Orzeczenie · 2025-09-04

I FSK 838/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-04
NSApodatkoweWysokansa
VATzwrot podatkuprzedłużenie terminukontrola podatkowapostępowanie podatkowezażalenieskarga kasacyjnanaruszenie proceduryuzasadnienie postanowienia

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki X. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) przedłużające termin zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za kwiecień 2017 r. Spółka zarzuciła WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuchylenie postanowienia DIAS, mimo jego wydania z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej. Kluczowe zarzuty dotyczyły błędnego wskazania przez DIAS przedmiotu zażalenia (rozpatrzenie zażalenia na postanowienie z 29 grudnia 2021 r. zamiast na postanowienie z 9 grudnia 2021 r., które było pierwszym postanowieniem po luce czasowej w przedłużaniu terminu) oraz braku merytorycznego uzasadnienia postanowienia. Spółka podnosiła również naruszenie zasady szybkości postępowania i neutralności podatku VAT z powodu wieloletniego przedłużania terminu zwrotu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 217 § 1 i 2, art. 274b § 1 w zw. z art. 210 § 6 w zw. z art. 124 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, za zasadne. Sąd stwierdził, że DIAS rozpatrzył zażalenie na inne postanowienie niż wskazane przez stronę, co narusza zasadę zaufania. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i rozpoznał skargę, uchylając postanowienie DIAS i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy, który ma uwzględnić przedstawioną ocenę prawną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naruszenia proceduralne w postępowaniu podatkowym, w szczególności dotyczące rozpatrywania zażaleń i wymogów uzasadnienia postanowień. Znaczenie ciągłości w przedłużaniu terminów przez organy podatkowe.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużania terminu zwrotu VAT i błędów organów w tym zakresie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpatrzył zażalenie strony, jeśli rozpoznał je na inne postanowienie organu pierwszej instancji niż wskazane przez stronę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, rozpatrzenie zażalenia na inne postanowienie niż wskazane przez stronę stanowi naruszenie przepisów postępowania i zasady zaufania.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że DIAS rozpatrzył zażalenie na postanowienie NUS z dnia 29 grudnia 2021 r., podczas gdy strona złożyła zażalenie na postanowienie NUS z dnia 9 grudnia 2021 r. Ta wadliwość miała istotne znaczenie dla sprawy, ponieważ postanowienie z 9 grudnia 2021 r. było pierwszym postanowieniem po luce czasowej w przedłużaniu terminu zwrotu i nie zostało poddane kontroli instancyjnej.

Czy uzasadnienie postanowienia organu odwoławczego spełnia wymogi ustawowe, jeśli nie zawiera konkretnych informacji dotyczących zasadności przedłużenia terminu zwrotu podatku i nie odnosi się do stanu faktycznego sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie musi zawierać konkretne wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej, odnosząc się do stanu faktycznego sprawy.

Uzasadnienie

NSA uznał, że uzasadnienie postanowienia DIAS było lakoniczne i nie zawierało konkretnych informacji o okolicznościach wymagających dalszej weryfikacji, czynnościach do podjęcia ani przyczynach przedłużenia terminu zwrotu. Brak odniesienia do stanu faktycznego sprawy i powielanie błędnych ustaleń WSA stanowiło naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.

Czy przedłużanie terminu zwrotu nadwyżki podatku VAT przez okres ponad 4 lat, przy minimalnych czynnościach weryfikacyjnych organu, jest zgodne z zasadą szybkości postępowania i neutralności podatku VAT?

Odpowiedź sądu

Długotrwałe przedłużanie terminu zwrotu przy minimalnych działaniach organu może naruszać zasady postępowania i neutralności podatku VAT.

Uzasadnienie

Chociaż NSA nie rozstrzygnął tej kwestii w pełni z uwagi na uchylenie wyroku z przyczyn proceduralnych, zarzuty skargi kasacyjnej wskazywały na znaczące opóźnienia organów w weryfikacji rozliczeń podatkowych, co mogło prowadzić do naruszenia zasady szybkości postępowania i neutralności podatku VAT.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA i postanowienie DIAS. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania przez organ podatkowy.

Przepisy (16)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 274b

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przedłużenie terminu zwrotu podatku następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

ustawa o VAT art. 87 § 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Dotyczy terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym i możliwości jego przedłużenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada zaufania.

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 125 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 210 § 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 217 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 217 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

ustawa o VAT art. 86 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy rozpoznał zażalenie na inne postanowienie niż wskazane przez stronę. • Uzasadnienie postanowienia organu odwoławczego było lakoniczne i nie odnosiło się do stanu faktycznego sprawy. • Naruszenie zasady zaufania i przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących uzasadnienia postanowień.

Godne uwagi sformułowania

Ta wadliwość ma istotne znaczenie dla niniejszej sprawy, bowiem jak wskazał WSA w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pomiędzy postanowieniem NUS dnia 2 grudnia 2020 r., a postanowieniem tego samego organu z dnia 9 grudnia 2021 r. "ewidentnie doszło do (...) przerwania ciągłości przedłużania terminu zwrotu podatku", które z uwagi na wadliwie przyjęcie przez DIAS i Sąd pierwszej instancji, że Strona nie zaskarżyła postanowienia NUS z dnia 9 grudnia 2021 r., nie zostało poddane żadnej kontroli instancyjnej.

Skład orzekający

Elżbieta Olechniewicz

sprawozdawca

Ryszard Pęk

przewodniczący

Sylwester Golec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne w postępowaniu podatkowym, w szczególności dotyczące rozpatrywania zażaleń i wymogów uzasadnienia postanowień. Znaczenie ciągłości w przedłużaniu terminów przez organy podatkowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużania terminu zwrotu VAT i błędów organów w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe są rygorystyczne wymogi proceduralne i jak błędy organów mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji. Jest to cenna lekcja dla praktyków prawa podatkowego.

Organ podatkowy rozpatrzył zażalenie na niewłaściwe postanowienie – NSA uchyla decyzję!

Dane finansowe

WPS: 256 986 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst