I FSK 992/25Uchylenie decyzji o zabezpieczeniu VAT po wygaśnięciu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. Sp. z o.o. Sp. k. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., która umorzyła postępowanie odwoławcze od decyzji określającej przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w VAT oraz zabezpieczającej ją na majątku podatnika. Sąd pierwszej instancji uznał, że decyzja o zabezpieczeniu wygasła z dniem doręczenia decyzji wymiarowej, co zgodnie z art. 33a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej czyni postępowanie odwoławcze bezprzedmiotowym, powołując się na uchwałę NSA z 2011 r. Skarżąca spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym prawa do skutecznego środka zaskarżenia (art. 47 KPP, art. 19 TUE) oraz naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Konstytucji RP. Argumentowano, że mimo wygaśnięcia decyzji zabezpieczającej, jej skutki prawne nadal istnieją, a organ odwoławczy powinien merytorycznie ocenić legalność tej decyzji, a nie ją umarzać. Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do stanowiska spółki, uchylając wyrok WSA i decyzję organu odwoławczego. Sąd podkreślił, że wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu nie pozbawia podatnika prawa do kontroli sądowej jej legalności, zwłaszcza gdy decyzja ta nadal wywiera skutki materialnoprawne, np. poprzez wpływ na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. NSA uznał, że organ odwoławczy ma obowiązek merytorycznie ocenić zasadność wydania decyzji o zabezpieczeniu, nawet jeśli postępowanie zostało umorzone z powodu jej wygaśnięcia, co umożliwia późniejszą kontrolę sądową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie obowiązku merytorycznej kontroli decyzji o zabezpieczeniu przez organ odwoławczy, nawet po jej wygaśnięciu, w celu ochrony prawa do sądu i skutecznego środka zaskarżenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu w VAT i umorzenia postępowania odwoławczego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy po wygaśnięciu decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego, organ odwoławczy ma obowiązek merytorycznie ocenić legalność tej decyzji, czy też powinien umorzyć postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ odwoławczy ma obowiązek merytorycznie ocenić legalność decyzji o zabezpieczeniu, nawet jeśli decyzja ta wygasła z dniem doręczenia decyzji wymiarowej. Umorzenie postępowania odwoławczego bez takiej oceny pozbawia podatnika prawa do skutecznego środka zaskarżenia.
Uzasadnienie
Wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu nie pozbawia podatnika prawa do kontroli sądowej jej legalności, zwłaszcza gdy decyzja ta nadal wywiera skutki materialnoprawne. Organ odwoławczy musi ocenić przesłanki wydania decyzji zabezpieczającej, aby umożliwić kontrolę sądową.
Czy wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego pozbawia podatnika konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przyjęcie stanowiska o braku kontroli sądowej decyzji zabezpieczającej po jej wygaśnięciu prowadziłoby do pozbawienia podatnika konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu.
Uzasadnienie
Brak możliwości merytorycznej oceny legalności decyzji zabezpieczającej po jej wygaśnięciu, mimo istnienia istotnych skutków prawnych, narusza prawo do sądu.
Czy uchwała NSA z 2011 r. (I FPS 1/11) dotycząca bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego po wygaśnięciu decyzji o zabezpieczeniu jest nadal aktualna w świetle zmian w prawie i orzecznictwa TSUE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała ta nie jest w pełni aktualna w kontekście obecnego stanu prawnego i orzecznictwa TSUE, które podkreślają znaczenie prawa do skutecznego środka zaskarżenia.
Uzasadnienie
Zmiany w Ordynacji podatkowej oraz orzecznictwo TSUE (np. wyrok C-289/21) wskazują na potrzebę merytorycznej kontroli decyzji zabezpieczających nawet po ich wygaśnięciu, co podważa aktualność uchwały z 2011 r. w tym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
Ordynacja podatkowa art. 33a § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Pomocnicze
Ordynacja podatkowa art. 233 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Umorzenie postępowania odwoławczego z powodu bezprzedmiotowości.
Ordynacja podatkowa art. 33a § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu nie narusza zarządzenia zabezpieczenia wydanego na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Ordynacja podatkowa art. 70 § § 6 pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Doręczenie zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiesza bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Ordynacja podatkowa art. 70 § § 7 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia biegnie dalej po dniu zakończenia postępowania zabezpieczającego w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
u.p.e.a. art. 154 § § 4 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne z dniem wystawienia tytułu wykonawczego, pod warunkiem że nastąpiło nie później niż przed upływem 2 miesięcy od dnia doręczenia ostatecznej decyzji lub innego orzeczenia podlegającego wykonaniu w sprawie, w której dokonano zabezpieczenia, bądź doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności.
PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi, jeśli sąd nie stwierdził naruszenia prawa.
PPSA art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej.
Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 282/2011 art. 22 § pkt 1
Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r.
Dotyczy zasad ustalania miejsca świadczenia usług dla celów VAT.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu nie pozbawia prawa do merytorycznej oceny jej legalności przez organ odwoławczy. • Niemerytoryczne umorzenie postępowania odwoławczego narusza prawo do skutecznego środka zaskarżenia i prawo do sądu. • Uchwała NSA z 2011 r. (I FPS 1/11) nie jest w pełni aktualna w obecnym stanie prawnym i orzecznictwie TSUE. • Skutki prawne decyzji o zabezpieczeniu mogą istnieć nawet po jej wygaśnięciu, co uzasadnia potrzebę kontroli jej legalności.
Odrzucone argumenty
Stanowisko WSA o bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego po wygaśnięciu decyzji o zabezpieczeniu.
Godne uwagi sformułowania
Doprowadziłoby do pozbawienia podatnika konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). • Stanowiłoby zachętę dla organów podatkowych do instrumentalnego wykorzystywania tej instytucji w celu jedynie wydłużenia terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. • Organ odwoławczy ma obowiązek odnieść się w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia merytorycznie do zarzutów dotyczących zasadności wydania decyzji o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego.
Skład orzekający
Ryszard Pęk
przewodniczący sprawozdawca
Arkadiusz Cudak
członek
Adam Nita
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku merytorycznej kontroli decyzji o zabezpieczeniu przez organ odwoławczy, nawet po jej wygaśnięciu, w celu ochrony prawa do sądu i skutecznego środka zaskarżenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu w VAT i umorzenia postępowania odwoławczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego – możliwości kwestionowania decyzji zabezpieczających nawet po ich wygaśnięciu, co ma istotne znaczenie dla ochrony praw podatników.
“Czy wygasła decyzja zabezpieczająca VAT nadal może być kwestionowana? NSA odpowiada!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.