Orzeczenie · 2013-02-21

I FSK 221/12Komornik płatnik VAT pytania TSUE

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2013-02-21
NSAPodatkoweWysokansa
VATkomornik sądowysprzedaż egzekucyjnaprawo unijnepytanie prejudycjalneTSUEpłatnikodpowiedzialność podatkowanieruchomości

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną M. M., komornika sądowego, od wyroku WSA w Gdańsku, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej o odpowiedzialności komornika jako płatnika podatku VAT od sprzedaży egzekucyjnej nieruchomości. Komornik argumentował, że nie mógł pobrać i wpłacić podatku w terminie, ponieważ uzyskane ze sprzedaży środki znajdowały się na rachunku depozytowym sądu i nie mógł nimi dysponować do czasu zatwierdzenia planu podziału. WSA pierwotnie uchylił decyzję organu podatkowego, ale NSA uchylił ten wyrok, wskazując na zgodność art. 18 ustawy o VAT z Konstytucją RP (wyrok TK P 44/07) i możliwość wypełnienia obowiązków przez komornika przy współpracy z sądem. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA oddalił skargę komornika. W skardze kasacyjnej komornik zarzucił naruszenie art. 18 ustawy o VAT poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, nieuwzględniające prawa unijnego (Dyrektywa 112). W związku z tym, NSA, działając na podstawie art. 267 TFUE, postanowił skierować do Trybunału Sprawiedliwości UE pytania prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów unijnych w zakresie dopuszczalności instytucji płatnika (komornika) w polskim prawie podatkowym w kontekście sprzedaży egzekucyjnej nieruchomości, zasady proporcjonalności oraz zasady neutralności VAT.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wykładnia przepisów UE dotyczących odpowiedzialności płatnika VAT w specyficznych sytuacjach egzekucyjnych oraz zasady proporcjonalności i neutralności VAT.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie NSA jest zawieszone do czasu rozstrzygnięcia przez TSUE. Wartość praktyczna wynika z pytań skierowanych do TSUE.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w świetle systemu podatku od wartości dodanej wynikającego z Dyrektywy 2006/112/WE, w szczególności art. 9, art. 193 w związku z art. 199 ust. 1 lit. g, jest dopuszczalny przepis prawa krajowego, taki jak art. 18 ustawy o VAT, który ustanawia instytucję płatnika (komornika sądowego) odpowiedzialnego za pobór i wpłatę VAT od sprzedaży egzekucyjnej nieruchomości?Ratio decidendi

Uzasadnienie

NSA powziął wątpliwość, czy przepisy UE pozwalają na wprowadzanie przez państwa członkowskie innych rozwiązań niż te wskazane w dyrektywie, które służą realizacji zobowiązania podatkowego, zwłaszcza gdy podatnik jest niesolidny.

Czy w świetle zasady proporcjonalności, będącej ogólną zasadą prawa unijnego, dopuszczalny jest przepis prawa krajowego taki jak art. 18 ustawy o VAT, z którego wynika, że komornik sądowy jako płatnik ponosi odpowiedzialność za niewykonanie obowiązku zapłaty VAT od sprzedaży egzekucyjnej nieruchomości, mimo że nie dysponuje środkami uzyskanymi ze sprzedaży (wpłaconymi na rachunek depozytowy sądu)?Ratio decidendi

Uzasadnienie

NSA rozważa, czy nałożenie na komornika odpowiedzialności za niewykonanie obowiązku zapłaty VAT, gdy środki znajdują się na rachunku depozytowym sądu i nie może nimi dysponować bez zgody sądu, jest proporcjonalne i nie prowadzi do sytuacji, w której komornik ponosi konsekwencje działania sądu.

Czy w świetle art. 206, art. 250 i art. 252 Dyrektywy 112 oraz wynikającej z niej zasady neutralności, dopuszczalny jest przepis prawa krajowego, taki jak art. 18 ustawy o VAT, który powoduje, że komornik sądowy jako płatnik ma obowiązek obliczyć, pobrać i wpłacić VAT od sprzedaży egzekucyjnej w wysokości stanowiącej iloczyn przychodu ze sprzedaży, pomniejszonego o VAT, i odpowiedniej stawki, bez pomniejszenia o podatek naliczony od początku okresu rozliczeniowego podatnika?Ratio decidendi

Uzasadnienie

NSA bada, czy sposób obliczenia i poboru VAT przez komornika jako płatnika, bez uwzględnienia podatku naliczonego, narusza zasadę neutralności VAT i czy jest zgodny z przepisami dyrektywy dotyczącymi deklaracji i okresów rozliczeniowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Inne
Zawieszenie postępowania w sprawie do czasu rozstrzygnięcia pytań prejudycjalnych przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Przepisy (21)

Główne

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa do skierowania pytań prejudycjalnych do Trybunału Sprawiedliwości UE.

Dyrektywa 112 art. 9

Dyrektywa 2006/112/WE Rady

Definicja podatnika.

Dyrektywa 112 art. 193

Dyrektywa 2006/112/WE Rady

Obowiązek zapłaty VAT przez podatnika.

Dyrektywa 112 art. 199 § ust. 1 lit. g

Dyrektywa 2006/112/WE Rady

Możliwość obciążenia VAT odbiorcy dostawy nieruchomości zbywanej w ramach procedury przymusowej licytacji.

Dyrektywa 112 art. 206

Dyrektywa 2006/112/WE Rady

Termin zapłaty VAT.

Dyrektywa 112 art. 250

Dyrektywa 2006/112/WE Rady

Obowiązek składania deklaracji VAT.

Dyrektywa 112 art. 252

Dyrektywa 2006/112/WE Rady

Okres rozliczeniowy VAT.

ustawa o VAT art. 18

Ustawa o podatku od towarów i usług

Ustanowienie komornika sądowego płatnikiem VAT od dostawy towarów w trybie egzekucji.

PPSA art. 124 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zawieszenia postępowania w celu skierowania pytań prejudycjalnych.

Ordynacja podatkowa art. 8

Ordynacja podatkowa

Definicja płatnika.

Ordynacja podatkowa art. 30 § § 1, 3, 4

Ordynacja podatkowa

Odpowiedzialność płatnika za podatek niedobrany lub pobrany, a niewpłacony.

Pomocnicze

ustawa o VAT art. 18

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podstawa prawna decyzji organu podatkowego.

K.p.c. art. 808 § § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Złożenie kwoty pieniężnej na rachunek depozytowy sądu.

K.p.c. art. 998 § § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienie o przysądzeniu własności.

K.p.c. art. 999 § § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Przeniesienie własności przez postanowienie o przysądzeniu.

K.p.c. art. 1023 § § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Sporządzenie planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji z nieruchomości.

K.p.c. art. 1024 § § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Elementy planu podziału.

K.p.c. art. 1035 § § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Przedłożenie projektu planu podziału sądowi.

k.k.s. art. 77

Kodeks karny skarbowy

Odpowiedzialność karna skarbowa za nieodprowadzenie podatku.

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Status NSA jako sądu krajowego.

Konstytucja RP art. 91 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pierwszeństwo prawa UE nad prawem krajowym.

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

komornik sądowy jako płatnik podatku od dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów • nie dysponuje środkami finansowymi uzyskanymi z takiej sprzedaży egzekucyjnej gdyż nabywca wpłaca je na rachunek depozytowy sądu • prawidłowe wywiązanie się przez komornika sądowego z obowiązków płatnika jest możliwe tylko za zgodą sądu • komornik sądowy jako płatnik będzie ponosił konsekwencje wynikające z działania sądu

Skład orzekający

Małgorzata Niezgódka-Medek

przewodniczący-sprawozdawca

Marek Kołaczek

członek

Roman Wiatrowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów UE dotyczących odpowiedzialności płatnika VAT w specyficznych sytuacjach egzekucyjnych oraz zasady proporcjonalności i neutralności VAT."

Ograniczenia: Orzeczenie NSA jest zawieszone do czasu rozstrzygnięcia przez TSUE. Wartość praktyczna wynika z pytań skierowanych do TSUE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy nietypowej sytuacji prawnej komornika jako płatnika VAT i wymaga interpretacji prawa UE, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego i administracyjnego.

“Czy komornik może być odpowiedzialny za VAT, którego nie otrzymał? NSA pyta TSUE.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst