I FSK 55/26Odmowa wstrzymania wykonania decyzji podatkowej
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący A. M. złożył ponowny wniosek o zmianę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 18 maja 2026 r., które odmówiło wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. Skarżący argumentował, że natychmiastowa egzekucja należności w wysokości ponad 8 milionów złotych zagraża funkcjonowaniu jego przedsiębiorstwa, grozi utratą płynności finansowej i potencjalnie upadłością. Przedłożył liczne dokumenty finansowe, w tym bilanse i rachunki zysków i strat, wskazujące na straty w ostatnich latach. NSA uznał jednak, że przedstawione okoliczności, mimo że obrazują trudności finansowe, nie spełniają wyjątkowych przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd podkreślił, że sama wysokość zobowiązania czy zajęcia egzekucyjne nie są wystarczające do wstrzymania wykonania, zwłaszcza gdy skarżący nadal prowadził działalność i wypłacał wynagrodzenia. NSA zaznaczył, że ochrona tymczasowa służy jedynie przed skutkami, których nie można naprawić po ewentualnym uwzględnieniu skargi, a zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami jest możliwy. Sąd przypomniał również o możliwościach przewidzianych w Ordynacji podatkowej (rozkładanie na raty) oraz przepisach o postępowaniu egzekucyjnym ograniczających egzekucję do kwot nie zagrażających minimum egzystencji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek wstrzymania wykonania decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście trudności finansowych przedsiębiorcy.
Dotyczy specyficznej sytuacji ponownego wniosku o wstrzymanie wykonania i oceny zmiany okoliczności. Ogólne zasady dotyczące wstrzymania wykonania są szeroko ugruntowane.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ponowne złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, po wcześniejszej odmowie, uzasadnia zmianę postanowienia sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może zmienić lub uchylić postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd analizuje ponowny wniosek wyłącznie pod kątem zmiany okoliczności, które mogłyby uzasadniać odmienną ocenę przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a.
Czy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli przedstawione okoliczności są typowe dla egzekucji i nie stanowią wyjątkowego zagrożenia, które nie mogłoby być naprawione przez późniejszy zwrot świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przesłanki te mają charakter wyjątkowy i dotyczą sytuacji, gdzie późniejsze uchylenie decyzji nie przywróci stanu zgodnego z prawem bez negatywnych konsekwencji. Sama utrata płynności finansowej czy konieczność zwolnień pracowników, choć dotkliwe, nie są uznawane za trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a., gdyż wyegzekwowana należność podlega zwrotowi.
Czy sama wysokość zobowiązania podatkowego lub fakt prowadzenia egzekucji stanowi wystarczającą przesłankę do wstrzymania wykonania decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustawodawca nie przewidział wysokości należności, która automatycznie skutkowałaby udzieleniem ochrony tymczasowej. Sama w sobie wysokość zobowiązania ani fakt prowadzenia egzekucji nie są wystarczające.
Uzasadnienie
Egzekucja jest dolegliwa, ale jej skutki finansowe są normalną konsekwencją. Ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed tymi, których nie można naprawić w razie wygrania sporu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (5)
Główne
P.p.s.a. art. 61 § § 4 i 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może zmienić lub uchylić postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.
P.p.s.a. art. 61 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki wstrzymania wykonania aktu lub czynności: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 67a § § 1
Ordynacja podatkowa
Możliwość rozłożenia zapłaty podatku lub zaległości podatkowej na raty w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym.
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 8-10
Ograniczenia dopuszczalności prowadzenia egzekucji do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających na jego utrzymaniu.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Groźba znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków dla przedsiębiorstwa skarżącego w wyniku egzekucji należności podatkowej. • Utrata płynności finansowej, konieczność zwolnień pracowników i potencjalna upadłość przedsiębiorstwa jako skutki egzekucji. • Znaczna wysokość należności podatkowej (8.220.584,54 zł) jako przesłanka do wstrzymania wykonania.
Godne uwagi sformułowania
Sąd analizując ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ustala wyłącznie, czy okoliczności w nim przedstawione dają podstawy do odmiennej niż dotychczas oceny zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. • Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. • W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenie odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. • Tam natomiast, gdzie ich wzruszenie w postępowaniu sądowym przywraca stan zgodny z prawem bez powyższych zagrożeń, sięganie po środki ochrony tymczasowej nie jest uzasadnione. • Skarżący przedłożył szereg dokumentów, w tym m.in. bilanse oraz rachunki zysków i strat spółki za lata 2021-2025, z których wynika, wprawdzie, że prowadzona działalność skarżącego przynosi straty, porównując za poprzednie lata np. za 2024 r. spółka osiągnęła zysk 655 05,24 zł netto natomiast rok 2025 r. zakończała stratą 923 938,63 zł (przychód 3 733 328,43 zł). Należy wskazać, że sam fakt wykazywania straty w bilansie nie przesądza o braku płynności finansowej przedsiębiorcy ani o niemożności wykonania obowiązków publicznoprawnych. • Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w niniejszym przypadku Skarżący nie wykazał, by w okresie od dnia uprawomocnienia postanowienia z 18 maja 2026 r. […]
Skład orzekający
Janusz Zubrzycki
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście trudności finansowych przedsiębiorcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ponownego wniosku o wstrzymanie wykonania i oceny zmiany okoliczności. Ogólne zasady dotyczące wstrzymania wykonania są szeroko ugruntowane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady dotyczące wstrzymania wykonania decyzji podatkowych i pokazuje, jak sąd ocenia argumenty o trudnej sytuacji finansowej przedsiębiorcy. Jest to istotne dla prawników procesowych i doradców podatkowych.
“Czy problemy finansowe firmy to automatycznie powód do wstrzymania egzekucji podatkowej? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 8 220 584,54 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.