Orzeczenie · 2023-06-02

I GSK 1208/19Korekta finansowa zamówienia publiczne dofinansowanie UE 3

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2023-06-02

NSAInneWysokansa

zamówienia publiczneprawo zamówień publicznychUEfundusze UEkorekta finansowanieprawidłowościprojektantuprawnienia budowlanekonkurencjazwrot dofinansowania

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania podlegającej zwrotowi. Spółka zawarła umowę o dofinansowanie projektu z NFOŚiGW. Kontrola wykazała nieprawidłowości w zamówieniu publicznym dotyczącym zmiany osoby projektanta, która nie posiadała wymaganych uprawnień budowlanych. Instytucja Wdrażająca obniżyła wysokość wydatków kwalifikowalnych o 5% i określiła kwotę do zwrotu. Po kolejnych decyzjach i uchyleniach, Minister utrzymał w mocy decyzję o zwrocie, uznając naruszenie art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych oraz art. 7 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 4 Prawa zamówień publicznych (PZP). WSA uznał, że warunek posiadania przez projektanta uprawnień budowlanych bez ograniczeń był nadmierny, co naruszyło zasady konkurencji i równego traktowania wykonawców, a także że S.Ł. nie posiadał wymaganych kwalifikacji. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że naruszenie procedur zamówień publicznych skutkowało powstaniem nieprawidłowości w rozumieniu prawa UE, co uzasadniało nałożenie korekty finansowej. NSA stwierdził, że spółka zgodziła się na stosowanie Taryfikatora, a najniższa możliwa korekta (5%) została zastosowana prawidłowo.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących warunków udziału w postępowaniach o udzielenie zamówień publicznych, kwalifikacji projektantów, odpowiedzialności za naruszenie procedur przy projektach UE oraz zasad nakładania korekt finansowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w danym okresie, jednak ogólne zasady dotyczące konkurencji, procedur UE i korekt finansowych pozostają aktualne.

Zagadnienia prawne (5)

Czy naruszenie zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców poprzez ustalenie nadmiernych warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego (wymagania dotyczące uprawnień projektanta) uzasadnia nałożenie korekty finansowej na projekt współfinansowany ze środków UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców poprzez ustalenie nadmiernych warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego uzasadnia nałożenie korekty finansowej na projekt współfinansowany ze środków UE, nawet jeśli nie można udowodnić konkretnych skutków finansowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nadmierne wymagania dotyczące uprawnień projektanta ograniczyły konkurencję, co stanowi naruszenie art. 7 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 4 PZP. Skoro projekt mógł być realizowany przez osobę o niższych kwalifikacjach, pierwotny warunek był nadmierny. To naruszenie procedur uzasadnia korektę finansową zgodnie z prawem UE i krajowym.

Czy osoba posiadająca uprawnienia budowlane do projektowania instalacji elektrycznych o powszechnie znanych rozwiązaniach konstrukcyjnych i schematach technicznych spełnia wymóg posiadania uprawnień budowlanych do projektowania bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, osoba posiadająca uprawnienia budowlane do projektowania instalacji elektrycznych o powszechnie znanych rozwiązaniach konstrukcyjnych i schematach technicznych nie spełnia wymogu posiadania uprawnień budowlanych do projektowania bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych, jeśli warunek ten został sformułowany jako "bez ograniczeń".

Uzasadnienie

Sąd analizując decyzję nadającą uprawnienia budowlane stwierdził, że zakres uprawnień S.Ł. był ograniczony do instalacji elektrycznych o powszechnie znanych rozwiązaniach, co nie odpowiadało wymogowi "uprawnień budowlanych do projektowania bez ograniczeń" w ogłoszeniu o zamówieniu.

Czy funkcja sprawdzającego projekt budowlany jest równoznaczna z funkcją projektanta w rozumieniu Prawa budowlanego i czy posiadanie uprawnień przez sprawdzającego może konwalidować brak uprawnień projektanta?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, funkcja sprawdzającego projekt budowlany nie jest równoznaczna z funkcją projektanta. Sprawdzający jest swego rodzaju rzeczoznawcą, a jego oświadczenie jest opinią co do zgodności projektu z wymaganiami. Braki w zakresie uprawnień po stronie projektanta nie mogą być konwalidowane faktem, że projekt sprawdzała osoba posiadająca wymagane uprawnienia.

Uzasadnienie

Prawo budowlane wyraźnie rozróżnia funkcje projektanta i sprawdzającego. Sprawdzający nie jest uczestnikiem procesu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego, a jego rola polega na ocenie zgodności projektu z przepisami. Brak uprawnień projektanta nie jest kompensowany przez posiadanie uprawnień przez sprawdzającego.

Czy naruszenie procedur przy wykorzystaniu środków UE, w tym przepisów Prawa zamówień publicznych, uzasadnia nałożenie korekty finansowej i zwrotu dofinansowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie procedur określonych w umowach międzynarodowych lub innych procedurach obowiązujących przy wykorzystaniu środków UE, w tym przepisów Prawa zamówień publicznych, stanowi nieprawidłowość w rozumieniu prawa UE i uzasadnia nałożenie korekty finansowej oraz zwrotu dofinansowania.

Uzasadnienie

Sąd powołując się na orzecznictwo TSUE i przepisy krajowe (ustawa o finansach publicznych) stwierdził, że naruszenie procedur, w tym przepisów PZP, skutkuje powstaniem nieprawidłowości, która może mieć wpływ na budżet UE i uzasadnia korektę finansową.

Czy korekta finansowa nałożona w związku z naruszeniem procedur zamówień publicznych przy projekcie UE może być obniżona poniżej minimalnego wskaźnika określonego w Taryfikatorze, jeśli sprawa ma indywidualne okoliczności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, korekta finansowa nie może być obniżona poniżej minimalnego wskaźnika (5% w tym przypadku) określonego w Taryfikatorze, jeśli dla danej kategorii naruszenia nie przewidziano możliwości stopniowania korekty w zależności od wagi nieprawidłowości.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że Taryfikator przewiduje możliwość obniżenia korekty tylko w określonych przypadkach. W tej sprawie zastosowano najniższą możliwą korektę (5%), a dalsze obniżenie nie było możliwe zgodnie z obowiązującymi procedurami, na które spółka wyraziła zgodę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną P. Sp. z o.o. w B. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (15)

Główne

p.z.p. art. 7 § ust. 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców oraz zgodnie z zasadami proporcjonalności i przejrzystości.

p.z.p. art. 22 § ust. 4

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Opis sposobu oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu nie może być niezgodny z przepisami ustawy.

u.f.p. art. 184 § ust. 1

Ustawa o finansach publicznych

Wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków UE są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

u.f.p. art. 207 § ust. 1

Ustawa o finansach publicznych

W przypadku wykorzystania środków UE z naruszeniem procedur, podlegają one zwrotowi wraz z odsetkami.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 art. 2 § pkt 7

Definicja 'nieprawidłowości' jako naruszenia prawa UE, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 art. 98 § ust. 2

Określenie kwoty korekty finansowej z uwzględnieniem charakteru, wagi nieprawidłowości i straty finansowej.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1303/2013 art. 152 § ust. 1

Pomocnicze

p.b. art. 20 § ust. 1

Ustawa Prawo budowlane

Do podstawowych obowiązków projektanta należy opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z wymaganiami ustawy, ustaleniami określonymi w decyzjach administracyjnych dotyczących zamierzenia budowlanego, obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

p.b. art. 20 § ust. 2

Ustawa Prawo budowlane

Projektant zapewnia sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego oraz technicznego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności.

p.p.s.a. art. 135