Orzeczenie · 2026-01-15

I FSK 6/23Oddalenie skargi kasacyjnej VAT

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-15
NSAPodatkoweWysokansa
VATodliczenie VATfakturyfikcyjne transakcjeprawo procesoweprawo materialnepostępowanie dowodowezasada prawdy obiektywnejnależyta starannośćorzecznictwo NSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. Skarżący zarzucał sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 P.p.s.a. i art. 151 P.p.s.a.) poprzez brak należytego uzasadnienia i nieprawidłowe zastosowanie przepisów, a także naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 86 ust. 1 i 2, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało odmową prawa do odliczenia VAT od faktur wystawionych przez T. J. Skarżący twierdził, że usługi udokumentowane fakturami faktycznie zostały wykonane i nie można ich uznać za fikcyjne. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 170 P.p.s.a., uznał, że ocena prawna zawarta w prawomocnych wyrokach dotyczących spraw o sygn. akt I SA/Kr 2015/22 i I SA/Kr 216/22, które dotyczyły tych samych faktur i były oparte na tych samych ustaleniach, jest wiążąca. W tamtych sprawach stwierdzono, że faktury te dokumentowały całkowicie fikcyjne usługi. NSA nie znalazł nowych faktów ani zmian prawnych, które uzasadniałyby odejście od tej oceny. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną i zasądził od skarżącego koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady związania oceną prawną zawartą w prawomocnych orzeczeniach (art. 170 P.p.s.a.) w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym, zwłaszcza w kontekście VAT i fikcyjnych faktur.

Ograniczenia stosowania

Zastosowanie głównie w sprawach, gdzie stan faktyczny i zarzuty są tożsame z tymi rozstrzygniętymi w prawomocnych wyrokach, na które powołuje się NSA.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego dotyczących prawa do odliczenia VAT od faktur uznanych za fikcyjne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

NSA uznał, że ocena prawna zawarta w prawomocnych wyrokach dotyczących tych samych faktur, które uznano za fikcyjne, jest wiążąca na mocy art. 170 P.p.s.a. Brak było nowych faktów lub zmian prawnych uzasadniających odejście od tej oceny.

Czy faktury dokumentujące usługi, które zostały uznane za całkowicie fikcyjne w innych, prawomocnie zakończonych sprawach dotyczących tego samego podatnika i tych samych faktur, mogą stanowić podstawę do odliczenia VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, faktury dokumentujące całkowicie fikcyjne czynności nie mogą stanowić podstawy do odliczenia VAT.

Uzasadnienie

NSA oparł się na wcześniejszych prawomocnych orzeczeniach, które jednoznacznie stwierdziły fikcyjność usług udokumentowanych fakturami T. J. dla skarżącego K.S. w latach 2015-2016.

Czy naruszenie przepisów postępowania (np. art. 141 § 4 P.p.s.a., art. 151 P.p.s.a.) lub prawa materialnego (art. 86, art. 88 ustawy o VAT) przez sąd pierwszej instancji miało istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego okazały się bezzasadne.

Uzasadnienie

NSA uznał, że skoro faktury zostały prawidłowo uznane za fikcyjne, to odmowa prawa do odliczenia VAT była zgodna z prawem, a zarzuty dotyczące wadliwości postępowania lub błędnej wykładni przepisów nie mogły być uwzględnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora IAS w przedmiocie VAT.

Przepisy (20)

Główne

ustawa o VAT art. 86 § ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Podstawa do odliczenia podatku naliczonego VAT. Zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania.

ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a)

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Przepis określający przypadki, w których prawo do odliczenia VAT nie przysługuje (np. faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane). Zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania.

P.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada związania oceną prawną zawartą w prawomocnych orzeczeniach sądu pierwszej instancji.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia poprzez brak w uzasadnieniu obowiązkowych elementów, takich jak podstawa prawna rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut nieuprawnionego zastosowania, spowodowany niedostrzeżeniem wad procesowych postępowania administracyjnego.

P.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zastosowanie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa procesowego.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zarzut nieuzasadnionego pominięcia wniosku dowodowego skarżącego.

O.p. art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zastosowanie w przypadku, gdy organ uzna, że okoliczności są wystarczająco stwierdzone innym dowodem.

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej poprzez pomijanie dowodów świadczących na korzyść skarżącego.

O.p. art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej poprzez pomijanie dowodów świadczących na korzyść skarżącego.

O.p. art. 180 § §1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej poprzez pomijanie dowodów świadczących na korzyść skarżącego.

O.p. art. 187 § § 1 i § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej poprzez pomijanie dowodów świadczących na korzyść skarżącego.

P.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub istotne naruszenie przepisów postępowania).

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 1-6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki nieważności postępowania.

P.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie o odrzuceniu skargi lub umorzeniu postępowania.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

P.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktury wystawione przez T. J. dokumentują czynności całkowicie fikcyjne, co zostało ustalone w prawomocnych wyrokach dotyczących tego samego podatnika i tych samych faktur. • Ocena prawna zawarta w prawomocnych wyrokach jest wiążąca na mocy art. 170 P.p.s.a., a brak nowych okoliczności faktycznych lub prawnych uzasadnia jej zastosowanie. • Odmowa prawa do odliczenia VAT od fikcyjnych faktur jest zgodna z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. i art. 151 P.p.s.a. (naruszenie przepisów postępowania). • Zarzuty naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 86 ust. 1 i 2 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT (naruszenie prawa materialnego). • Zarzuty dotyczące nieuzasadnionego pominięcia wniosków dowodowych i naruszenia zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu administracyjnym.

Godne uwagi sformułowania

ocena prawna zawarta w prawomocnych wyrokach sądu pierwszej instancji [...] na podstawie art. 170 P.p.s.a. jest wiążąca także w niniejszej sprawie • faktury VAT wystawione na rzecz skarżącego przez T. J. [...] stanowiły dokumenty stwierdzające czynności w ogóle niewykonane • brak uzasadnionych podstaw do uznania, że sąd pierwszej instancji błędnie ocenił przedmiotowe faktury jako dokumenty stwierdzające całkowicie fikcyjne czynności

Skład orzekający

Sylwester Golec

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Łoboda

członek

Elżbieta Olechniewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady związania oceną prawną zawartą w prawomocnych orzeczeniach (art. 170 P.p.s.a.) w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym, zwłaszcza w kontekście VAT i fikcyjnych faktur."

Ograniczenia: Zastosowanie głównie w sprawach, gdzie stan faktyczny i zarzuty są tożsame z tymi rozstrzygniętymi w prawomocnych wyrokach, na które powołuje się NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje, jak zasada związania wcześniejszym orzecznictwem (res iudicata w szerszym ujęciu) wpływa na rozstrzyganie kolejnych, podobnych spraw podatkowych, co jest istotne dla praktyków.

“Fikcyjne faktury VAT i zasada związania orzecznictwem: NSA potwierdza stanowisko w sprawie K.S.”

Dane finansowe

WPS: 106 440 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst