Orzeczenie · 2025-09-04

I GSK 1142/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-09-04

NSAAdministracyjneWysokansa

finanse publicznedotacjeplacówki oświatoweuchwałasamorząd terytorialnykontrolarozliczanie dotacjiprawo oświatoweNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wcześniej oddalił skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Mroczy dotyczącą trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych placówek oświatowych. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła WSA błędną wykładnię przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, w szczególności w zakresie wymogów dotyczących liczby uczniów, miejsca zamieszkania rodziców, żądania kopii dokumentów, sposobu rozliczania dotacji oraz procedury kontroli. Naczelny Sąd Administracyjny uznał część zarzutów za zasadne. W szczególności, NSA podzielił stanowisko skarżącej co do § 3 ust. 4 uchwały, stwierdzając, że żądanie podania miejsca zamieszkania rodziców/opiekunów wykracza poza upoważnienie ustawowe. Podobnie, NSA uznał za niezasadne żądanie przez organ dotujący kserokopii orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, potwierdzonych za zgodność z oryginałem, ze względu na naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych i przekroczenie delegacji ustawowej. Sąd uznał również za nadmierne uprawnienie kontrolujących żądanie sporządzania odpisów, kserokopii czy zestawień, które powinno być realizowane przez samych kontrolerów. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Mroczy w części dotyczącej § 3 ust. 4, ust. 6, ust. 7, ust. 8, ust. 9 oraz § 5 ust. 13, ust. 15. W pozostałym zakresie skargę oddalono, a Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie granic upoważnienia ustawowego dla rad gmin w zakresie regulowania zasad udzielania i rozliczania dotacji dla placówek oświatowych, w tym kwestii przetwarzania danych osobowych i zakresu kontroli.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej ustawy o finansowaniu zadań oświatowych i może wymagać analizy w kontekście innych przepisów dotyczących dotacji.

Zagadnienia prawne (5)

Czy rada gminy ma prawo żądać od beneficjenta dotacji podania miejsca zamieszkania rodziców/opiekunów dzieci uczęszczających do placówki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, żądanie podania miejsca zamieszkania rodziców/opiekunów wykracza poza upoważnienie ustawowe rady gminy do określenia trybu udzielania i rozliczania dotacji.

Uzasadnienie

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych nie przewiduje takiego obowiązku, a żądanie to narusza przepisy o ochronie danych osobowych i przekracza zakres delegacji ustawowej.

Czy organ dotujący może żądać od beneficjenta przedłożenia kserokopii orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, potwierdzonych za zgodność z oryginałem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie żądanie wykracza poza upoważnienie ustawowe i narusza zasady ochrony danych osobowych.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy nie przewidują obowiązku przekazywania takich dokumentów, a orzeczenia te zawierają dane szczególnej kategorii (stan zdrowia), których żądanie przez organ dotujący nie znajduje podstawy prawnej.

Czy rada gminy może zobowiązać beneficjenta dotacji do dokonywania opisów na dowodach księgowych i zamieszczania informacji o sfinansowaniu wydatku dotacją?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, takie zobowiązanie mieści się w zakresie upoważnienia do określenia trybu rozliczania dotacji.

Uzasadnienie

Opisywanie dokumentów księgowych służy rzetelnemu rozliczeniu dotacji i ułatwia kontrolę prawidłowości wydatków, nie ingerując nadmiernie w działalność beneficjenta.

Czy rada gminy może określić w uchwale zasady dotyczące terminu zawiadomienia o kontroli oraz sposobu jej prowadzenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, określenie trybu i sposobu przeprowadzania kontroli mieści się w upoważnieniu ustawowym.

Uzasadnienie

Ustawodawca pozostawił organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego swobodę w tworzeniu systemu kontroli, który zapewni pełną weryfikację wykorzystania dotacji.

Czy obowiązek podania liczby uczniów według stanu na pierwszy dzień roboczy miesiąca, na który udzielana jest dotacja, jest zgodny z prawem?

Odpowiedź sądu

Tak, taki obowiązek nie wykracza poza regulacje ustawowe.

Uzasadnienie

Informacja o liczbie uczniów jest niezbędna do prawidłowego ustalenia i rozliczenia dotacji, a wskazanie pierwszego dnia roboczego miesiąca jako daty miarodajnej jest racjonalne i nie narusza praw beneficjentów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie § 3 ust. 4, ust. 6, ust. 7, ust. 8, ust. 9 oraz § 5 ust. 13, ust. 15. W pozostałym zakresie skargę oddalono.

Przepisy (15)

Główne

u.f.z.o. art. 38 § ust. 1

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Pomocnicze

u.f.z.o. art. 34 § ust. 2

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 17 § ust. 3

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 36 § ust. 2

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 36 § ust. 3

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

k.c. art. 26

Kodeks cywilny

p.p.s.a. art. 151