Orzeczenie · 2025-06-24

I FSK 540/22Opodatkowanie zaliczki dostawa nieruchomości VAT

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-24
NSApodatkoweWysokansa
VATnieruchomościzwolnienie z VATopodatkowaniezaliczkaprawo do odliczeniainterpretacja indywidualnaskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił skargę spółki na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. Spółka kwestionowała stanowisko organu i sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym zaliczka otrzymana przed złożeniem oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia z VAT przy dostawie nieruchomości nie podlega opodatkowaniu, a nabywcy nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego. Spółka podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 121 § 1 o.p.) oraz przepisów materialnych (art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 43 ust. 10 ustawy o VAT, art. 88 ust. 3a pkt 2 w zw. z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT). Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za bezzasadne. Sąd podkreślił, że możliwość rezygnacji ze zwolnienia z VAT przy dostawie nieruchomości i wybór opodatkowania wymaga złożenia zgodnego oświadczenia przez strony przed dniem dokonania dostawy. Złożenie oświadczenia w umowie przedwstępnej, bez faktycznego jego złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, nie jest wystarczające do opodatkowania zaliczki ani do skorzystania z prawa do odliczenia VAT naliczonego. NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od spółki koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie wymogów formalnych dla opodatkowania zaliczek na poczet dostaw nieruchomości i prawa do odliczenia VAT, w szczególności znaczenia złożenia oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją przepisów wprowadzającą możliwość złożenia oświadczenia w akcie notarialnym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zaliczka otrzymana przez sprzedającego na poczet planowanej dostawy nieruchomości, przed złożeniem przez strony oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia z VAT, podlega opodatkowaniu VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zaliczka nie podlega opodatkowaniu VAT, dopóki nie zostanie złożone oświadczenie o rezygnacji ze zwolnienia.

Uzasadnienie

Opodatkowanie i prawo do odliczenia VAT od zaliczki powstają dopiero po złożeniu przez strony zgodnego oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia z VAT i wyborze opodatkowania dostawy nieruchomości.

Czy nabywcy przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od zaliczki zapłaconej na poczet przyszłej dostawy nieruchomości, jeśli oświadczenie o rezygnacji ze zwolnienia z VAT nie zostało jeszcze złożone?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do odliczenia VAT naliczonego od zaliczki nie przysługuje, dopóki nie zostanie złożone oświadczenie o rezygnacji ze zwolnienia.

Uzasadnienie

Prawo do odliczenia VAT naliczonego od zaliczki powstaje po zrezygnowaniu ze zwolnienia i wybraniu opodatkowania czynności dostawy, pod warunkiem korekty faktury.

Czy złożenie w umowie przedwstępnej postanowienia o zamiarze rezygnacji ze zwolnienia z VAT przy planowanej dostawie nieruchomości jest wystarczające do opodatkowania zaliczki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo postanowienie w umowie przedwstępnej nie jest wystarczające; wymagane jest złożenie zgodnego oświadczenia przed dniem dokonania dostawy.

Uzasadnienie

Umowa przedwstępna jest jedynie zobowiązaniem do zawarcia umowy przyrzeczonej, a ustalenia stron mogą się zmienić. Wymagane jest formalne oświadczenie o rezygnacji ze zwolnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną E. Sp. z o.o. w B.

Przepisy (12)

Główne

ustawa o VAT art. 43 § 1 pkt 10

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 43 § 10

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 121 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 14h

Ustawa Ordynacja podatkowa

ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 86 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opodatkowanie i prawo do odliczenia VAT od zaliczki na poczet dostawy nieruchomości powstają dopiero po złożeniu przez strony zgodnego oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia z VAT i wyborze opodatkowania dostawy.

Odrzucone argumenty

Zaliczka na poczet planowanej dostawy nieruchomości powinna zostać opodatkowana VAT, nawet jeżeli zostanie zapłacona przed złożeniem oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia. • Nabywcy przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od uiszczonej zaliczki, nawet jeżeli oświadczenie o rezygnacji ze zwolnienia nie zostało jeszcze złożone. • Uzasadnienie wyroku WSA było wewnętrznie sprzeczne i niespójne (naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.). • Organ interpretacyjny naruszył zasadę zaufania do organów podatkowych, wydając interpretację sprzeczną z dotychczasowym stanowiskiem (naruszenie art. 121 § 1 o.p.).

Godne uwagi sformułowania

Wykładnia analizowanego przepisu, proponowana przez autora skargi kasacyjnej, jest wykładnią contra legem. • Składanie zgodnych oświadczeń w zakresie opodatkowania tej dostawy w momencie zawierania umowy przedwstępnej, nie sposób wyinterpretować z art. 43 ust. 10 ustawy o VAT. • Ta umowa jest bowiem jedynie zobowiązaniem stron do zawarcia w przyszłości umowy przyrzeczonej.

Skład orzekający

Arkadiusz Cudak

sprawozdawca

Izabela Najda-Ossowska

przewodniczący

Włodzimierz Gurba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogów formalnych dla opodatkowania zaliczek na poczet dostaw nieruchomości i prawa do odliczenia VAT, w szczególności znaczenia złożenia oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją przepisów wprowadzającą możliwość złożenia oświadczenia w akcie notarialnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu VAT przy transakcjach nieruchomościowych, jakim jest opodatkowanie zaliczek i prawo do odliczenia, co jest istotne dla wielu firm z branży nieruchomości.

VAT od zaliczki na nieruchomość: kiedy można odliczyć podatek?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst