I FSK 2244/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Gliwicach, który wcześniej oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (IAS) w Katowicach. Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług (VAT) za okres od maja do sierpnia 2012 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo podatnika do odliczenia VAT naliczonego z faktur wystawionych przez spółki L. i P. z tytułu zakupu wyrobów stalowych, uznając, że podatnik brał udział w procederze "karuzeli podatkowej" i zastosowały art. 108 ustawy o VAT. WSA w Gliwicach podzielił stanowisko organów, uznając transakcje za fikcyjne i mające na celu uzyskanie nieuprawnionych korzyści podatkowych. NSA uznał jednak, że WSA naruszył przepisy postępowania, w szczególności poprzez zaniechanie zgromadzenia istotnego materiału dowodowego i odmowę przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów. Sąd podkreślił, że odmowa przeprowadzenia dowodu powinna mieć charakter wyjątkowy, a strona ma prawo do wykazania okoliczności istotnych dla sprawy. Ponadto, NSA zwrócił uwagę na potrzebę zbadania sprawy w kontekście przepisów o transakcjach łańcuchowych (art. 7 ust. 8 ustawy o VAT) oraz zasady dobrej wiary podatnika, odwołując się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Sąd wskazał, że organy podatkowe zbyt wcześnie pozbawiły podatnika prawa do odliczenia VAT i zastosowały art. 108 ustawy o VAT, nie udowodniwszy na podstawie obiektywnych przesłanek, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o nieprawidłowościach na wcześniejszych etapach obrotu. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA w Gliwicach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy prawa do odliczenia VAT, obowiązek badania transakcji łańcuchowych, zasada dobrej wiary podatnika, wymogi proceduralne w postępowaniu podatkowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale zawiera ogólne zasady interpretacji przepisów VAT i procedury podatkowej.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ podatkowy może odmówić prawa do odliczenia VAT naliczonego, jeśli nie udowodni na podstawie obiektywnych przesłanek, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o nieprawidłowościach na wcześniejszych etapach obrotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nie może odmówić prawa do odliczenia VAT naliczonego, jeśli nie udowodni na podstawie obiektywnych przesłanek, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o nieprawidłowościach na wcześniejszych etapach obrotu, zgodnie z orzecznictwem TSUE.
Uzasadnienie
TSUE w wyroku C-80/11, C-142/11 wskazał, że odmowa odliczenia VAT wymaga udowodnienia winy podatnika, a nie generalnego wymogu weryfikacji wszystkich kontrahentów.
Czy odmowa przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez stronę w postępowaniu podatkowym, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, stanowi naruszenie przepisów postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez stronę, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, stanowi naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 188 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Organ podatkowy może nie uwzględnić wniosku dowodowego, gdy okoliczności są już wystarczająco stwierdzone, ale jeśli strona wskazuje na dowód mający znaczenie dla sprawy, a zgłoszony na tezę odmienną, powinien być dopuszczony.
Czy w sytuacji, gdy kilka podmiotów dokonuje dostawy tego samego towaru w ten sposób, że pierwszy z nich wydaje ten towar bezpośrednio ostatniemu w kolejności nabywcy, należy zastosować przepisy o transakcjach łańcuchowych (art. 7 ust. 8 ustawy o VAT)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ podatkowy nie może a priori wykluczyć możliwości zastosowania art. 7 ust. 8 ustawy o VAT i musi zbadać stan faktyczny pod tym kątem, jeśli istnieją znamiona takiej transakcji.
Uzasadnienie
W sprawie istniały znamiona możliwej transakcji łańcuchowej, a organ odwoławczy nie uwzględnił możliwości zastosowania art. 7 ust. 8 ustawy o VAT, mimo zarzutów strony, co stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Czy wyrok NSA dotyczący B. S.A. (sygn. akt I FSK 1609/18) wiąże NSA w niniejszej sprawie dotyczącej H.G.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok NSA dotyczący B. S.A. wiąże NSA w niniejszej sprawie, ponieważ dotyczy on oceny podobnych transakcji i został przywołany na podstawie art. 170 P.p.s.a.
Uzasadnienie
Wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt I FSK 1609/18, dotyczący B. S.A., został uznany za wiążący NSA w niniejszej sprawie, gdyż dotyczył oceny podobnych transakcji i został wycofany z obrotu prawnego na podstawie tego wyroku.
Przepisy (13)
Główne
u.p.d.o.f. art. 108 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług od wystawionych faktur.
u.p.d.o.f. art. 7 § 8
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dostawa towarów w ramach transakcji łańcuchowych.
u.p.d.o.f. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
u.p.d.o.f. art. 86 § 2 pkt 1 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zakres prawa do obniżenia kwoty podatku należnego.
u.p.d.o.f. art. 5 § 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 88 § 3a pkt 4 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zakwestionowanie prawa do odliczenia podatku naliczonego.
O.p. art. 188
Ordynacja podatkowa
Obowiązek uwzględnienia wniosku dowodowego strony.
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wady uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji.
P.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
P.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania.
u.p.d.o.f. art. 2 § 9
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definicja usług.
u.p.d.o.f. art. 17 § 1 pkt 4
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obowiązek zapłaty podatku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w tym zaniechanie zgromadzenia materiału dowodowego i odmowę przeprowadzenia dowodów. • Potrzeba zbadania sprawy w kontekście transakcji łańcuchowych (art. 7 ust. 8 u.p.d.o.f.). • Naruszenie zasady dobrej wiary podatnika i wymogu obiektywnych przesłanek odmowy odliczenia VAT zgodnie z orzecznictwem TSUE. • Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. • Wiążący charakter wyroku NSA w sprawie B. S.A. (sygn. akt I FSK 1609/18).
Godne uwagi sformułowania
odmowa przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez stronę powinna mieć wyjątkowy charakter • nie można uznać a priori, że nie ma on istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy bez wcześniejszego przeprowadzenia wnioskowanego dowodu • organy podatkowe nie mogą w sposób generalny wymagać, by podatnik zamierzający skorzystać z prawa do odliczenia podatku VAT badał, czy wystawca faktury [...] jest podatnikiem, czy dysponuje towarami [...] i jest w stanie je dostarczyć [...] • nie stwierdza, iż w stanie faktycznym sprawy z pewnością miała miejsce transakcja łańcuchowa i należało zastosować art. 7 ust. 8 ustawy o VAT. Naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji polega na tym, że organ a priori wykluczył taką ewentualność i nie ustosunkował się do tego w decyzji mimo zarzutów i argumentacji podnoszonej w odwołaniu.
Skład orzekający
Artur Mudrecki
przewodniczący sprawozdawca
Mariusz Golecki
członek
Zbigniew Łoboda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy prawa do odliczenia VAT, obowiązek badania transakcji łańcuchowych, zasada dobrej wiary podatnika, wymogi proceduralne w postępowaniu podatkowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale zawiera ogólne zasady interpretacji przepisów VAT i procedury podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy złożonej 'karuzeli podatkowej' VAT i pokazuje, jak NSA koryguje błędy sądów niższej instancji oraz organów podatkowych, podkreślając znaczenie dobrej wiary podatnika i wymogów proceduralnych.
“Karuzela VAT: Czy sąd uchylił decyzję, bo organ nie zbadał dobrej wiary podatnika?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.