I GSK 1152/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Bydgoszczy, który uchylił decyzję o odmowie zwrotu należności celnych na rzecz A Sp. z o.o. Organ zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i zastosowanie art. 121 ust. 1 lit. a i ust. 3 UKC zamiast art. 236 ust. 2 WKC, argumentując, że nowe przepisy nie powinny mieć zastosowania do zdarzeń sprzed ich wejścia w życie (1 maja 2016 r.) oraz naruszenie art. 2 Konstytucji RP ze względu na zakaz działania prawa wstecz. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym (zgodnie z przepisami COVID-owymi), oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że stanowisko WSA było prawidłowe, a zastosowanie art. 121 ust. 3 UKC nie narusza zakazu retroakcji, ponieważ nowe przepisy mogą być stosowane do trwających stosunków prawnych, jeśli ustawodawca nie przewidział przepisów przejściowych, a termin na złożenie wniosku o zwrot należności celnych nie upłynął przed wejściem w życie UKC. Sąd podkreślił, że zasada zakazu działania prawa wstecz dotyczy sytuacji, gdy nowe prawo tworzy skutki prawne dla zdarzeń, które miały miejsce przed jego wejściem w życie i nie były nimi objęte, podczas gdy w tej sprawie chodziło o stosowanie nowych przepisów do trwającego stosunku prawnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności stosowania nowych przepisów prawa (w tym unijnego) do stosunków prawnych trwających w momencie wejścia w życie nowej ustawy, w sytuacji braku przepisów przejściowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami celnymi i intertemporalnością prawa UE.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nowe przepisy Unijnego Kodeksu Celnego (UKC) mogą być stosowane do wniosków o zwrot należności celnych, jeśli zdarzenie miało miejsce przed wejściem w życie UKC, a nie wprowadzono przepisów przejściowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nowe przepisy UKC mogą być stosowane do trwających stosunków prawnych, jeśli ustawodawca nie przewidział przepisów przejściowych, a termin na złożenie wniosku nie upłynął przed wejściem w życie UKC.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak przepisów przejściowych w UKC oznacza, że nowe prawo ma zastosowanie do trwających stosunków prawnych. Zastosowanie art. 121 ust. 3 UKC nie narusza zakazu retroakcji, ponieważ dotyczy stosunku prawnego, który istniał przed wejściem w życie nowej ustawy, ale nie został jeszcze w pełni zrealizowany.
Czy zastosowanie nowych przepisów celnych do zdarzenia sprzed ich wejścia w życie narusza zasadę zakazu działania prawa wstecz (lex retro non agit)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nowe przepisy stosuje się do trwających stosunków prawnych, a nie do zdarzeń, które już się zakończyły i nie były objęte prawem obowiązującym w momencie ich zaistnienia.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił retroakcję właściwą (zakazaną) od retrospektywności (dozwolonej), która polega na stosowaniu nowego prawa do trwających stosunków prawnych. W tej sprawie zastosowanie UKC do wniosku o zwrot należności celnych było dopuszczalne jako retrospektywność.
Czy rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym, pomimo wniosku o rozprawę, jest dopuszczalne w świetle przepisów o COVID-19?
Odpowiedź sądu
Tak, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID oraz zarządzenia Przewodniczącej Wydziału, prawo do publicznej rozprawy może podlegać ograniczeniom.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę NSA i przepisy ustawy COVID, wskazując, że prawo do publicznej rozprawy nie jest absolutne i może być ograniczane w celu ochrony zdrowia, co uzasadniało rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
WKC art. 236 § ust. 2
Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny
WKC art. 236 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny
UKC art. 121 § ust. 1 lit. a)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
UKC art. 121 § ust. 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
UKC art. 44
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
ustawa COVID art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie nowego UKC do trwających stosunków prawnych, nawet jeśli zdarzenie miało miejsce przed jego wejściem w życie, jest dopuszczalne w braku przepisów przejściowych. • Zasada retrospektywności (stosowanie nowego prawa do trwających stosunków) nie jest objęta zakazem retroakcji.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie UKC zamiast WKC do zdarzeń sprzed wejścia w życie UKC narusza prawo materialne. • Zastosowanie UKC narusza art. 2 Konstytucji RP (zakaz działania prawa wstecz). • Art. 121 ust. 3 UKC został pominięty przy odczytywaniu i zastosowaniu.
Godne uwagi sformułowania
Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu. • Milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa. • Należy odróżniać retroakcję właściwą od pozornej (retrospektywności).
Skład orzekający
Joanna Wegner
przewodniczący
Michał Kowalski
sprawozdawca
Izabella Janson
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności stosowania nowych przepisów prawa (w tym unijnego) do stosunków prawnych trwających w momencie wejścia w życie nowej ustawy, w sytuacji braku przepisów przejściowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami celnymi i intertemporalnością prawa UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii intertemporalności prawa, szczególnie w kontekście prawa UE, co jest istotne dla praktyków prawa celnego i administracyjnego.
“Nowe prawo celne a stare sprawy: NSA wyjaśnia, kiedy można stosować przepisy UE wstecz.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.