwrot należności celnych, który powstał przed wejściem w życie UKC, narusza zasadę niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie narusza. Jest to dopuszczalna retrospektywność, polegająca na stosowaniu nowego prawa do trwających stosunków prawnych, a nie retroakcja właściwa.

Uzasadnienie

Zasada niedziałania prawa wstecz zakazuje stanowienia norm nakazujących stosowanie nowych norm do zdarzeń, które miały miejsce przed ich wejściem w życie i z którymi prawo nie wiązało dotąd skutków. Stosowanie nowego prawa do trwających stosunków prawnych jest dopuszczalne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

UKC art. 121 § ust. 1 lit. a)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013

UKC art. 121 § ust. 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013

WKC art. 236 § ust. 1

Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 2913/92

WKC art. 236 § ust. 2

Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 2913/92

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193 § zdanie pierwsze

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

UKC art. 44

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013

WKC art. 220 § ust. 2

Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 2913/92

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

ustawa COVID art. 15zzs4 § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe zastosowanie przepisów UKC do wniosku o zwrot należności celnych, mimo że zdarzenie miało miejsce przed wejściem w życie UKC, o ile termin trzyletni nie upłynął. • Brak naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz poprzez zastosowanie nowych przepisów do trwających stosunków prawnych (retrospektywność).

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i zastosowanie art. 121 ust. 1 lit. a i ust. 3 UKC zamiast art. 236 ust. 2 WKC. • Naruszenie art. 2 Konstytucji RP przez zastosowanie prawa wstecz. • Pominięcie woli prawodawcy unijnego co do stosowania art. 121 ust. 3 UKC.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. • Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu. • Milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw zastosowaniu go przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne. • Regulacja intertemporalna (zwana retrospektywnością), polegająca na nakazie zastosowania nowego prawa do stosunków prawnych (stosunków procesowych), które wprawdzie zostały nawiązane pod rządami dawnych przepisów, ale wówczas nie zostały jeszcze zrealizowane wszystkie istotne elementy tych stosunków, nie jest objęta wynikającym z art. 2 Konstytucji RP zakazem wstecznego działania prawa.

Skład orzekający

Izabella Janson

sprawozdawca

Joanna Wegner

przewodniczący

Michał Kowalski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych w prawie celnym UE, zasada niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) w kontekście prawa UE i krajowego, stosowanie przepisów do trwających stosunków prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku przepisów przejściowych w akcie prawnym UE i wniosków o zwrot należności celnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów przejściowych w prawie celnym UE i zasady niedziałania prawa wstecz, co jest istotne dla praktyków prawa celnego i podatkowego.

Czy nowe prawo unijne może działać wstecz? NSA wyjaśnia zasady zwrotu należności celnych.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst