Orzeczenie · 2026-08-25

I FZ 124/26Przywrócenie terminu fikcja doręczenia brak winy

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-08-25
NSAPodatkoweŚredniansa
przywrócenie terminufikcja doręczeniabraki formalne skargipostępowanie sądowoadministracyjnezażalenieVATdoręczeniapoczta

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie spółki D. Sp. kom. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które odmówiło przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Spółka kwestionowała skuteczność doręczenia wezwania do uzupełnienia braków, twierdząc, że nie otrzymała awiza ani przesyłki, co nastąpiło bez jej winy z powodu wadliwej usługi pocztowej. WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając doręczenie za skuteczne w trybie fikcji doręczenia (art. 73 § 1-4 p.p.s.a.) i stwierdzając, że spółka nie uprawdopodobniła braku winy, ponieważ nie obaliła domniemania doręczenia, a jej twierdzenia o braku awizowania były gołosłowne i niepoparte dowodami. NSA oddalił zażalenie spółki. Sąd podkreślił, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i wymaga udowodnienia braku winy przez stronę. NSA uznał, że spółka nie wykazała braku winy, a jej argumenty dotyczące sposobu doręczania awiz oraz rzekomego braku informacji ze strony poczty nie były wystarczające do obalenia domniemania doręczenia. Sąd wskazał również na ograniczenia postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnosądowym i uznał, że spółka nie przedstawiła wiarygodnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, a niektóre z nich były sprzeczne z aktami sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących fikcji doręczenia, przywrócenia terminu i ciężaru dowodu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji spółki i jej twierdzeń o niedoręczeniu awiza.

Zagadnienia prawne (2)

Czy spółka wykazała brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, jeśli twierdzi, że nie otrzymała awiza z wezwaniem do uzupełnienia braków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu.

Uzasadnienie

Spółka nie obaliła skutecznie domniemania doręczenia wezwania w trybie fikcji doręczenia. Jej twierdzenia o braku awizowania były gołosłowne i niepoparte dowodami, a akta sprawy zawierały dowody wskazujące na prawidłowość doręczeń w przeszłości. Ciężar udowodnienia braku winy spoczywa na wnioskodawcy.

Czy sąd administracyjny może przeprowadzić dowód z przesłuchania świadków lub zwrócić się do operatora pocztowego o potwierdzenie okoliczności doręczenia przesyłki w postępowaniu o przywrócenie terminu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny jest ograniczony do dowodów z dokumentów i nie może prowadzić postępowania dowodowego w zakresie wnioskowanym przez spółkę.

Uzasadnienie

Art. 106 § 3 p.p.s.a. ogranicza środki dowodowe do dokumentów. Sąd nie może przesłuchiwać świadków ani podejmować działań w celu potwierdzenia okoliczności doręczenia u operatora pocztowego, jeśli nie ma podstaw do kwestionowania dokumentów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono zażalenie na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 73 § § 1-4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zasady fikcji doręczenia w przypadku nieodebrania przesyłki pocztowej.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych w terminie.

p.p.s.a. art. 86

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Warunek przywrócenia terminu - brak winy w uchybieniu.

p.p.s.a. art. 87 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Procedura wniosku o przywrócenie terminu i jego rozpatrzenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ograniczenia postępowania dowodowego w sądzie administracyjnym do dowodów z dokumentów.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznawanie zażaleń.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. • Domniemanie doręczenia wezwania w trybie fikcji doręczenia nie zostało skutecznie obalone. • Sąd administracyjny jest ograniczony do dowodów z dokumentów i nie może prowadzić postępowania dowodowego w zakresie wnioskowanym przez spółkę.

Odrzucone argumenty

Wadliwe wykonanie usługi pocztowej i niedoręczenie awiza. • Brak winy spółki w nieuzupełnieniu braków formalnych. • Konieczność przeprowadzenia dowodu z przesłuchania pracowników Poczty Polskiej S.A. • Nierzetelność dokumentacji pocztowej i brak adnotacji "ADRESAT NIEOBECNY" na kopercie.

Godne uwagi sformułowania

ciężar przekonania sądu, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy • nie wystarczy np. zaprzeczanie otrzymaniu awiza i domaganie się od sądu, by wykazał, że to skarżąca nie ma racji • przerzucanie na sąd ciężaru wyjaśniania okoliczności awizowania przesyłki [...] nie znajduje usprawiedliwienia • nie można uznać, że skarżąca uprawdopodobniła, że uchybieniu terminowi w sprawie towarzyszyły okoliczności wskazujące na brak winy po stronie spółki

Skład orzekający

Sylwester Marciniak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących fikcji doręczenia, przywrócenia terminu i ciężaru dowodu w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki i jej twierdzeń o niedoręczeniu awiza.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy częstego problemu niedoręczenia korespondencji sądowej i interpretacji przepisów o fikcji doręczenia. Jest interesująca dla prawników procesowych.

“Fikcja doręczenia: Kiedy sąd uzna, że dostałeś pismo, nawet jeśli go nie widziałeś?”

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst