Orzeczenie · 2025-07-01

I FSK 452/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-07-01

NSApodatkoweWysokansa

VATdotacjegminaoczyszczalnie ściekówinterpretacja podatkowapodstawa opodatkowaniaTSUENSAprawo UE

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od towarów i usług (VAT) projektu budowy przydomowych oczyszczalni ścieków realizowanego przez Gminę W. Gmina, będąca czynnym podatnikiem VAT, zamierzała wybudować 34 oczyszczalnie na posesjach mieszkańców, współfinansując projekt ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Mieszkańcy mieli pokryć 5.000 zł kosztów, a reszta była finansowana z dotacji. Gmina wystąpiła o interpretację indywidualną, pytając o podstawę opodatkowania, prawo do odliczenia VAT naliczonego oraz opodatkowanie przekazania własności oczyszczalni po okresie trwałości. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) uznał, że dotacja ma bezpośredni wpływ na cenę usługi i powinna być wliczona do podstawy opodatkowania, natomiast prawo do odliczenia VAT naliczonego przysługuje w pełnej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę Gminy, podzielając stanowisko DKIS. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA i interpretację DKIS. Sąd kasacyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 30 marca 2023 r. (C-612/21) oraz wyroku NSA z dnia 5 czerwca 2023 r. (I FSK 1454/18). Zgodnie z tym orzecznictwem, jeśli gmina realizuje projekt, gdzie mieszkańcy pokrywają niewielką część kosztów (tu: poniżej 25% kosztów kwalifikowanych), a pozostała część jest finansowana ze środków publicznych, a sama gmina nie osiąga zysku i nie prowadzi działalności gospodarczej w tym zakresie, to otrzymana dotacja nie stanowi podstawy opodatkowania VAT. NSA uznał, że w opisywanym stanie faktycznym Gmina nie prowadziła działalności gospodarczej, a dotacja nie miała charakteru cenotwórczego w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. W związku z tym uchylono zaskarżony wyrok i interpretację, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz Gminy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie, że dotacje otrzymywane przez jednostki samorządu terytorialnego na realizację projektów infrastrukturalnych, gdzie udział własny mieszkańców jest niewielki, a gmina nie osiąga zysku, nie podlegają opodatkowaniu VAT jako podstawa opodatkowania.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie opiera się na specyficznym stanie faktycznym, w którym gmina nie prowadzi działalności gospodarczej i nie osiąga zysku. Kluczowe jest porównanie udziału środków własnych mieszkańców i dotacji do całkowitych kosztów projektu oraz brak zamiaru zarobkowego gminy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy dotacja otrzymana przez gminę na realizację projektu budowy przydomowych oczyszczalni ścieków, w sytuacji gdy mieszkańcy pokrywają jedynie niewielką część kosztów, a gmina nie osiąga zysku, stanowi podstawę opodatkowania podatkiem VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dotacja taka nie stanowi podstawy opodatkowania VAT, ponieważ gmina w takim przypadku nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów UE i ustawy o VAT.

Uzasadnienie

NSA, powołując się na orzecznictwo TSUE i własne, uznał, że brak jest podstaw do uznania, iż gmina prowadzi działalność gospodarczą, gdy realizuje projekt z udziałem środków publicznych i mieszkańców, nie osiągając zysku. W konsekwencji dotacja nie jest zapłatą za usługę i nie wchodzi do podstawy opodatkowania.

Czy gmina realizująca projekt budowy przydomowych oczyszczalni ścieków, współfinansowany ze środków UE i z udziałem mieszkańców, prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów o VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w okolicznościach sprawy, gdzie gmina nie miała zarobkowych zamiarów, a jej działania były ograniczone do realizacji zadania własnego i nie przynosiły zysku, nie można uznać, że prowadzi działalność gospodarczą.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że opis stanu faktycznego nie wskazuje na prowadzenie przez gminę działalności gospodarczej, a jedynie na realizację zadania własnego w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, bez zamiaru osiągania zysku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżony wyrok WSA oraz zaskarżona interpretacja indywidualna zostały uchylone.

Przepisy (12)

Główne

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 29a § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 29a § ust. 6

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a