Orzeczenie · 2025-10-23

I FSK 976/23Oddalenie skargi kasacyjnej VAT

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-23
NSAPodatkoweWysokansa
VATpodatek naliczonypodatek należnyprzedawnieniepełnomocnictwopostępowanie podatkowekontrola podatkowaskarga kasacyjnakoszty postępowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który uchylił decyzję Dyrektora IAS dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od maja 2013 r. do czerwca 2014 r. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 137 § 3 o.p. (pełnomocnictwo), art. 70 § 1 w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 o.p. (przedawnienie i instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego), art. 191 o.p. (ocena dowodów dotyczących zapłaty faktur i wadliwości towaru) oraz art. 2 Konstytucji RP. NSA uznał za uzasadnione zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych w zakresie pełnomocnictwa i przedawnienia, wskazując na błędy organów podatkowych w ich stosowaniu. Sąd podkreślił, że pełnomocnictwo złożone w trakcie kontroli podatkowej nie wywołało skutków prawnych w postępowaniu podatkowym, a zawiadomienie o wszczęciu postępowania karnego skarbowego powinno być doręczone stronie. Jednocześnie NSA odrzucił argumentację organu o instrumentalnym charakterze postępowania karnego skarbowego, wskazując na aktywność organów i przejście postępowania do fazy in personam. Sąd podzielił również stanowisko WSA co do prawidłowego rozróżnienia usług najmu i mediów, uznając, że opłaty za wodę, rozliczane według wskazań liczników, stanowią odrębne świadczenie od usługi najmu. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną Dyrektora IAS.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności pełnomocnictwa w postępowaniu podatkowym, oceny instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego w kontekście przedawnienia, oraz rozróżnienia usług najmu i mediów dla celów VAT.

Ograniczenia stosowania

Przepisy dotyczące pełnomocnictwa i przedawnienia mogły ulec zmianie od daty orzeczenia. Kwestia rozróżnienia usług najmu i mediów zależy od konkretnych zapisów umowy.

Zagadnienia prawne (4)

Czy pełnomocnictwo złożone w trakcie kontroli podatkowej jest skuteczne w późniejszym postępowaniu podatkowym, jeśli nie zostało formalnie złożone do akt tego postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pełnomocnictwo złożone w trakcie kontroli podatkowej nie wywołuje skutków prawnych w postępowaniu podatkowym, jeśli nie zostało formalnie złożone do akt tego postępowania, zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej obowiązującymi w danym okresie.

Uzasadnienie

Przepisy Ordynacji podatkowej przed nowelizacją w 2016 r. wymagały dołączenia pełnomocnictwa do akt konkretnego postępowania podatkowego, aby było ono skuteczne. Złożenie go w aktach kontroli nie było wystarczające dla reprezentacji w późniejszym postępowaniu podatkowym.

Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, przy braku wystarczającej aktywności organów, może być uznane za instrumentalne i służyć jedynie zawieszeniu biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli organ wykazał realną aktywność po wszczęciu postępowania karnego skarbowego, a postępowanie przeszło do fazy in personam (przedstawienie zarzutów), nie można uznać go za instrumentalne, nawet jeśli moment wszczęcia był bliski terminu przedawnienia.

Uzasadnienie

Przedstawienie zarzutów konkretnej osobie i przejście postępowania do fazy in personam, a także aktywność organów w zbieraniu materiału dowodowego, przeczą instrumentalnemu charakterowi wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Konstytucyjna zasada demokratycznego państwa prawa nakłada na organy obowiązek wszczynania procedur w przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa.

Czy opłaty za media (np. wodę) rozliczane według wskazań liczników przez najemcę stanowią odrębne świadczenie od usługi najmu lokalu, czy też są elementem jednej kompleksowej usługi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Opłaty za media, rozliczane według faktycznego zużycia wynikającego ze wskazań liczników i faktury wystawionej przez świadczeniodawcę, stanowią odrębne świadczenie od usługi najmu i powinny być opodatkowane według właściwych dla nich stawek VAT.

Uzasadnienie

Zgodnie z orzecznictwem TSUE i NSA, świadczenia należy traktować jako odrębne, jeśli nie są ze sobą tak ściśle związane, że ich rozdzielenie miałoby charakter sztuczny. Jeśli umowa najmu jednoznacznie rozdziela opłaty za media od czynszu, a rozliczenie mediów odbywa się 'licznikowo', są to odrębne świadczenia.

Czy podatnik utracił prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, jeśli nie udowodnił, że należności zostały uregulowane w terminie 150 dni od upływu terminu płatności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, podatnik traci prawo do odliczenia podatku naliczonego, jeśli nie udowodnił, że należności zostały uregulowane w terminie określonym w art. 89b ust. 1 u.p.t.u., co oznacza, że nie poniósł ciężaru ekonomicznego tego podatku.

Uzasadnienie

Obowiązkiem podatnika jest udowodnienie dokonania płatności w wymaganym terminie. Przedłożone dowody (oświadczenia, wyciągi bankowe) nie zawsze jednoznacznie potwierdzają terminowość zapłaty, a brak faktury korygującej w przypadku zwrotu wadliwego towaru może świadczyć o braku podstaw do odliczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach.

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 70 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 70 § 6 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 70c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 137 § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 138e § 1-3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 86 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 89b § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja Podatkowa oraz niektórych innych ustaw art. 24

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania w zakresie pełnomocnictwa złożonego w trakcie kontroli podatkowej. • Naruszenie przepisów postępowania w zakresie przedawnienia zobowiązań podatkowych i oceny instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego. • Prawidłowe rozróżnienie przez WSA usług najmu i mediów jako odrębnych świadczeń.

Odrzucone argumenty

Argumenty Dyrektora IAS dotyczące skuteczności pełnomocnictwa złożonego w trakcie kontroli podatkowej. • Argumenty Dyrektora IAS dotyczące braku instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnego skarbowego. • Argumenty Dyrektora IAS dotyczące utraty prawa do odliczenia podatku naliczonego z uwagi na brak dowodów zapłaty w terminie. • Argumenty Dyrektora IAS dotyczące wadliwości towaru i braku możliwości jego odsprzedaży.

Godne uwagi sformułowania

pełnomocnictwo złożone w trakcie kontroli podatkowej nie wywołało skutków prawnych we wszczętym w jej następstwie postępowaniu podatkowym • przedstawienie w toku postępowania przygotowawczego zarzutów karnych przeczy instrumentalnemu charakterowi wydania postanowienia o wszczęciu postępowania karnego skarbowego • najemca regulował należności za wodę w zakresie jej faktycznego zużycia wynikającego ze wskazań liczników i faktury wystawionej przez świadczeniodawcę, to Podatniczka miała prawo do wyodrębnienia tych dwóch usług

Skład orzekający

Janusz Zubrzycki

przewodniczący

Marek Kołaczek

sprawozdawca

Włodzimierz Gurba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności pełnomocnictwa w postępowaniu podatkowym, oceny instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego w kontekście przedawnienia, oraz rozróżnienia usług najmu i mediów dla celów VAT."

Ograniczenia: Przepisy dotyczące pełnomocnictwa i przedawnienia mogły ulec zmianie od daty orzeczenia. Kwestia rozróżnienia usług najmu i mediów zależy od konkretnych zapisów umowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych w VAT, takich jak skutki pełnomocnictwa i przedawnienie, a także ważnej interpretacji dotyczącej rozliczania mediów w najmie, co jest częstym problemem praktycznym.

“Pełnomocnictwo z kontroli nie działa w postępowaniu podatkowym? NSA wyjaśnia kluczowe zasady!”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst