Orzeczenie · 2025-01-22

I FSK 2057/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-01-22
NSApodatkoweWysokansa
VATpodatek naliczonyodliczenie podatkunależyta starannośćkontrahentoszustwo podatkowekaruzela VATsyndyk masy upadłościpostępowanie kasacyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Syndyka masy upadłości R.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lipca 2012 r. Skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a., poprzez brak zbadania całokształtu okoliczności sprawy i bezpodstawne oddalenie skargi. Podniesiono również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z przepisami Ordynacji podatkowej, wskazując na rażące naruszenia przepisów postępowania przez organy podatkowe. Dodatkowo, skarżący zarzucił naruszenie przepisów materialnych, tj. art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) w zw. z art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT w zw. z art. 167 i art. 168 Dyrektywy 112, przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do pozbawienia prawa do odliczenia podatku naliczonego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym, a jej autor musi precyzyjnie wskazać naruszone przepisy i uzasadnić ich wpływ na wynik sprawy. W ocenie NSA, uzasadnienie skargi kasacyjnej było wadliwe, nie powiązano zarzutów z konkretnymi przepisami prawa ani nie wykazano istotnego wpływu ewentualnych uchybień na wynik sprawy. Sąd stwierdził, że skarga kasacyjna stanowiła jedynie polemikę ze stanowiskiem WSA i nie przedstawiła nowych argumentów podważających ustalenia organów podatkowych. W szczególności, NSA odniósł się do kwestii dochowania należytej staranności przez Skarżącego w transakcjach z różnymi kontrahentami, wskazując na niewystarczającą weryfikację, fikcyjność niektórych transakcji oraz świadomość udziału w oszukańczym procederze. Sąd przywołał orzecznictwo TSUE i NSA, zgodnie z którym podatnik, który wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w transakcji wykorzystanej do popełnienia oszustwa VAT, staje się jego współsprawcą. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od Syndyka na rzecz Dyrektora IAS zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie stanowiska NSA w zakresie wadliwości skargi kasacyjnej, wymogów formalnych skargi kasacyjnej oraz zasad odpowiedzialności podatnika za udział w oszustwach VAT, w tym wymogu dochowania należytej staranności.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i wadliwości skargi kasacyjnej, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach bez uwzględnienia kontekstu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił skargę na decyzję organu podatkowego w przedmiocie podatku VAT, akceptując ustalenia organów dotyczące braku dochowania przez Skarżącego należytej staranności w transakcjach?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił skargę, a skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Skarżący nie wykazał w skardze kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego, a jej uzasadnienie stanowiło jedynie polemikę z wyrokiem WSA bez przedstawienia konkretnych argumentów podważających ustalenia faktyczne dotyczące braku należytej staranności.

Czy wadliwa konstrukcja skargi kasacyjnej, polegająca na braku powiązania zarzutów z konkretnymi przepisami prawa i braku wykazania istotnego wpływu uchybień na wynik sprawy, uniemożliwia jej uwzględnienie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, taka wadliwość uniemożliwia uwzględnienie skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie jest zobowiązany do domyślania się intencji autora ani do samodzielnego konkretyzowania zarzutów. Brak precyzyjnego wskazania naruszonych przepisów i uzasadnienia ich wpływu na wynik sprawy czyni skargę niezasadną.

Czy podatnik, który wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w transakcji wykorzystanej do popełnienia oszustwa w podatku VAT, może być uznany za współsprawcę tego oszustwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w takiej sytuacji podatnik pomaga sprawcom oszustwa i staje się jego współsprawcą.

Uzasadnienie

Orzecznictwo TSUE i NSA wskazuje, że nawet jeśli transakcjom towarzyszy fizyczne przemieszczanie towarów, to jeśli podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w łańcuchu oszustwa VAT, powinien zostać pozbawiony prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Syndyka masy upadłości R.R.

Przepisy (17)

Główne

ustawa o VAT art. 86 § ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a)

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § par. 1 i par. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § par. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § par. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Ordynacja podatkowa art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 121 § par. 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187 § par. 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 193 § par. 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 194

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna była wadliwie skonstruowana i nie wykazała naruszenia przepisów prawa ani istotnego wpływu uchybień na wynik sprawy. • Skarżący nie dochował należytej staranności w transakcjach VAT, co uzasadnia odmowę prawa do odliczenia podatku naliczonego. • Podatnik, który wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w oszustwie VAT, staje się jego współsprawcą.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 1 § 1 p.u.s.a.) • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art, 191, art. 193 § 1, art. 194 Ordynacji podatkowej) • Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) w zw. z art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT w zw. z art. 167 i art. 168 Dyrektywy 112)

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia • Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej • nie jest rolą Sądu kasacyjnego domyślanie się intencji autora skargi kasacyjnej • w przypadku oszustw w zakresie podatku VAT, częstokroć charakterystyczną cechą jest – dla urealnienia symulowanych jedynie pod względem gospodarczym transakcji – wykorzystanie rzeczywiście istniejących towarów, z tym że towar jest istotny wyłącznie jako "nośnik VAT" • podatnik, który wiedział lub powinien był wiedzieć o tym, że nabywając towar, uczestniczył w transakcji wykorzystanej do popełnienia oszustwa w podatku VAT, powinien zostać uznany za osobę biorącą udział w tym oszustwie

Skład orzekający

Danuta Oleś

przewodniczący

Elżbieta Olechniewicz

sprawozdawca

Marek Kołaczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska NSA w zakresie wadliwości skargi kasacyjnej, wymogów formalnych skargi kasacyjnej oraz zasad odpowiedzialności podatnika za udział w oszustwach VAT, w tym wymogu dochowania należytej staranności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i wadliwości skargi kasacyjnej, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach bez uwzględnienia kontekstu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia należytej staranności w VAT i odpowiedzialności podatnika za udział w oszustwach, a także podkreśla rygory proceduralne związane ze skargą kasacyjną.

Ważne orzeczenie NSA: Jak nie popełnić błędów w skardze kasacyjnej i dlaczego należyta staranność w VAT to podstawa!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst