Orzeczenie · 2021-12-08

I FSK 1808/17Przyspieszony VAT paliwa interpretacja przepisów akcyzowych

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2021-12-08
NSAPodatkoweWysokansa
VATwewnątrzwspólnotowe nabyciepaliwa silnikoweprzyspieszony VATobowiązek podatkowypodstawa opodatkowaniapodatek akcyzowyinterpretacja indywidualnaNSATSUE

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Szefa Krajowej Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który uchylił indywidualną interpretację Ministra Rozwoju i Finansów. Przedmiotem sporu była wykładnia przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (u.p.t.u.) dotyczących tzw. 'przyspieszonego VAT' przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu paliw silnikowych, w szczególności momentu powstania obowiązku podatkowego oraz podstawy opodatkowania. Spółka G. S.A. argumentowała, że kluczowe zwroty w przepisach (np. 'dzień wprowadzenia towarów do składu podatkowego', 'dzień otrzymania towarów') powinny być interpretowane w świetle przepisów o podatku akcyzowym oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), co oznaczałoby powiązanie momentu powstania obowiązku podatkowego z datą odbioru towaru potwierdzoną np. raportem EMCS. Organ podatkowy stał na stanowisku, że przepisy VAT należy interpretować autonomicznie. Sąd pierwszej instancji przychylił się do stanowiska spółki, uznając, że przepisy Pakietu Paliwowego recypują mechanizmy kontroli przemieszczeń wyrobów funkcjonujące na gruncie podatku akcyzowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, podkreślając, że choć VAT i akcyza są harmonizowane odrębnie, nie ma przeszkód do posiłkowego odwoływania się do terminologii i mechanizmów akcyzowych, zwłaszcza gdy przepisy VAT odsyłają do ustawy akcyzowej lub używają analogicznych pojęć (np. 'skład podatkowy'). Sąd wskazał również na wadliwość interpretacji organu, która myliła moment powstania obowiązku podatkowego z terminem zapłaty podatku. NSA potwierdził, że wykładnia przepisów nie może być całkowicie autonomiczna i musi uwzględniać zasady ogólne VAT oraz prawo unijne, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie TSUE (wyrok C-855/19). Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego za nieuzasadnione.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wykładnia przepisów dotyczących 'przyspieszonego VAT' przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu paliw, powiązanie przepisów VAT z akcyzą, znaczenie orzecznictwa TSUE w interpretacji przepisów krajowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej regulacji 'przyspieszonego VAT' dla paliw silnikowych, która mogła ulec zmianie w wyniku nowelizacji przepisów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy moment powstania obowiązku podatkowego oraz podstawa opodatkowania z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw silnikowych, w kontekście tzw. 'przyspieszonego VAT', powinny być interpretowane w powiązaniu z przepisami i mechanizmami podatku akcyzowego, czy też autonomicznie na gruncie ustawy o VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepisy ustawy o VAT dotyczące 'przyspieszonego VAT' przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu paliw silnikowych powinny być interpretowane z uwzględnieniem terminologii i mechanizmów funkcjonujących na gruncie podatku akcyzowego, a także orzecznictwa TSUE, a nie autonomicznie.

Uzasadnienie

NSA uznał, że przepisy u.p.t.u. dotyczące 'przyspieszonego VAT' (art. 103 ust. 5a-5b) odsyłają do przepisów u.p.a. lub używają analogicznej terminologii (np. 'skład podatkowy'), co uzasadnia posiłkowe sięganie do wykładni akcyzowej i orzecznictwa TSUE. Autonomiczna wykładnia, postulowana przez organ, prowadziłaby do skutków sprzecznych z podstawowymi zasadami VAT.

Czy interpretacja indywidualna Ministra Rozwoju i Finansów była wadliwa z powodu mylenia momentu powstania obowiązku podatkowego z terminem zapłaty podatku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, interpretacja była wadliwa, ponieważ organ podatkowy mylił moment powstania obowiązku podatkowego z terminem zapłaty podatku, co stanowiło błąd w rozumieniu podstawowych pojęć prawa podatkowego.

Uzasadnienie

NSA zwrócił uwagę, że organ podatkowy w zaskarżonej interpretacji wskazywał jako moment powstania obowiązku podatkowego chwilę inną niż określona w art. 20 ust. 5 u.p.t.u., co było błędem, nawet jeśli spółka również popełniła podobne pomyłki we wniosku.

Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji (art. 141 § 4 p.p.s.a.) miało istotny wpływ na wynik sprawy?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia przepisów postępowania nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ organ kasacyjny nie wykazał, by podnoszone uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że organ kasacyjny nie wykazał istotnego wpływu zarzucanego uchybienia (braku jasnych wskazań co do dalszego postępowania) na wynik sprawy. Wskazania sądu pierwszej instancji, choć mogły być niepełne, nie uniemożliwiły wykonania wyroku, zwłaszcza że sąd przedstawił wykładnię prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Szefa Krajowej Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Gdańsku.

Przepisy (11)

Główne

u.p.t.u. art. 103 § 5a pkt 1-3

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określa terminy zapłaty podatku (tzw. przyspieszony VAT) przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu paliw silnikowych, które powinny być interpretowane z uwzględnieniem przepisów o podatku akcyzowym.

u.p.t.u. art. 103 § 5b

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określa termin zapłaty podatku w przypadku przemieszczenia towarów poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy, z możliwością zapłaty w terminie 5 dni od otrzymania towarów po złożeniu zgłoszenia.

u.p.t.u. art. 30a § 2a-2b

Ustawa o podatku od towarów i usług

Reguluje podstawę opodatkowania w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw silnikowych w ramach 'przyspieszonego VAT', stosując mechanizm ceny referencyjnej.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 20 § 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określa ogólny moment powstania obowiązku podatkowego w wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów (co do zasady z chwilą wystawienia faktury, nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu dostawy).

u.p.a.

Ustawa o podatku akcyzowym

Przepisy tej ustawy (np. dotyczące procedury zawieszenia poboru akcyzy, składu podatkowego, raportu EMCS) są istotne dla interpretacji przepisów u.p.t.u. dotyczących 'przyspieszonego VAT'.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego, w tym wskazań co do dalszego postępowania.

p.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy skutków uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy związania sądu wykładnią prawa wyrażoną w orzeczeniu sądu wyższej instancji.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy oddalenia skargi kasacyjnej.

o.p. art. 14c § 1-2

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Dotyczy wymogów interpretacji indywidualnej.

o.p. art. 14b § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Dotyczy wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Interpretacja przepisów u.p.t.u. dotyczących 'przyspieszonego VAT' powinna uwzględniać przepisy i mechanizmy podatku akcyzowego oraz orzecznictwo TSUE. • Autonomiczna wykładnia przepisów VAT, postulowana przez organ, prowadziłaby do skutków sprzecznych z podstawowymi zasadami VAT. • Organ podatkowy w interpretacji mylił moment powstania obowiązku podatkowego z terminem zapłaty podatku.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 103 ust. 5a-5b i art. 30a ust. 2a-2b u.p.t.u. (organ kasacyjny argumentował autonomiczny charakter przepisów VAT). • Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 146 § 1 w zw. z art. 153 i art. 141 § 4 p.p.s.a.) przez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA (organ kasacyjny nie wykazał istotnego wpływu na wynik sprawy).

Godne uwagi sformułowania

przepisy Pakietu Paliwowego recypują bowiem skuteczne mechanizmy kontroli przemieszczeń wyrobów funkcjonujących na gruncie podatku akcyzowego • nie ma uzasadnionych powodów, by wypracowane w prawie unijnym (m.in. w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości) reguły były pomijane • organ podatkowy mylił podstawowe pojęcia z zakresu prawa podatkowego • sama w sobie odrębność ta nie przesądza o zakazie choćby posiłkowego odwoływania się do rozumienia określonej terminologii na gruncie podatku akcyzowego • wykładnia analizowanych przepisów nie może natomiast prowadzić do skutków nie do pogodzenia z podstawowymi zasadami rządzącymi VAT

Skład orzekający

Sylwester Marciniak

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Łoboda

członek

Elżbieta Olechniewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących 'przyspieszonego VAT' przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu paliw, powiązanie przepisów VAT z akcyzą, znaczenie orzecznictwa TSUE w interpretacji przepisów krajowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej regulacji 'przyspieszonego VAT' dla paliw silnikowych, która mogła ulec zmianie w wyniku nowelizacji przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z paliwami i 'przyspieszonym VAT', a także pokazuje złożoność interpretacji przepisów i relacji między różnymi podatkami (VAT i akcyza) oraz znaczenie prawa unijnego.

“Czy przepisy o VAT dotyczące paliw muszą iść w parze z akcyzą? NSA rozstrzyga złożoną sprawę interpretacji.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst