Orzeczenie · 2026-05-28

I FSK 1948/23Uchylenie przedłużenia zwrotu VAT brak uzasadnienia 20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-28
NSAPodatkoweWysokansa
VATzwrot podatkuprzedłużenie terminukontrola celno-skarbowapostępowanie podatkowezasada neutralności VATprawo UEzasada proporcjonalnościuzasadnienie postanowienia

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki P. S.A. w restrukturyzacji od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Postanowienie to przedłużało termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za wrzesień 2019 r. Spółka zarzucała organom i sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wykazania obiektywnych przesłanek do przedłużenia terminu zwrotu oraz celowe przeciąganie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd wskazał, że choć organy mogą weryfikować zasadność zwrotu, muszą przedstawić konkretne czynności weryfikacyjne i uzasadnić potrzebę dalszego przedłużania terminu, zwłaszcza gdy postępowanie trwa długo. W tej sprawie organ odwoławczy powołał się na ustalenia z wyniku kontroli celno-skarbowej, ale nie sprecyzował dalszych niezbędnych czynności. NSA uznał, że naruszono przepisy Ordynacji podatkowej (art. 122, 187 § 1, 233 § 1 pkt 1, 239) oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 151, 133 § 1, 134 § 1). W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz postanowienie organu odwoławczego, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie konieczności przedłużania terminu zwrotu VAT przez organy podatkowe, obowiązek wskazania konkretnych czynności weryfikacyjnych, zasada proporcjonalności w działaniach organów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużania terminu zwrotu VAT w kontekście kontroli celno-skarbowej i postępowania podatkowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT jest dopuszczalne bez wskazania konkretnych czynności weryfikacyjnych i uzasadnienia potrzeby dalszej weryfikacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT wymaga od organu wskazania konkretnych okoliczności budzących wątpliwości co do rzetelności rozliczenia oraz przedstawienia konkretnych czynności weryfikacyjnych, zaplanowanych i potencjalnego czasu ich realizacji.

Uzasadnienie

NSA uznał, że organ odwoławczy nie wykazał, jakie dalsze czynności są niezbędne do kolejnego przedłużenia terminu zwrotu podatku, co stanowi naruszenie art. 122 i 187 § 1 o.p. oraz art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 o.p.

Czy WSA prawidłowo oddalił skargę na postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu VAT, akceptując brak wystarczającego uzasadnienia ze strony organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, WSA naruszył przepisy postępowania (art. 151, 133 § 1, 134 § 1 p.p.s.a.), nie dostrzegając naruszenia przepisów proceduralnych przez organ odwoławczy.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że sąd pierwszej instancji nie dostrzegł naruszenia przepisów postępowania przez organ odwoławczy, co skutkowało wadliwym oddaleniem skargi.

Czy przedłużanie terminu zwrotu VAT może służyć jako środek prewencyjny lub blankietowa podstawa do opóźniania wypłaty środków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przedłużenie terminu zwrotu nie może pełnić funkcji prewencyjnej ani stanowić blankietowej podstawy do opóźniania wypłaty środków.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że przedłużenie terminu zwrotu musi być uzasadnione konkretnymi wątpliwościami i czynnościami weryfikacyjnymi, a nie służyć jedynie opóźnianiu wypłaty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA oraz zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach.

Przepisy (16)

Główne

ustawa o VAT art. 87 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przedłużenie terminu zwrotu VAT wymaga wskazania konkretnych czynności weryfikacyjnych i uzasadnienia potrzeby dalszej weryfikacji.

ustawa o VAT art. 87 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Nieuprawnione pozbawienie podatnika prawa do zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym poprzez celowe i sztuczne przeciąganie procedury jest niedopuszczalne.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego do działania na podstawie zebranych dowodów i wyjaśnienia stanu faktycznego.

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

o.p. art. 233 § § 1

Ordynacja podatkowa

Utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy wymaga prawidłowego zastosowania przepisów.

o.p. art. 239

Ordynacja podatkowa

Utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy wymaga prawidłowego zastosowania przepisów.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez WSA było wadliwe z uwagi na naruszenie przepisów proceduralnych przez organ.

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wadliwa kontrola działalności organów podatkowych przez WSA.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wadliwa kontrola działalności organów podatkowych przez WSA.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wadliwe uzasadnienie wyroku WSA.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego wyroku WSA.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1

Określenie wysokości opłat za czynności radców prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe nie wykazały konkretnych czynności weryfikacyjnych uzasadniających dalsze przedłużanie terminu zwrotu VAT. • Przedłużanie terminu zwrotu VAT nie może służyć jako środek prewencyjny lub blankietowa podstawa do opóźniania wypłaty środków. • WSA nieprawidłowo ocenił zasadność przedłużenia terminu zwrotu VAT, akceptując brak wystarczającego uzasadnienia ze strony organów.

Godne uwagi sformułowania

przedłużenie terminu zwrotu nie może pełnić funkcji prewencyjnej, ani stanowić blankietowej podstawy do opóźniania wypłaty środków • organ podatkowy ma obowiązek każdorazowo w wydanym postanowieniu wskazać konkretne okoliczności oraz uzasadnić, dlaczego w danej sprawie istnieje potrzeba dalszej weryfikacji rozliczenia VAT • nie przedstawia jednak, jakie mają być podjęte dalsze konkretne czynności weryfikacyjne, przemawiające za kolejnym przedłużaniem terminu zwrotu podatku

Skład orzekający

Arkadiusz Cudak

sprawozdawca

Dominik Mączyński

członek

Janusz Zubrzycki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności przedłużania terminu zwrotu VAT przez organy podatkowe, obowiązek wskazania konkretnych czynności weryfikacyjnych, zasada proporcjonalności w działaniach organów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużania terminu zwrotu VAT w kontekście kontroli celno-skarbowej i postępowania podatkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe mogą nadużywać procedur przedłużania zwrotu VAT, a sąd administracyjny stoi na straży praw podatnika w takich sytuacjach. Jest to ważny temat dla wielu przedsiębiorców.

“Sąd Najwyższy: Organy podatkowe nie mogą bez końca blokować zwrotu VAT!”

Dane finansowe

WPS: 288 663 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst