I FSK 518/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie oraz decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego, uznając, że zastosowanie 100% sankcji VAT na podstawie art. 112c pkt 2 ustawy o VAT wymaga indywidualnej oceny proporcjonalności i winy podatnika. Sprawa dotyczyła spółki, która odliczyła podatek naliczony z faktury z dnia 31 grudnia 2017 r., uznanej przez organy za stwierdzającą czynności nie dokonane. WSA oddalił skargę spółki, akceptując stanowisko organów o automatycznym zastosowaniu sankcji. NSA podkreślił, że wyrok TSUE w sprawie C-935/19, choć dotyczył sankcji 20%, ma uniwersalne zastosowanie do interpretacji zasady proporcjonalności w kontekście sankcji VAT. NSA stwierdził, że polskie przepisy, w tym art. 112c ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym do 6 czerwca 2023 r., nakładając sankcję w sposób automatyczny, bez uwzględnienia winy, świadomości podatnika i charakteru naruszenia, naruszają zasadę proporcjonalności i prawo UE. Sąd wskazał, że organ podatkowy nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego w zakresie oceny świadomości spółki i nie rozważył zasady proporcjonalności, co było niezbędne do prawidłowego zastosowania sankcji. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi podatkowemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania zasady proporcjonalności i konieczności indywidualnej oceny winy przy nakładaniu sankcji VAT, nawet w przypadku faktur stwierdzających czynności nie dokonane.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 6 czerwca 2023 r. w zakresie art. 112c ustawy o VAT. Nowelizacja przepisu może wpływać na bezpośrednie zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy automatyczne stosowanie 100% sankcji VAT na podstawie art. 112c pkt 2 ustawy o VAT, bez indywidualnej oceny winy podatnika i zasady proporcjonalności, jest zgodne z prawem Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, automatyczne stosowanie 100% sankcji VAT bez analizy winy, świadomości podatnika i zasady proporcjonalności narusza prawo UE.
Uzasadnienie
NSA oparł się na orzecznictwie TSUE, wskazując, że sankcje nie mogą wykraczać poza to, co niezbędne do osiągnięcia celów poboru podatku i zapobiegania oszustwom, a ocena proporcjonalności wymaga uwzględnienia charakteru i wagi naruszenia oraz sposobu ustalania kwoty sankcji.
Czy organ podatkowy jest zobowiązany do przeprowadzenia odrębnego postępowania dowodowego w przedmiocie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, nawet po złożeniu przez podatnika korekty deklaracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy jest zobowiązany do przeprowadzenia odrębnego postępowania dowodowego, w tym oceny świadomości podatnika i zasady proporcjonalności, nawet po złożeniu korekty deklaracji, gdyż korekta nie zamyka drogi do kwestionowania ustaleń organu w zakresie sankcji.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że złożenie korekty deklaracji nie oznacza akceptacji stanowiska organu i nie zamyka drogi do kwestionowania ustaleń organu w zakresie sankcji. Postępowanie w przedmiocie sankcji wymaga odrębnych ustaleń faktycznych i oceny świadomości podatnika, zgodnie z zasadą proporcjonalności i prawem do obrony.
Przepisy (28)
Główne
ustawa o VAT art. 112c § pkt 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
ustawa o VAT art. 112b § ust. 2a
Ustawa o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 112b § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
p.p.s.a. art. 134 § par. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § par. 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o KAS art. 62 § ust. 4
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
ustawa o KAS art. 62 § ust. 4b
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
ustawa o KAS art. 62 § ust. 4c
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
ustawa o KAS art. 83 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Ordynacja podatkowa art. 227 § par. 2
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 120
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 121 § par. 1
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 122
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 187 § par. 1
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 191
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 210 § par. 1 pkt 6
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 210 § par. 4
Ordynacja podatkowa
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
k.c. art. 83
Kodeks cywilny
Prawo przedsiębiorców art. 9
Ustawa Prawo przedsiębiorców
Prawo przedsiębiorców art. 10
Ustawa Prawo przedsiębiorców
Prawo przedsiębiorców art. 12
Ustawa Prawo przedsiębiorców
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Automatyczne stosowanie 100% sankcji VAT bez analizy winy i proporcjonalności narusza prawo UE. • Organ podatkowy nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego w zakresie oceny świadomości podatnika i zasady proporcjonalności. • Złożenie korekty deklaracji nie zamyka drogi do kwestionowania ustaleń organu w zakresie sankcji.
Godne uwagi sformułowania
Sankcje takie nie mogą zatem wykraczać poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia celów obejmujących zapewnienie prawidłowego poboru podatku i zapobieganie oszustwom podatkowym. • Dla dokonania oceny, czy sankcja jest zgodna z zasadą proporcjonalności, należy uwzględnić w szczególności charakter i wagę naruszenia, którego ukaraniu służy ta sankcja, oraz sposób ustalania jej kwoty.
Skład orzekający
Elżbieta Olechniewicz
sprawozdawca
Izabela Najda-Ossowska
przewodniczący
Janusz Zubrzycki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania zasady proporcjonalności i konieczności indywidualnej oceny winy przy nakładaniu sankcji VAT, nawet w przypadku faktur stwierdzających czynności nie dokonane."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 6 czerwca 2023 r. w zakresie art. 112c ustawy o VAT. Nowelizacja przepisu może wpływać na bezpośrednie zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii stosowania sankcji VAT i interpretacji prawa UE przez polskie sądy, co jest kluczowe dla wielu podatników.
“100% sankcji VAT? NSA przypomina o proporcjonalności i winie podatnika!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.