I FSK 636/25Oddalenie skargi kasacyjnej VAT 22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który uchylił decyzję organu dotyczącą podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2017 r. Organ zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 153, 190 i 170 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej NSA z poprzedniego wyroku, a także naruszenie art. 210 O.p. i art. 122, 124 O.p. poprzez brak wykazania, że zobowiązanie nie uległo przedawnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. jest niezasadny, ponieważ przepis ten nie może być naruszony przez sąd. Podobnie, zarzut naruszenia art. 190 p.p.s.a. był chybiony, gdyż NSA nie przekazał sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji w poprzednim wyroku. NSA podkreślił, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował zakres związania prawomocnym orzeczeniem (art. 170 p.p.s.a.), wskazując, że organ nie wykazał właściwej podstawy prawnej do zakwestionowania transakcji, a przepisy art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 5 ust. 2 ustawy o PTU nie dawały mu takiego umocowania. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia przepisów dotyczących przedawnienia, wyjaśniając, że sformułowanie sądu pierwszej instancji o upływie terminu przedawnienia było jedynie odniesieniem do zasady z art. 70 § 1 O.p. i miało na celu zobowiązanie organu do wykazania, że zobowiązanie nie wygasło, a nie kategoryczne stwierdzenie przedawnienia. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obowiązku organów podatkowych do wykazania w uzasadnieniu decyzji, że zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, a także kwestia właściwej podstawy prawnej do kwestionowania transakcji przez organ.
Dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej związanej z VAT i przedawnieniem, ale ogólne zasady dotyczące uzasadniania decyzji i podstawy prawnej są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (6)
Czy sąd pierwszej instancji, uchylając decyzję organu podatkowego, naruszył art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej zawartej w wyroku NSA?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. jest niezasadny, ponieważ przepis ten nie może być naruszony przez sąd, a jedynie przez organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.
Uzasadnienie
Przepis art. 153 p.p.s.a. wiąże organy, a nie sądy. Sąd pierwszej instancji nie stwierdził naruszenia tego przepisu przez organ, a jedynie wskazał na brak adekwatnych przepisów prawnych zastosowanych przez organ.
Czy sąd pierwszej instancji, uchylając decyzję organu podatkowego, naruszył art. 190 p.p.s.a. poprzez sprzeczność z wykładnią prawa ustaloną przez NSA?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 190 p.p.s.a. jest niezasadny, ponieważ NSA w poprzednim wyroku nie przekazał sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Art. 190 p.p.s.a. dotyczy sytuacji, gdy sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. W niniejszej sprawie NSA uchylił wyrok i decyzję, nie przekazując sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Czy sąd pierwszej instancji, uchylając decyzję organu podatkowego, naruszył art. 170 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie prawomocnego orzeczenia NSA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował zakres związania prawomocnym orzeczeniem NSA, wskazując na brak właściwej podstawy prawnej dla zakwestionowania transakcji przez organ.
Uzasadnienie
NSA w poprzednich wyrokach wskazywał na konieczność wskazania i wyjaśnienia przez organ podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Przepisy art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 5 ust. 2 ustawy o PTU nie dawały organowi umocowania do zanegowania transakcji.
Czy organ podatkowy był uprawniony do wydania decyzji po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a jeśli tak, czy powinien to wykazać w uzasadnieniu decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ jest zobligowany do wykazania w uzasadnieniu decyzji uprawnienia do orzekania po upływie terminu przedawnienia, co narusza art. 122 O.p. w przypadku braku takich wywodów.
Uzasadnienie
Organ ma obowiązek przedstawić okoliczności, dowody i obliczenia wskazujące, że w sprawie nie nastąpiło przedawnienie zobowiązań podatkowych. Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał na brak takich wywodów w decyzji organu.
Czy sąd pierwszej instancji błędnie stwierdził, że termin przedawnienia zobowiązania podatkowego upłynął, co skutkowało uchyleniem decyzji organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie przesądził o przedawnieniu, a jedynie zobowiązał organ do wykazania, że zobowiązanie nie wygasło na skutek przedawnienia.
