Orzeczenie · 2025-12-05

I FSK 999/25Oddalenie skargi kasacyjnej zwrot VAT

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-12-05
NSAPodatkoweŚredniansa
VATzwrot podatkuprzywrócenie terminuodwołaniepandemiaCOVID-19Ordynacja podatkowapostępowanie podatkoweskarga kasacyjna

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki C. z siedzibą w W. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w Warszawie. DIAS odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście, która z kolei odmówiła spółce zwrotu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2019 r. Spółka argumentowała, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy, powołując się na przepisy ustawy COVID-19 oraz trudności organizacyjne związane z pandemią, takie jak praca zdalna i absencja pracowników. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i organu podatkowego. Sąd podkreślił, że choć ustawa COVID-19 nakazuje organom zawiadomić stronę o uchybieniu terminu i wyznaczyć czas na złożenie wniosku o przywrócenie, to strona nadal musi uprawdopodobnić brak swojej winy zgodnie z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. NSA uznał, że sama pandemia nie jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia terminu, a spółka nie wykazała konkretnych, niezależnych od niej okoliczności, które uniemożliwiłyby jej złożenie odwołania w terminie. Sąd zwrócił uwagę na znaczną skalę uchybienia terminu (kilkumiesięczne opóźnienie) oraz na fakt, że spółka miała wystarczająco dużo czasu na zorganizowanie swojej pracy w warunkach pandemii.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w kontekście pandemii COVID-19 oraz obowiązków strony i organów podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji pandemii i przepisów ją regulujących; wymaga wykazania konkretnych, niezależnych od strony przyczyn uchybienia terminowi.

Zagadnienia prawne (2)

Czy pandemia COVID-19 i związane z nią trudności organizacyjne (praca zdalna, absencja pracowników) mogą stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej z powodu braku winy strony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sama pandemia COVID-19 nie jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Strona musi wykazać konkretne, niezależne od niej przyczyny uniemożliwiające złożenie odwołania w terminie oraz uprawdopodobnić brak swojej winy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć ustawa COVID-19 nakazuje organom zawiadomić stronę o uchybieniu terminu i wyznaczyć czas na złożenie wniosku o przywrócenie, to strona nadal musi uprawdopodobnić brak swojej winy zgodnie z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Sama pandemia nie zwalnia z tego obowiązku, a spółka nie wykazała konkretnych, niezależnych od niej okoliczności, które uniemożliwiłyby złożenie odwołania w terminie, zwłaszcza biorąc pod uwagę znaczną skalę uchybienia i czas, jaki miała na zorganizowanie pracy.

Czy organ podatkowy ma obowiązek pouczyć stronę o konieczności uprawdopodobnienia braku winy przy wniosku o przywrócenie terminu, jeśli nie zastosował przepisów ustawy COVID-19?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie ma obowiązku pouczania o konieczności uprawdopodobnienia braku winy w sytuacji, gdy strona nie spełnia wymogów art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Brak uprawdopodobnienia braku winy nie jest brakiem formalnym wniosku, który wymagałby wezwania do uzupełnienia.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19 nakazuje organowi zawiadomić stronę o uchybieniu terminu i wyznaczyć czas na złożenie wniosku o przywrócenie, ale nie zwalnia strony z obowiązku uprawdopodobnienia braku winy. Brak takiego uprawdopodobnienia nie jest brakiem formalnym wniosku w rozumieniu art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, a postępowanie w sprawie przywrócenia terminu nie jest postępowaniem dowodowym, w którym organ miałby obowiązek ustalania prawdy obiektywnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną spółki C. z siedzibą w W.

Przepisy (9)

Główne

O.p. art. 162 § § 1

Ordynacja podatkowa

W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Pomocnicze

O.p. art. 162 § § 2

Ordynacja podatkowa

Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

u.COVID art. 15zzzzzn² § ust. 1 i 2

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Nakazuje organowi, który dostrzegł uchybienie terminowi, zawiadomienie o tym strony oraz wyznaczenie jej 30-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wyznacza granice orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny w postępowaniu kasacyjnym.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

O.p. art. 223 § § 2 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Określa termin do wniesienia odwołania od decyzji nieostatecznej.

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada oficjalności postępowania dowodowego.

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

O.p. art. 121 § § 1 - 2

Ordynacja podatkowa

Zasada zaufania do organów podatkowych i zasada informowania.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Pandemia COVID-19 i związane z nią trudności organizacyjne (praca zdalna, absencja pracowników) jako podstawa do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania bez winy strony. • Organ podatkowy zaniechał zastosowania art. 15zzzzzn² u.COVID i nie pouczył strony o obowiązku uprawdopodobnienia braku winy. • Naruszenie przez DIAS art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. (zasada oficjalności i swobodnej oceny dowodów).

Godne uwagi sformułowania

nie sposób zgodzić się z argumentacją Podatnika, w oparciu o którą uzasadnia on istnienie podstawy do restytucji terminu do złożenia przez niego odwołania – brak swojej winy w uchybieniu terminowi. • art. 15zzzzzn² u.COVID nie jest regulacją prawną, która w jakikolwiek sposób odnosi się do przyczyn niezachowania terminu procesowego. • strona jest natomiast zobowiązana uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. • organizacja pracy jest domeną Strony. • brak winy strony w zachowaniu terminu procesowego powinien być spowodowany przyczyną zewnętrzną, od niej niezależną.

Skład orzekający

Adam Nita

sprawozdawca

Bartosz Wojciechowski

członek

Ryszard Pęk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w kontekście pandemii COVID-19 oraz obowiązków strony i organów podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pandemii i przepisów ją regulujących; wymaga wykazania konkretnych, niezależnych od strony przyczyn uchybienia terminowi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu uchybienia terminom w postępowaniu administracyjnym, który został spotęgowany przez pandemię COVID-19. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w sytuacjach kryzysowych i jakie są granice odpowiedzialności podatników.

“Pandemia COVID-19 nie usprawiedliwia bezwarunkowo uchybienia terminom w sprawach podatkowych – co mówi NSA?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst