Orzeczenie · 2026-05-28

I FSK 1856/23Uchylenie zwrotu VAT przedłużenie terminu 13

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-28
NSAPodatkoweWysokansa
VATzwrot podatkuprzedłużenie terminukontrola celno-skarbowauzasadnieniezasada proporcjonalnościneutralność VATpostępowanie podatkowe

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki P. S.A. w restrukturyzacji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Postanowienie to przedłużało termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za sierpień 2019 r. Spółka zarzucała organom podatkowym i sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów, w tym art. 122 i 187 O.p. oraz art. 87 ust. 1 i 2 u.p.t.u., wskazując na pozorne czynności weryfikacyjne i bezpodstawne przeciąganie procedury zwrotu podatku, które trwało już niemal 4 lata. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd wskazał, że choć termin zwrotu podatku może być przedłużany wielokrotnie, organ podatkowy ma obowiązek każdorazowo szczegółowo uzasadnić potrzebę dalszej weryfikacji i wskazać konkretne czynności, które mają być podjęte. W niniejszej sprawie, organ odwoławczy argumentował potrzebę przedłużenia zwrotu ustaleniami z kontroli celno-skarbowej, która wykazała nieprawidłowości jedynie w części zadeklarowanego zwrotu. NSA stwierdził, że organ nie wykazał, jakie dalsze czynności są niezbędne do kolejnego przedłużenia terminu zwrotu, ani nie wyjaśnił, dlaczego zwrot nie jest dokonywany w części niekwestionowanej. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz postanowienie organu odwoławczego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu, który ma obowiązek uzasadnić przesłanki przedłużenia zwrotu, wskazując na konkretne czynności weryfikacyjne i rozstrzygając w przedmiocie zwrotu w części niezakwestionowanej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie przedłużania terminu zwrotu VAT przez organy podatkowe, obowiązki organów w zakresie weryfikacji i uzasadniania decyzji, zasada proporcjonalności i neutralności VAT.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużania terminu zwrotu VAT w kontekście kontroli celno-skarbowej i potencjalnych nieprawidłowości w rozliczeniach podatkowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ podatkowy może wielokrotnie przedłużać termin zwrotu podatku VAT, jeśli każde postanowienie jest należycie uzasadnione i związane z prowadzonym postępowaniem weryfikacyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, termin zwrotu podatku może być przedłużany wielokrotnie, o ile organ podatkowy każdorazowo w wydanym postanowieniu wskaże konkretne okoliczności i uzasadni potrzebę dalszej weryfikacji oraz zaplanowane czynności.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że przedłużenie terminu zwrotu VAT wymaga od organu wskazania konkretnych wątpliwości co do rzetelności rozliczenia, podjętych i zaplanowanych czynności weryfikacyjnych oraz potencjalnego czasu ich realizacji. Przedłużenie nie może służyć jako środek prewencyjny ani blankietowa podstawa do opóźniania wypłaty środków.

Czy organ odwoławczy, rozpoznając zażalenie na postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu VAT, powinien uwzględnić dowody korzystne dla strony, w tym fakt, że część zadeklarowanego zwrotu nie została zakwestionowana?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy powinien rozpatrzyć sprawę ponownie i uwzględnić wszystkie dowody, w tym te korzystne dla strony, jak np. kwestionowanie zwrotu tylko w części.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że organ odwoławczy rozpoznający zażalenie ma obowiązek kierować się zasadą dwuinstancyjności i ponownie rozpatrzyć sprawę. Jeśli dopuszcza nowe dowody, powinien uwzględnić również te korzystne dla strony, co w tym przypadku oznaczałoby rozważenie zwrotu w części niezakwestionowanej przez kontrolę.

Czy naruszenie przepisów proceduralnych przez sąd pierwszej instancji, polegające na zaakceptowaniu braku wystarczającego uzasadnienia organu dla przedłużenia terminu zwrotu VAT, skutkuje uchyleniem wyroku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli sąd pierwszej instancji uchybi przepisom postępowania, w tym poprzez błędną kontrolę działalności organów podatkowych, jego wyrok podlega uchyleniu.

Uzasadnienie

NSA uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 151 oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. przez sąd pierwszej instancji, który utrzymał w mocy postanowienie organu odwoławczego, nie wykazując istnienia przesłanek do przedłużenia terminu zwrotu podatku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA oraz postanowienie organu II instancji zostały uchylone.

Przepisy (19)

Główne

u.p.t.u. art. 87 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Prawo do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym jest fundamentalne dla zasady neutralności VAT. Warunki zwrotu nie mogą podważać tej zasady.

u.p.t.u. art. 87 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Naczelnik Urzędu Skarbowego może przedłużyć termin zwrotu podatku do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika, jeśli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania.

Pomocnicze

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r

Dz.U. 2022 poz 931

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 217 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 239

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 127

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 217 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy nie wykazał wystarczających przesłanek do dalszego przedłużenia terminu zwrotu podatku. • Organ nie wskazał konkretnych czynności weryfikacyjnych niezbędnych do dalszego przedłużenia terminu zwrotu. • Organ nie wyjaśnił, dlaczego zwrot podatku nie jest dokonywany w części niekwestionowanej. • Sąd pierwszej instancji zaakceptował brak wystarczającego uzasadnienia organu, naruszając przepisy proceduralne.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów podatkowych i sądu pierwszej instancji o zasadności przedłużenia terminu zwrotu VAT.

Godne uwagi sformułowania

zwrot nadwyżki podatku jest fundamentalnym czynnikiem zapewniającym zachowanie zasady neutralności wspólnego systemu VAT • warunki zwrotu nie mogą podważać tej zasady przez zmuszanie podatnika do ponoszenia całości lub częściowego ciężaru podatku • stosowanie środków umożliwiających właściwym organom podatkowym wstrzymanie, w ramach działań zapobiegawczych, zwrotu podatku VAT w sytuacji uzasadnionych podejrzeń, iż miało miejsce obejście przepisów podatkowych, musi być dokonywane z poszanowaniem zasady proporcjonalności • Przedłużenie terminu zwrotu nie może pełnić funkcji prewencyjnej, ani stanowić blankietowej podstawy do opóźniania wypłaty środków.

Skład orzekający

Janusz Zubrzycki

przewodniczący sprawozdawca

Arkadiusz Cudak

sędzia

Dominik Mączyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przedłużania terminu zwrotu VAT przez organy podatkowe, obowiązki organów w zakresie weryfikacji i uzasadniania decyzji, zasada proporcjonalności i neutralności VAT."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużania terminu zwrotu VAT w kontekście kontroli celno-skarbowej i potencjalnych nieprawidłowości w rozliczeniach podatkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe mogą nadużywać procedur do wstrzymywania zwrotu VAT, co jest istotne dla każdego przedsiębiorcy. NSA przypomina o obowiązkach organów i prawach podatnika.

“Czy organy podatkowe mogą wstrzymać zwrot VAT na lata? NSA wyjaśnia, kiedy przedłużenie terminu jest legalne.”

Dane finansowe

WPS: 839 473 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst