I FSK 243/25Oddalenie skargi kasacyjnej VAT 31
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Syndyka Masy Upadłości R. sp. z o.o. w upadłości od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił skargę na decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu. Spór dotyczył podatku od towarów i usług za lata 2017-2018. Organy podatkowe uznały, że spółka R. sp. z o.o. nabywała towary i usługi od wskazanych podmiotów, a należności wynikające z faktur, które zostały rozliczone w formie kompensat, nie zostały uregulowane w terminie 150 dni od upływu terminu płatności. W związku z tym, zgodnie z art. 89b ust. 1 ustawy o VAT, spółka była zobowiązana do skorygowania odliczonego podatku naliczonego. Syndyk kwestionował to stanowisko, powołując się na wsteczną moc potrącenia (art. 499 k.c.) i twierdząc, że należności zostały uregulowane w terminie. Sąd pierwszej instancji przychylił się do stanowiska organów podatkowych. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził, że potrącenie jest jedynie formą uregulowania należności i nie kreuje prawa do dłuższego terminu niż wskazany w ustawie o VAT. Sąd podkreślił, że oświadczenie o potrąceniu staje się skuteczne z chwilą dojścia do adresata (art. 61 k.c.), a jego moc wsteczna odnosi się do momentu, gdy potrącenie stało się możliwe. W sytuacji, gdy kompensata nastąpiła po upływie 150 dni od terminu płatności faktury, podatnik był zobowiązany do korekty podatku naliczonego, a późniejsze uregulowanie należności dawało jedynie prawo do zwiększenia podatku naliczonego w kolejnym okresie rozliczeniowym (art. 89b ust. 4 ustawy o VAT). Sąd uznał zarzuty skargi kasacyjnej za bezzasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obowiązku korekty podatku VAT naliczonego w przypadku uregulowania należności faktur poprzez kompensatę po upływie 150 dni od terminu płatności.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w latach 2017-2018, choć zasada interpretacji art. 89b ustawy o VAT i art. 499 k.c. może mieć zastosowanie również w obecnym stanie prawnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy uregulowanie należności wynikających z faktury VAT w formie kompensaty, dokonane po upływie 150 dni od dnia upływu terminu płatności, skutkuje obowiązkiem korekty odliczonej kwoty podatku naliczonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dokonanie kompensaty po upływie 150 dni od terminu płatności faktury rodzi po stronie podatnika obowiązek korekty odliczonej kwoty podatku naliczonego.
Uzasadnienie
Potrącenie jest formą uregulowania należności, ale nie daje prawa do dłuższego terminu niż wskazany w art. 89b ust. 1 ustawy o VAT. Oświadczenie o potrąceniu staje się skuteczne z chwilą dojścia do adresata, a jego moc wsteczna odnosi się do momentu, gdy potrącenie stało się możliwe. Jeśli kompensata nastąpiła po upływie 150 dni, podatnik jest zobowiązany do korekty, a późniejsze uregulowanie daje prawo do zwiększenia podatku naliczonego w kolejnym okresie rozliczeniowym.
Czy potrącenie wierzytelności na podstawie art. 499 k.c. ma moc wsteczną od chwili, kiedy stało się możliwe, nawet jeśli oświadczenie o potrąceniu zostało złożone po upływie 150 dni od terminu płatności faktury VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Moc wsteczna potrącenia od chwili, gdy stało się możliwe, nie zwalnia z obowiązku korekty podatku VAT naliczonego, jeśli kompensata nastąpiła po upływie 150 dni od terminu płatności faktury.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 499 k.c. nadaje oświadczeniu potrącającemu moc retroaktywną od chwili, gdy potrącenie stało się możliwe, jednakże skuteczne złożenie oświadczenia następuje z chwilą dojścia do adresata (art. 61 k.c.). W kontekście art. 89b ustawy o VAT, dokonanie potrącenia po upływie 150 dni od terminu płatności faktury nie jest równoznaczne z uregulowaniem należności w tym terminie i rodzi obowiązek korekty podatku naliczonego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 499
Kodeks cywilny
Oświadczenie o potrąceniu ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe, ale staje się skuteczne dopiero z chwilą, kiedy doszło do adresata w taki sposób, że mógł się on zapoznać z jego treścią (art. 61 k.c.).
ustawa o VAT art. 89b § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
W przypadku nieuregulowania należności wynikającej z faktury dokumentującej dostawę towarów lub świadczenie usług na terytorium kraju w terminie 150 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze, dłużnik jest obowiązany do korekty odliczonej kwoty podatku wynikającej z tej faktury.
Pomocnicze
k.c. art. 61
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli, które miało być złożone innej osobie, jest uważane za złożone z chwilą, gdy doszło do tej osoby w taki sposób, że mogła ona zapoznać się z jego treścią.
ustawa o VAT art. 89b § ust. 4
Ustawa o podatku od towarów i usług
W przypadku uregulowania należności po dokonaniu korekty, podatnik ma prawo do zwiększenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym należność uregulowano.
ustawa o VAT art. 86 § ust. 1 i 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
ustawa o VAT art. 99 § ust. 12
Ustawa o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 112b § ust. 1 pkt 1 lit. b-d
Ustawa o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 112c § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
k.c. art. 498 § § 1 i § 2
Kodeks cywilny
Warunki i skutki potrącenia wierzytelności.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Potrącenie wierzytelności ma moc wsteczną od chwili, kiedy stało się możliwe, co oznacza, że należności zostały uregulowane w terminie 150 dni. • Skarżący ma prawo do przeniesienia kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na następny okres rozliczeniowy. • Faktury dokumentujące nabycie towarów/usług uregulowane w formie kompensat zostały uregulowane w terminie. • Zakwestionowanie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym podlegającej przeniesieniu na następny okres rozliczeniowy. • Przyjęcie za prawidłowe określenie przez organ podatkowy kwoty zobowiązania podatkowego w kwocie wyższej niż kwota należna, określenie nadwyżki podatku naliczonego do odliczenia w niższej kwocie, określenie zwrotu różnicy podatku w wyższej kwocie niż należna.
Godne uwagi sformułowania
Potrącenie jako takie jest bowiem jedynie formą uregulowania należności, nie kreuje ono natomiast po stronie dłużnika prawa do skorzystania z dłuższego terminu aniżeli określonego przez ustawodawcę w art. 89b ust. 1 ustawy o VAT. • Oświadczenie o potrąceniu, uregulowane w art. 499 k.c. ma charakter konstytutywny, gdyż pomimo spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek potrącenia nie nastąpi wzajemne umorzenie wierzytelności, jeżeli takie oświadczenie nie zostanie złożone. • Skutkiem potrącenia jest to, że dwie wierzytelności przysługujące wzajemnie dwóm osobom podlegają umorzeniu. Przez dokonanie tej czynności osiąga się efekt podobny do wykonania tych dwóch świadczeń, których faktycznie strony nie muszą spełniać, przez co unika się ryzyka i kosztów.
Skład orzekający
Elżbieta Olechniewicz
sędzia del. WSA
Mariusz Golecki
przewodniczący sprawozdawca
Zbigniew Łoboda
sędzia NSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku korekty podatku VAT naliczonego w przypadku uregulowania należności faktur poprzez kompensatę po upływie 150 dni od terminu płatności."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w latach 2017-2018, choć zasada interpretacji art. 89b ustawy o VAT i art. 499 k.c. może mieć zastosowanie również w obecnym stanie prawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia w obrocie gospodarczym, jakim jest rozliczanie faktur VAT poprzez kompensaty i jego wpływ na prawo do odliczenia podatku. Interpretacja NSA w kontekście terminu 150 dni jest istotna dla wielu przedsiębiorców.
“Kompensata po terminie: kiedy VAT naliczony trzeba skorygować?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.