Uzasadnienie
Sformułowanie sądu pierwszej instancji o upływie terminu przedawnienia było odniesieniem do zasady z art. 70 § 1 O.p. i miało na celu zobowiązanie organu do wykazania braku przedawnienia, a nie kategoryczne stwierdzenie jego wystąpienia.
Czy przepisy art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 5 ust. 2 ustawy o PTU stanowią właściwą podstawę prawną do zanegowania transakcji i uznania, że nie miały one miejsca?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te określają przedmiot opodatkowania i nie dają organowi umocowania do zanegowania transakcji.
Uzasadnienie
Przepisy te odnoszą się do czynności podlegających opodatkowaniu, a nie do możliwości kwestionowania ich istnienia. Organ nie wykazał właściwej podstawy prawnej do zakwestionowania spornych transakcji.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis określa przedmiot opodatkowania, nie daje umocowania do zanegowania transakcji.
u.p.t.u. art. 5 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis określa przedmiot opodatkowania, nie daje umocowania do zanegowania transakcji.
u.p.t.u. art. 106b § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wiąże organy, nie sądy.
p.p.s.a. art. 190
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy sytuacji ponownego rozpoznania sprawy po przekazaniu przez NSA.
p.p.s.a. art. 170
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie prawomocne wiąże wszystkie sądy i organy.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 210 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu do wykazania w uzasadnieniu uprawnienia do orzekania po upływie terminu przedawnienia.
O.p. art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 70 § § 6 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § § 7 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał na brak właściwej podstawy prawnej dla zakwestionowania transakcji przez organ. • Organ nie wykazał w uzasadnieniu decyzji, że zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu. • Przepisy art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 5 ust. 2 ustawy o PTU nie dają organowi umocowania do zanegowania transakcji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej NSA. • Naruszenie art. 190 p.p.s.a. poprzez sprzeczność z wykładnią prawa ustaloną przez NSA. • Naruszenie art. 170 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie prawomocnego orzeczenia NSA. • Naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. oraz art. 122 i 124 O.p. poprzez brak wykazania, że zobowiązanie nie uległo przedawnieniu. • Naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 70 § 1 O.p. poprzez błędne stwierdzenie przedawnienia zobowiązania. • Niezastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 5 ust. 2 ustawy o PTU.
Godne uwagi sformułowania
nie zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia przez organ art. 153 p.p.s.a. • nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. • NSA nie przesądził, że spółka uczestniczyła w oszustwie podatkowym. • Bez przytoczenia w tym zakresie właściwych przepisów prawnych trudno w ogóle tę kwestię przesądzić. • nie chodziło bowiem o przytoczenie jakiegokolwiek przepisu prawa podatkowego, lecz takiego, na mocy którego możliwe jest zakwestionowanie spornych transakcji. • organ jest zobligowany do wykazania w uzasadnieniu decyzji uprawnienia do orzekania po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku posłużył się niefortunnym sformułowaniem, że "W rozpatrywanej sprawie pięcioletni termin przedawnienia ww. zobowiązań upłynął w dniu 31 grudnia 2022 r., a zatem powyższa decyzja została wydana już po upływie terminu przedawnienia.". Jednakże nie można pominąć kontekstu, w jakim Sąd użył tego zwrotu.
Skład orzekający
Dominik Mączyński
sprawozdawca
Małgorzata Niezgódka - Medek
przewodniczący
Marek Kołaczek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku organów podatkowych do wykazania w uzasadnieniu decyzji, że zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, a także kwestia właściwej podstawy prawnej do kwestionowania transakcji przez organ."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej związanej z VAT i przedawnieniem, ale ogólne zasady dotyczące uzasadniania decyzji i podstawy prawnej są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych w postępowaniu podatkowym: obowiązku wykazania braku przedawnienia i właściwej podstawy prawnej decyzji. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego i przedsiębiorców.
“Czy organ podatkowy może wydać decyzję po terminie? NSA wyjaśnia kluczowe zasady przedawnienia i podstawy prawnej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.