Orzeczenie · 2026-03-12

I FSK 2277/23Oddalenie skargi kasacyjnej VAT 81

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-12
NSAPodatkoweWysokansa
VATkaruzela podatkowaoszustwo podatkoweprawo do obronyczynny udział w postępowaniupostępowanie dowodoweOrdynacja podatkowaskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2015 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z przepisami Ordynacji podatkowej, wskazując na podobny, korzystny wyrok WSA z 2021 r. oraz naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu poprzez oparcie decyzji na wynikach innych postępowań bez możliwości zapoznania się z dowodami. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że organ nie jest związany treścią rozstrzygnięcia w innej sprawie, nawet jeśli dotyczy tego samego podatnika i okresu, a art. 153 p.p.s.a. wiąże oceny sądu tylko w danej sprawie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa do czynnego udziału, NSA wskazał, że przepisy Ordynacji podatkowej (art. 180 § 1, art. 181 O.p.) pozwalają na wykorzystanie materiałów z innych postępowań jako dowodów, a wyrok TSUE C-189/18 nie nakazuje automatycznego udostępniania wszystkich dowodów z innych postępowań, lecz wymaga możliwości uzyskania informacji i dokumentów, chyba że cele leżące w interesie ogólnym uzasadniają ograniczenie dostępu. Sąd uznał, że spółka miała zapewniony udział w postępowaniu i dostęp do materiału dowodowego. Ponadto, NSA stwierdził, że ustalony w sprawie ciąg transakcji nosił znamiona karuzeli podatkowej, a zeznania świadków wskazują na świadomość uczestników obrotu o oszukańczym charakterze transakcji. Sąd nie podzielił zarzutu o braku należytej staranności spółki, uznając, że wiedziała lub powinna była wiedzieć o oszustwie. Wniosek o przeprowadzenie dowodów uzupełniających został oddalony jako nieuzasadniony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wykorzystania dowodów z innych postępowań w postępowaniu podatkowym, zasady prawa do obrony w kontekście VAT-owskich karuzel podatkowych oraz związania sądu oceną prawną w kolejnych postępowaniach.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z karuzelą podatkową oraz interpretacją prawa do obrony w kontekście dowodów z innych postępowań.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ podatkowy może oprzeć decyzję na dowodach zgromadzonych w innych postępowaniach, w których strona nie brała udziału, bez zapewnienia jej pełnego dostępu do tych dowodów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy może wykorzystać materiały z innych postępowań jako dowód, a prawo do obrony nie wymaga zapewnienia pełnego dostępu do akt innych postępowań, chyba że cele leżące w interesie ogólnym uzasadniają ograniczenie dostępu. Strona ma prawo wnioskować o informacje i dokumenty.

Uzasadnienie

Przepisy Ordynacji podatkowej pozwalają na wykorzystanie materiałów z innych postępowań. Wyrok TSUE C-189/18 nie nakłada ogólnego obowiązku zapewnienia pełnego dostępu do akt, lecz wymaga możliwości uzyskania informacji i dokumentów, chyba że cele leżące w interesie ogólnym uzasadniają ograniczenie dostępu. Strona ma prawo wnioskować o dowody i kwestionować materiały.

Czy organ podatkowy jest związany oceną prawną i wskazaniami sądu zawartymi w wyroku dotyczącym innego okresu rozliczeniowego tego samego podatnika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy nie jest związany treścią rozstrzygnięcia zapadłego w innej sprawie dotyczącej zobowiązania podatkowego za inne okresy rozliczeniowe, zgodnie z art. 153 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Art. 153 p.p.s.a. wiąże oceny prawne i wskazania sądu tylko w danej sprawie. Organ może wydać kolejną decyzję, która zostanie zakwestionowana w odrębnym postępowaniu.

Czy transakcje noszące znamiona karuzeli podatkowej, w których podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o oszustwie, mogą stanowić podstawę do odmowy prawa do odliczenia VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli ustalony ciąg transakcji nosi znamiona karuzeli podatkowej, a podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcje te wiążą się z przestępstwem popełnionym przez dostawcę, organy podatkowe mogą zakwestionować prawo do obniżenia kwoty podatku VAT.

Uzasadnienie

Zeznania świadków i analiza transakcji wskazują na świadomość uczestników o oszukańczym charakterze obrotu. Ustalenie oszukańczego charakteru łańcucha transakcji nie wymaga fizycznego istnienia towarów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną E. sp. z o.o. w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Przepisy (16)

Główne

O.p. art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

O.p. art. 181

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy może wykorzystać, jako dowód w sprawie również materiały zgromadzone w innych postępowaniach, w tym zarówno podatkowych, jak i administracyjnych oraz karnych albo w postępowaniach w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 192

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z przepisami O.p. poprzez oddalenie skargi i nieuchylenie decyzji organów obu instancji, podczas gdy ten sam skład orzekający WSA wydał korzystny wyrok w podobnej sprawie. • Naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, poprzez oparcie decyzji na wynikach innych postępowań, prowadzonych bez udziału skarżącej, przy braku możliwości zapoznania się z dowodami i niewykazaniu związku tych postępowań ze sprawą skarżącej. • Nie wykazanie przez organy podatkowe, że skarżąca działała bez należytej staranności nawiązując współpracę z zakwestionowanymi dostawcami.

Godne uwagi sformułowania

ustalony w sprawie ciąg transakcji nosił znamiona karuzeli podatkowej • podatnik będący odbiorcą tych faktur wiedział lub powinien wiedzieć, że transakcje te wiążą się z przestępstwem popełnionym przez dostawcę • zasada poszanowania prawa do obrony nie ma bezwzględnego charakteru, lecz może podlegać ograniczeniom pod warunkiem, że ograniczenia te rzeczywiście odpowiadają celom interesu ogólnego zamierzonym przez dany przepis i nie stanowią z punktu widzenia realizowanego celu, nieproporcjonalnej oraz niedopuszczalnej ingerencji w samą istotę zagwarantowanych w ten sposób praw

Skład orzekający

Marek Olejnik

przewodniczący-sprawozdawca

Mariusz Golecki

członek

Dominik Mączyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykorzystania dowodów z innych postępowań w postępowaniu podatkowym, zasady prawa do obrony w kontekście VAT-owskich karuzel podatkowych oraz związania sądu oceną prawną w kolejnych postępowaniach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z karuzelą podatkową oraz interpretacją prawa do obrony w kontekście dowodów z innych postępowań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu karuzeli VAT i interpretacji prawa do obrony w kontekście dowodów z innych postępowań, co jest istotne dla wielu podatników i prawników. Wyrok NSA wyjaśnia ważne kwestie proceduralne i dowodowe.

“Karuzela VAT: Czy Twoja spółka może stracić prawo do odliczenia, jeśli wiedziała lub powinna była wiedzieć o oszustwie dostawcy?”

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst