I FSK 2277/23

I FSK 2277/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dominik Mączyński
Marek Olejnik /przewodniczący sprawozdawca/
Mariusz Golecki
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Gl 568/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-05-05
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 180 § 1, art. 181
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Marek Olejnik (sprawozdawca), Sędzia NSA Mariusz Golecki, Sędzia WSA del. Dominik Mączyński, Protokolant starszy inspektor sądowy Katarzyna Wojnarska, po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. sp. z o.o. w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 568/22 w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 24 lutego 2022 r., nr 2401-IOV1.4103.174.2021.AWE1 UNP: 2401-22-022563 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2015 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od E. sp. z o.o. w D. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 25.000 (słownie: dwadzieścia pięć tysięcy) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 5 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 568/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę E. sp. z o.o. z siedzibą w D. (dalej: "Skarżąca", "Spółka", "Strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: "DIAS", "organ odwoławczy") z 24 lutego 2022 r., nr 2401-IOV1.4103.174.2021.AWE1 UNP: 2401-22-022563 w przedmiocie podatku od towarów i usług za wybrane miesiące 2015 r.
2. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
2.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Gliwicach do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Skarżąca zaskarżając ten wyrok w całości. Sformułowała także wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a na wypadek uznania przez Sąd, iż w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz poprzedzających go decyzji l i II instancji w całości, zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Skarżąca zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
I. Jako podstawę skargi kasacyjnej na zasadzie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wskazała naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj.:
1) naruszenie ustawy z dnia 25.07.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj.art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 121 ustawy z 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej: "O.p."), art. 122 O.p., art. 187 § 1 O.p., art. 188 O.p., art. 191 O.p., art. 192 O.p. oraz art. 210 § 4 O.p. polegające na oddaleniu skargi i nieuchyleniu decyzji organów obu instancji, podczas gdy:
a) gdy ten sam skład orzekający Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wydał dla Skarżącej w tym samym stanie faktycznym korzystny, prawomocny wyrok z dnia 5 maja 2021r. sygn. akt ISA/Gl 1676/20,
b) w istotny sposób naruszono prawo Strony do czynnego udziału w postępowaniu, opierając decyzję na wynikach innych postępowań, prowadzonych bez udziału Skarżącej, przy jednoczesnym braku możliwości zapoznania się z dowodami zgromadzonymi w innych postępowaniach, niewykazaniu przez organy podatkowe związku tych postępowań z postępowaniem prowadzonym wobec Skarżącej, przez co została ona pozbawiona prawa do skutecznego kwestionowania ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych poczynionych w innym postępowaniu,
c) nie wykazano, że Skarżąca działała bez należytej staranności nawiązując i prowadząc współpracę z zakwestionowanymi dostawcami, co skutkowało dokonaniem przez organy podatkowe obu instancji nieprawidłowych ustaleń w sprawie, nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem w uzasadnieniach obu decyzji okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących sprawy i mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżącego w zakresie prawa do obniżenia kwoty podatku VAT.
2.2. DIAS w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o oddalenie wniesionej skargi kasacyjnej jako nieznajdującej uzasadnionych podstaw oraz zasądzenie na rzecz organu, kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
2.3. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z 29 maja 2025 r., uzupełniła skargę kasacyjną podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, a także na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:
1) postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 24 czerwca 2024 r., znak [...], na okoliczność: wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Organu wydaną w sprawie Skarżącego w związku z wydaniem przez TSUE wyroku w sprawie C-442/22 mającego wpływ na treść decyzji Organu, błędnego uznania Sądu I Instancji, że w sprawie Skarżącego nie było konieczności badania jego dobrej wiary, braku właściwego ustalenia przez Organy stanu faktycznego - że prokurent B. B., świadomie, bez wiedzy i zgody spółki posługiwała się fakturami w ramach oszustwa podatkowego, dobrej wiary i należytej staranności Skarżącego w transakcjach z kontrahentami,
2) wniosku Skarżącego o wznowienie postępowania z dnia 17 kwietnia 2024 r., na okoliczność: błędnego uznania Sądu I Instancji, że w sprawie Skarżącego nie było konieczności badania jego dobrej wiary, braku właściwego ustalenia przez Organy stanu faktycznego - że prokurent B. B., świadomie, bez wiedzy i zgody spółki posługiwała się fakturami w ramach oszustwa podatkowego, dobrej wiary i należytej staranności Skarżącego w transakcjach z kontrahentami.
3. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną na rozprawie, zważył co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera jedynie ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w sytuacji, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zd. pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny może sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań oceniających zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji.
3.2. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie zasługują na uwzględnienie.
3.3. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 192 oraz art. 210 § 4 O.p. W ocenie autora skargi kasacyjnej przepisy te naruszono, gdyż ten sam skład orzekający Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wydał dla Skarżącej w tym samym stanie faktycznym korzystny, prawomocny wyrok z 5 maja 2021 r., sygn. akt I SA/GI 1676/20.
3.4. Odnosząc się do przedstawionej argumentacji należy zauważyć, że w wytycznych sformułowanych w uzasadnieniu wyroku WSA w Gliwicach z 5 maja 2021 r., sygn. akt I SA/GI 1676/20, na który powołuję się Skarżąca. Sąd stwierdził, że "orzekając w sprawie ponownie organ odwoławczy powinien wziąć pod uwagę ocenę prawną i wskazania Sądu. Przede wszystkim organ odwoławczy powinien prawidłowo ustalić stan faktyczny sprawy, wykazać karuzelowy mechanizm obrotu blachą ołowianą z powołaniem się na konkretne dowody, oraz wykazać czy skarżąca świadomie uczestniczyła w obrocie karuzelowym, a w przypadku braku takiej świadomości zbadać, czy działała ona w dobrej wierze. W tym celu organ odwoławczy dokona także kompleksowej oceny wyjaśnień B. B. z poszanowaniem zasady swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 O.p.".
3.5. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, uwzględniając przytoczone powyżej wytyczne, wydał 31 lipca 2023 r. decyzję w przedmiocie podatku od towarów i usług do zwrotu na rachunek bankowy podatnika za styczeń 2017 r. Skargę wniesioną od tej decyzji WSA w Gliwicach oddalił, wyrokiem z 19 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/GI 1439/23. Wyrok ten jest nieprawomocny.
3.6. W opisanych powyżej okoliczności, na obecnym etapie postępowania, nie może wywołać skutku pożądanego przez Skarżącą odwoływanie się do wyroku WSA w Gliwicach z 5 maja 2021 r., sygn. akt I SA/GI 1676/20. Wprawdzie wyrok ten uchylał zaskarżoną do Sądu decyzję, jednak uwzględniając wytyczne w nim sformułowane organ wydał kolejną decyzję, w której ponownie zakwestionował sposób rozliczenia podatku przez Skarżącą. Wniesiona od tej decyzja skarga została oddalona.
3.7. Mając na uwadze przedstawione okoliczności, należy przede wszystkim zaznaczyć, że co do zasady organ nie jest związany treścią rozstrzygnięcia zapadłego wprawdzie wobec tego samego podatnika, ale w odrębnej sprawie dotyczącej zobowiązania w podatku od towarów i usług za inne okresy rozliczeniowe. Wynika to wprost z art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Nie można więc zasadnie twierdzić, że skoro Sąd dopatrzył się uchybień w konkretnej sprawie poddanej sądowej kontroli w danym postępowaniu, to winien zastosować się do przedstawionych w uzasadnieniu wyroku wytycznych także w innych sprawach. Ponadto, w okolicznościach faktycznych tej sprawy, ocena przedstawiona przez WSA w Gliwicach w wyroku z 5 maja 2021 r., sygn. akt I SA/GI 1676/20, nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia innych spraw tego samego podatnika, gdyż na skutek tego wyroku została wydana kolejna decyzja, którą ten sam Sąd uznał (nieprawomocnie) za nienaruszającą prawa.
3.8. Nie doszło także do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 192 oraz art. 210 § 4 O.p., poprzez naruszenie prawa Strony do czynnego udziału w postępowaniu i oparcie decyzji na wynikach innych postępowań, prowadzonych bez udziału Skarżącej, przy jednoczesnym braku możliwości zapoznania się z dowodami zgromadzonymi w innych postępowaniach, niewykazaniu przez organy podatkowe związku tych postępowań z postępowaniem prowadzonym wobec Skarżącej, przez co została ona pozbawiona prawa do skutecznego kwestionowania ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych poczynionych w innym postępowaniu.
3.9. Wbrew twierdzeniom Skarżącej, z akt sprawy nie wynika bowiem, że naruszono prawo Strony do czynnego udziału w postępowaniu. Przeciwnie Strona miała zapewniony udział w postępowaniu na każdym jego etapie. Miała zapewniony wgląd do sprawy i mogła wypowiadać się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
3.10. Z argumentacji przedstawionej w skardze kasacyjnej wynika, że naruszenia prawa do czynnego udziału w postępowaniu Strona upatruje w szczególności w tym, że zaskarżona decyzja została oparta na wynikach innych postępowań, prowadzonych bez udziału Skarżącej, przy jednoczesnym braku możliwości zapoznania się z dowodami zgromadzonymi w innych postępowaniach, niewykazaniu przez organy podatkowe związku tych postępowań z postępowaniem prowadzonym wobec Skarżącej, przez co została ona pozbawiona prawa do skutecznego kwestionowania ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych poczynionych w innym postępowaniu.
3.11. Odnosząc się do przytoczonych twierdzeń, należy podkreślić, że z treści art. 180 § 1 O.p. wynika, że jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Art. 181 O.p. uprawnia natomiast organ podatkowy do wykorzystania, jako dowód w sprawie również materiałów zgromadzonych w innych postępowaniach, w tym zarówno podatkowych, jak i administracyjnych oraz karnych albo w postępowaniach w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Przepis ten wprowadza odstępstwo od reguły bezpośredniego prowadzenia postępowania dowodowego przez organ podatkowy w istotny sposób ograniczając zasadę bezpośredniości. W myśl tego przepisu dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być m.in. materiały pozyskane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Tym samym korzystanie z takich materiałów samo w sobie nie narusza zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym, ani też nie może naruszać jakichkolwiek innych przepisów Ordynacji podatkowej.
3.12. Z przepisów Ordynacji podatkowej i z norm ukształtowanych w prawie europejskim nie wynika także, by strona miała mieć zapewnioną możliwość zapoznania się z dowodami zgromadzonymi w innych postępowaniach. W szczególności należy się odwołać w tym zakresie do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE") z 16 października 2019 r., C-189/18 ([...]), w którym Trybunał Sprawiedliwości poddał kontroli przepisy węgierskiej Ordynacji podatkowej, a ściślej czynności węgierskiego organu podatkowego, który zapoznał podatnika w sposób pośredni tylko z częścią dowodów zgromadzonych w sprawie jego kontrahenta oraz przedstawił je podatnikowi w formie streszczenia. Taką praktykę organów podatkowych, TSUE ocenił jako naruszającą m.in. zasadę poszanowania prawa do obrony i art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.
3.13. TSUE, uwzględniając prawne uwarunkowania wynikające z regulacji prawa węgierskiego stwierdził w tym orzeczeniu, że wśród praw gwarantowanych przez prawo Unii znajduje się poszanowanie prawa do obrony, jako podstawowa zasada Unii, która powinna być stosowana, gdy organ administracyjny ma podjąć w stosunku do danej osoby niekorzystną decyzję. Na podstawie tej zasady adresaci decyzji, powinni być w stanie skutecznie przedstawić swoje stanowisko wobec dowodów, na których organ zamierza się oprzeć. Obowiązek ten ciąży na organach administracyjnych państw członkowskich, gdy podejmują one decyzję należącą do zakresu zastosowania prawa Unii, nawet wówczas, gdy właściwe prawo Unii nie przewiduje wyraźnie takiej formalności (pkt 39 wyroku). Dalej Trybunał wskazał, że zasada poszanowania prawa do obrony nie ma bezwzględnego charakteru, lecz może podlegać ograniczeniom pod warunkiem, że ograniczenia te rzeczywiście odpowiadają celom interesu ogólnego zamierzonym przez dany przepis i nie stanowią z punktu widzenia realizowanego celu, nieproporcjonalnej oraz niedopuszczalnej ingerencji w samą istotę zagwarantowanych w ten sposób praw (pkt 43 wyroku). W przypadku, gdy organ podatkowy zamierza oprzeć swoją decyzję na dowodach uzyskanych, tak jak w postępowaniu głównym, w ramach powiązanych postępowań karnych i postępowań administracyjnych wszczętych przeciwko dostawcom podatnika, zasada poszanowania prawa do obrony wymaga, aby podatnik ten miał możliwość dostępu w trakcie toczącego się przeciwko niemu postępowania do wszystkich tych dowodów oraz dowodów, które mogą być wykorzystane w jego obronie, chyba że cele leżące w interesie ogólnym uzasadniają ograniczenie tego dostępu (pkt 57 wyroku). Jednocześnie TSUE wyjaśnił, że zasada poszanowania prawa do obrony w postępowaniu administracyjnym, takim jak toczące się postępowanie główne, nie nakłada na organ podatkowy ogólnego obowiązku zapewnienia pełnego dostępu do akt będących w jego dyspozycji. Wymaga natomiast, aby podatnik miał możliwość uzyskania, na swój wniosek, informacji i dokumentów zawartych w aktach administracyjnych i uwzględnionych przez ten organ w celu wydania decyzji, chyba że cele leżące w interesie ogólnym uzasadniają ograniczenie dostępu do wspomnianych informacji i dokumentów. W tym ostatnim przypadku do organu podatkowego należy zbadanie, czy możliwy jest dostęp częściowy (pkt 56 wyroku).
3.14. TSUE nie nakazuje więc, aby "wszystkie" dowody z powiązanych postępowań, niejako z urzędu, trafiły do sprawy głównej. Organ nie ma więc obowiązku gromadzenia dokumentacji, którą uznaje za zbędną w sprawie i nie zamierza na niej opierać swojej decyzji. Organ nie ma obowiązku włączać do materiału dowodowego sprawy wszystkich dowodów z innych postępowań podatkowych toczących się wobec kontrahentów podatnika, czy też w ramach postępowań karnych. Winien włączyć te materiały, które są istotne dla wyniku sprawy, a po ich włączeniu - zapewnić do nich dostęp stronie, z zagwarantowaniem przestrzegania zasad tajemnicy skarbowej. Jednocześnie stronie przysługuje prawo do wnioskowania o ponowne przeprowadzenie tych dowodów w jej obecności, ze wskazaniem istotnych okoliczności, które jej zdaniem wymagają dodatkowego wyjaśnienia (por. art. 188 O.p.), a także żądania przeprowadzenia dowodu przeciwko włączonym do akt dokumentom urzędowym (por. art. 194 § 3 O.p.).
3.15. W świetle powyższego, powołany przez Skarżącą wyrok TSUE dotyczy innej sytuacji, niemającej jednak miejsca w niniejszej sprawie. Skarżąca nie została pozbawiona przysługujących jej uprawnień, w szczególności co do przestrzegania prawa do obrony. Organ, a za nimi orzekający co do legalności decyzji wymiarowej Sąd, nie uznały za zasadnych zarzutów Skarżącej, co do zakresu postępowania dowodowego, z powołaniem się na prawidłowość zastosowanych przepisów Ordynacji podatkowej. Strona miała możliwość skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych, w tym miała zapewniony dostęp do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, miała możliwość zgłaszania wniosków dowodowych i kwestionowania dowodów zgromadzonych w innych postępowaniach, a tym samym nie była pozbawiona prawa do obrony swoich racji - co z kolei stanowiło przedmiot omawianego wyroku TSUE.
3.16. Nie można także podzielić stanowiska Skarżącej, że w sprawie nie wykazano, że działała bez należytej staranności nawiązując i prowadząc współpracę z zakwestionowanymi dostawcami, co skutkowało dokonaniem przez organy podatkowe obu instancji nieprawidłowych ustaleń w sprawie, nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem w uzasadnieniach obu decyzji okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących sprawy i mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków Skarżącego w zakresie prawa do obniżenia kwoty podatku VAT.
3.17. Zgodzić się należy bowiem z Sądem pierwszej instancji, że ustalony w sprawie ciąg transakcji nosił znamiona karuzeli podatkowej, co zostało obszernie przedstawione w zaskarżonej decyzji. Dla ustalenia oszukańczego charakteru łańcucha transakcji nie ma znaczenia fakt fizycznego istnienia towarów.
3.18. Z zeznań C. P., A. T., W. Ł., M. P. i D. B. wyłania się bowiem obraz wskazujący na świadomość tych osób, że dokonywane transakcje miały charakter oszukańczy. C. P. zeznał, że B. K. dyktując cenę, za którą jest skłonna kupić dany towar doskonale zdawała sobie sprawę, podobnie jak i inne osoby uczestniczące w obrocie, że pierwszy krajowy podmiot, który kupił towar z zagranicy w ramach WDT, nie odprowadził naliczonego podatku VAT do właściwego urzędu skarbowego. A. T., opisując przebieg transakcji, wskazał, że załadowywano samochód jakimś towarem. On potem wyjeżdżał jedną bramą, wjeżdżał tą główną, a potem był rozładowywany. W. Ł. przyznał, że zaczął się orientować, że transakcje pomiędzy M. ze Skarżącą nie są legalne, kiedy pierwsze sygnały w tej sprawie wysłała mu ówczesna dyrektor w firmie Strony pani P. M. P. wskazała natomiast, że zrezygnowała z pracy w E., ponieważ zorientowała się, że Strona uczestniczy w nielegalnym procederze. Rozmawiała na ten temat z panią K., ale otrzymała zapewnieni, ze nie ma się co przejmować, ponieważ jest dobrze prowadzona dokumentacja i faktycznie istnieje towar. Opisując przebieg zdarzeń D. B. wyjaśnił, że zdarzało się nawet, że auto po towar przyjechało wcześniej niż sam towar od naszego dostawcy. W jego ocenie, taka duża skala transportów, nawet 14 samochodów dziennie, a także droga z Czech do Polski i z powrotem do Czech charakteryzuje wyłudzenia podatku VAT (...) Mimo, że kupowany był w kółko ten sam towar, to każda partia miała zawsze nowy atest - zawsze była to kopia w złej jakości.
3.19. W tej sytuacji prawidłowa jest ocena Sądu pierwszej instancji, z której wynika, że po pierwsze, transakcje stanowiące podstawę wystawienia tych faktur nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych pomiędzy podmiotami w nich wymienionymi, a po drugie, podatnik będący odbiorcą tych faktur wiedział lub powinien wiedzieć, że transakcje te wiążą się z przestępstwem popełnionym przez dostawcę.
3.20. Końcowo należy wskazać, że nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek sformułowany w piśmie z 29 maja 2025 r. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych do pisma dokumentów.
3.21. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przepis ten w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. znajduje zastosowanie również w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
3.22. Podkreślić jednak należy, że przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów jest możliwe, jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki. Po pierwsze, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Po drugie, gdy nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przy czym przez nadmierne przedłużenie postępowania należy rozumieć m.in. konieczność odroczenia rozprawy.
3.23. Tymczasem złożenie przez Skarżącą wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną organu wydaną w sprawie Skarżącego w związku z wydaniem przez TSUE wyroku w sprawie C-442/22 oraz wydanie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach postanowienia z 24 czerwca 2024 r. o wznowieniu postanowienia nie mają żadnego wpływu na wynik sprawy poddanej sądowej kontroli w tym postępowaniu. Żadna z tych okoliczności nie jest bowiem niezbędna do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w tej sprawie.
4. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny - uznając, że skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
D. Mączyński M. Olejnik M. Golecki