I FSK 1665/25Oddalenie skargi kasacyjnej VAT 29
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2018 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151, art. 145 § 2 P.p.s.a. oraz przepisów Ordynacji podatkowej (m.in. art. 120, 121, 122, 180, 181, 187, 191 O.p.), wskazując na brak podjęcia niezbędnych działań dowodowych, wybiórczą ocenę materiału dowodowego oraz oparcie się na materiałach z innych postępowań. Kwestionował również naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 86, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u., zarzucając błędną wykładnię i zastosowanie, które doprowadziły do pozbawienia go prawa do odliczenia podatku naliczonego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym i wymaga precyzyjnego uzasadnienia zarzutów. Stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania były zbyt ogólnikowe i nie wykazały, w jaki sposób uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd zaakceptował wykorzystanie materiałów z postępowań przygotowawczych, wskazując, że Ordynacja podatkowa nie wyklucza takiego dowodu i nie przyjęto zasady bezpośredniości. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, NSA potwierdził stanowisko WSA i organu, że sporne faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, co uzasadniało zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. i pozbawienie prawa do odliczenia VAT. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wykorzystania dowodów z innych postępowań w postępowaniu podatkowym oraz zasad odliczania VAT od nierzetelnych faktur.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił wymogi formalne skargi kasacyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wykorzystanie materiałów dowodowych zgromadzonych w innych postępowaniach (np. karnym) w postępowaniu podatkowym, bez ponownego przesłuchiwania świadków przez organ podatkowy, narusza przepisy postępowania i prawo strony do czynnego udziału?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Ordynacja podatkowa dopuszcza wykorzystanie materiałów z innych postępowań, a prawo strony do czynnego udziału jest realizowane poprzez możliwość zapoznania się z tymi materiałami i wypowiedzenia się co do nich.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy Ordynacji podatkowej (art. 180 § 1, art. 181 O.p.) dopuszczają dowody z materiałów zgromadzonych w innych postępowaniach, w tym karnych. Nie przyjęto zasady bezpośredniości, a prawo strony do czynnego udziału jest realizowane przez możliwość zapoznania się z dokumentami i zgłaszania uwag.
Czy podatnik, który otrzymał faktury dokumentujące nierzeczywiste transakcje, może odliczyć podatek naliczony, jeśli wykazał się należytą starannością przy wyborze kontrahentów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji gdy faktury są nierzetelne zarówno podmiotowo, jak i przedmiotowo (nie dokumentują rzeczywistych usług), badanie dobrej wiary czy należytej staranności jest nieracjonalne, a prawo do odliczenia VAT jest wyłączone na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustalenie, iż sporne faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, uzasadniało zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. i pozbawienie prawa do odliczenia VAT. W takiej sytuacji badanie dobrej wiary czy należytej staranności jest zbędne, gdyż świadomość nierzetelności faktur jest oczywista.
Czy uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, które nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego lub jest lakoniczne, narusza art. 141 § 4 P.p.s.a. i może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną?
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeśli uzasadnienie nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia. Jednakże, przepis ten nie służy do kwestionowania merytorycznej poprawności uzasadnienia.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA, zgodnie z którym art. 141 § 4 P.p.s.a. może być podstawą kasacyjną, gdy uzasadnienie jest wadliwe formalnie (np. brak stanowiska co do stanu faktycznego, lakoniczność). Nie można jednak używać tego przepisu do podważania merytorycznej poprawności argumentacji sądu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (23)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1 i ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepisy dotyczące prawa do odliczenia podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Wyłączenie prawa do odliczenia podatku naliczonego, gdy faktury nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi formalne uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
O.p. art. 120
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada praworządności w postępowaniu podatkowym.
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
O.p. art. 122
Ustawa Ordynacja podatkowa
Obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
O.p. art. 180 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dopuszczalność dowodów w postępowaniu podatkowym.
O.p. art. 181
Ustawa Ordynacja podatkowa
Rodzaje dowodów w postępowaniu podatkowym, w tym materiały z postępowań karnych.
O.p. art. 187 § § 1 i 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
O.p. art. 191
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów przez organy podatkowe.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez NSA.
P.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 99 § ust. 12
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis dotyczący rozliczeń podatku VAT.
u.p.t.u. art. 108 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis dotyczący konsekwencji wystawienia faktury bez dokonania dostawy towaru lub wykonania usługi.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 145 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji przez sąd administracyjny.
O.p. art. 210 § § 1 pkt 4 i 6 oraz § 4
Ustawa Ordynacja podatkowa
Elementy składowe decyzji podatkowej.
P.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie skargi przez NSA.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151, art. 145 § 2 P.p.s.a. w związku z przepisami O.p.) poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych działań dowodowych, wybiórczą ocenę materiału dowodowego, oparcie się na materiałach z innych postępowań. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 86, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 99 ust. 12, art. 108 ust. 1 u.p.t.u.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, skutkujące pozbawieniem prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna stworzona została jako bardzo sformalizowany środek prawny • uzasadnienie skargi kasacyjnej jest bardzo ogólnikowe i teoretyczne • argumentacja zaczerpnięta jest z orzeczeń sądowych nie przystających do stanu sprawy • wykorzystanie materiałów zgromadzonych w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa lub wykroczenia skarbowe • nie można wymagać od podatnika 'sprawdzenia, w jakich okolicznościach i od jakich podmiotów dostawcy skarżącej spółki nabyli towar' • sporne faktury na wykonanie usług są puste sensu stricte • nie można uznać, że dochodzi do naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu • w sytuacji – gdy podatnik otrzymując fakturę na usługę nie otrzymuje usługi, trudno badać czy miał tego świadomość i działał w dobrej wierze, bo byłoby to nieracjonalne.
Skład orzekający
Elżbieta Olechniewicz
sędzia
Izabela Najda-Ossowska
sprawozdawca
Janusz Zubrzycki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykorzystania dowodów z innych postępowań w postępowaniu podatkowym oraz zasad odliczania VAT od nierzetelnych faktur."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił wymogi formalne skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nierzetelnych faktur VAT i wykorzystania dowodów z postępowań karnych. Wyjaśnia praktyczne aspekty postępowania dowodowego i wymogi formalne skargi kasacyjnej.
“Naczelny Sąd Administracyjny: Jakie dowody są dopuszczalne w sprawie VAT i dlaczego ogólnikowe zarzuty w skardze kasacyjnej nie wystarczą?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.