Orzeczenie · 2025-06-17

I FSK 208/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-17
NSApodatkoweWysokansa
VAToszustwo podatkowekaruzela podatkowaprawo do odliczeniapodatek naliczonypodatek należnytransakcje wewnątrzwspólnotoweświadomy udziałnależyta starannośćNSA

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną spółki G. sp. z o.o. sp. k. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Poznaniu, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w Poznaniu w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2015 r. Spółka zarzucała WSA naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 141 § 4 P.p.s.a. (nieprawidłowe uzasadnienie wyroku) oraz art. 133 § 1 P.p.s.a. (błędne ustalenie stanu faktycznego). Podnosiła również zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. i art. 42 ust. 1 u.p.t.u. Spółka kwestionowała uznanie jej za świadomego uczestnika oszustwa podatkowego typu karuzelowego. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA miał podstawy faktyczne i prawne do przyjęcia, iż spółka była świadomym uczestnikiem oszustwa podatkowego. Sąd podkreślił, że choć towar fizycznie istniał i był przemieszczany, transakcje nie miały charakteru gospodarczego i były ukierunkowane na wyłudzenie VAT. NSA odniósł się do zarzutów dotyczących rzekomej sprzeczności wyroku WSA z podstawą prawną decyzji organu oraz błędnego ustalenia stanu faktycznego, uznając je za niezasadne. Sąd wskazał, że spółka, poprzez swoje powiązania i sposób działania, musiała mieć świadomość uczestnictwa w oszustwie podatkowym. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie przepisów P.p.s.a. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska NSA w zakresie świadomego udziału w karuzeli podatkowej, oceny transakcji pozbawionych celu gospodarczego oraz odmowy prawa do odliczenia VAT w takich przypadkach.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego schematu karuzeli podatkowej z udziałem spółki prawa handlowego i transakcji wewnątrzwspólnotowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy spółka świadomie uczestniczyła w oszustwie podatkowym typu karuzelowego, co uzasadnia odmowę prawa do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, spółka świadomie uczestniczyła w oszustwie podatkowym typu karuzelowego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że powiązania osobowe i organizacyjne między spółką a jej kontrahentami, nietypowy model biznesowy oraz sposób realizacji transakcji wskazywały na świadomy udział spółki w karuzeli podatkowej, pozbawiającej transakcje charakteru gospodarczego.

Czy fizyczne przemieszczanie towaru i wystawianie faktur, przy braku rzeczywistego zdarzenia gospodarczego, może stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, fizyczne przemieszczanie towaru i wystawianie faktur bez rzeczywistego zdarzenia gospodarczego nie stanowi podstawy do odliczenia podatku naliczonego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że celem faktury VAT jest dokumentowanie zdarzeń gospodarczych, a nie tylko logistyki. Transakcje pozbawione celu gospodarczego, służące wyłącznie wyłudzeniu VAT, nie mogą być uznane za dokonane w ramach działalności gospodarczej.

Czy naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. (wady uzasadnienia wyroku) miało istotny wpływ na wynik sprawy?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. okazał się niezasadny.

Uzasadnienie

NSA uznał, że uzasadnienie wyroku WSA zawierało wszystkie wymagane elementy, było staranne i przedstawiało merytoryczne motywy rozstrzygnięcia, poddające się kontroli instancyjnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną G. sp. z o.o. sp. k. w P.

Przepisy (29)

Główne

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 86 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 191

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 41 § ust. 3

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 42 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 7 § ust. 8

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Konstytucja RP art. 10

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 91 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

TUE art. 4 § ust. 3

Traktat o Unii Europejskiej

TFUE art. 19 § ust. 1

Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 267

Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Świadomy udział spółki w oszustwie podatkowym typu karuzelowego. • Transakcje pozbawione celu gospodarczego. • Brak możliwości odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących czynności nieistniejące gospodarczo. • Naruszenie zasady neutralności VAT w przypadku udziału w oszustwie.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. • Naruszenie art. 133 § 1 P.p.s.a. przez błędne ustalenie stanu faktycznego. • Naruszenie przepisów materialnych dotyczących prawa do odliczenia VAT i WDT. • Sąd zastąpił organy administracji publicznej w ich obowiązkach.

Godne uwagi sformułowania

Spółka świadomie uczestniczyła w oszustwie podatkowym w postaci karuzeli podatkowej. • Transakcje objęte spornymi fakturami pozbawione były celu gospodarczego, dokonywane były wyłącznie w celu wyłudzenia podatku. • Fizyczne przemieszczanie towaru, wystawianie faktur i dokonywanie płatności stanowiło jedynie iluzję obrotu gospodarczego. • Nietypowe, nadmiernie sformalizowane działania podatnika mające na celu udokumentowanie zawieranych transakcji (...) świadczą raczej o świadomości podatnika uczestniczenia w oszustwie karuzelowym, nie zaś o chęci dochowania należytej staranności.

Skład orzekający

Izabela Najda-Ossowska

przewodniczący

Włodzimierz Gurba

sprawozdawca

Artur Mudrecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w zakresie świadomego udziału w karuzeli podatkowej, oceny transakcji pozbawionych celu gospodarczego oraz odmowy prawa do odliczenia VAT w takich przypadkach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego schematu karuzeli podatkowej z udziałem spółki prawa handlowego i transakcji wewnątrzwspólnotowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu oszustw karuzelowych VAT i pokazuje, jak sądy oceniają świadomy udział podatników w takich procederach, nawet przy istnieniu fizycznego przepływu towarów.

Świadomy udział w karuzeli VAT: NSA potwierdza odmowę odliczenia podatku mimo fizycznego przepływu towarów.

Dane finansowe

WPS: 1 001 500 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst