Orzeczenie · 2026-06-10

I FSK 1492/25Oddalenie skargi kasacyjnej przedłużenie zwrotu VAT 6

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-06-10
NSAPodatkoweWysokansa
VATzwrot VATprzedłużenie terminukontrola podatkowauzasadnieniewytyczne sąduskarga kasacyjnaNSAWSAprawo procesowe

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie. WSA uchylił postanowienie DIAS o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług (VAT) za czerwiec 2021 r. dla P. Sp. z o.o. Sp. k. DIAS zarzucił WSA naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, argumentując, że organy podatkowe miały uzasadnione wątpliwości co do zasadności zwrotu VAT, co uprawniało je do przedłużenia terminu jego dokonania zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. W szczególności DIAS kwestionował ocenę WSA, że organy nie przedstawiły wystarczających dowodów i argumentów na poparcie swoich wątpliwości, dotyczących m.in. powiązań spółki z kontrahentami zagranicznymi (B. Ltd. i B2. Ltd.) oraz charakteru świadczonych przez nią usług. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną DIAS. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), organy są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w prawomocnym wyroku sądu. NSA stwierdził, że WSA prawidłowo ocenił, iż DIAS nie wykonał wytycznych zawartych w poprzednim wyroku WSA, który nakazywał przedstawienie konkretnych argumentów i dowodów przemawiających za potrzebą dodatkowej weryfikacji zwrotu VAT. Uzasadnienie postanowienia DIAS zostało uznane za powielenie wcześniejszych, niewystarczających argumentów, a odwołanie się do decyzji wymiarowej nie zastąpiło konieczności przedstawienia dowodów uzasadniających wątpliwości co do zwrotu VAT. Sąd uznał, że organy podatkowe nie przedstawiły wystarczających dowodów na poparcie tezy o stałym miejscu prowadzenia działalności kontrahentów w Polsce ani na uzasadnienie przedłużenia terminu zwrotu, co stanowiło naruszenie art. 153 p.p.s.a. Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej również uznano za niezasadne. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od DIAS na rzecz spółki koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wskazuje na konieczność ścisłego przestrzegania przez organy podatkowe wytycznych sądów administracyjnych w zakresie uzasadniania decyzji i postanowień, zwłaszcza w sprawach dotyczących przedłużania terminów zwrotu VAT.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużania terminu zwrotu VAT i wykonania wyroków sądowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ podatkowy, przedłużając termin zwrotu VAT, musi przedstawić konkretne argumenty i dowody przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu, zgodnie z wytycznymi sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy jest zobowiązany do przedstawienia konkretnych argumentów i dowodów, a nie jedynie ogólnikowych stwierdzeń czy powielania wcześniejszych, zdyskwalifikowanych uzasadnień, aby wykazać potrzebę dodatkowej weryfikacji zwrotu VAT.

Uzasadnienie

NSA uznał, że organy podatkowe nie wykonały wytycznych WSA zawartych w poprzednim wyroku, który nakazywał przedstawienie argumentów i dowodów uzasadniających wątpliwości co do zwrotu VAT. Samo powołanie się na inne postępowania czy ogólne stwierdzenia o schemacie działania podatnika nie jest wystarczające.

Czy organ podatkowy może przedłużyć termin zwrotu VAT, opierając się na ogólnych wątpliwościach co do zasadności zwrotu, bez przedstawienia konkretnych dowodów potwierdzających te wątpliwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo powzięcie przez organ uzasadnionych wątpliwości co do zasadności zwrotu nie jest wystarczające, jeśli organ nie przedstawi konkretnych argumentów i dowodów, które te wątpliwości uzasadniają, zwłaszcza gdy sąd administracyjny nakazał przedstawienie takich dowodów.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że art. 87 ust. 2 ustawy o VAT wymaga, aby organ dysponował okolicznościami przemawiającymi za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu, a nie tylko ogólnymi stwierdzeniami o schemacie działania podatnika czy powiązaniach z innymi podmiotami.

Czy postanowienie organu podatkowego przedłużające termin zwrotu VAT, które w dużej mierze powiela uzasadnienie wcześniejszego, uchylonego przez sąd postanowienia, wykonuje wytyczne sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie postanowienie nie wykonuje wytycznych sądu administracyjnego, jeśli nie przedstawia nowych argumentów i dowodów, a jedynie powiela zdyskwalifikowane wcześniej uzasadnienie.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że postanowienie DIAS stanowiło proste powielenie treści uchylonego postanowienia, z niewielkim dodatkiem w postaci powołania się na decyzję wymiarową, co nie spełniało wymogów nałożonych przez WSA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.

Przepisy (21)

Główne

u.p.t.u. art. 87 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przedłużenie terminu zwrotu VAT wymaga przedstawienia przez organ podatkowy konkretnych argumentów i dowodów przemawiających za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu, a nie tylko ogólnych wątpliwości.

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w orzeczeniu sądu administracyjnego są wiążące dla organów i sądów w dalszym postępowaniu.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 28b § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 217 § § 2

Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 87 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 87 § ust. 2b

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ podatkowy nie wykonał wytycznych sądu pierwszej instancji dotyczących przedstawienia argumentów i dowodów przemawiających za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu VAT. • Uzasadnienie postanowienia DIAS stanowiło powielenie wcześniejszych, zdyskwalifikowanych przez sąd uzasadnień.

Odrzucone argumenty

Zarzuty DIAS dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych przez WSA. • Argumentacja DIAS, że organy podatkowe miały uzasadnione wątpliwości co do zasadności zwrotu VAT i prawidłowo przedłużyły termin jego dokonania.

Godne uwagi sformułowania

Organ drugiej instancji nie wykonał zaleceń zawartych w przywołanym wyroku. • Postanowienie DIAS z 13 sierpnia 2024 r. w znakomitej większości stanowi proste powielenie treści zdyskwalifikowanego wcześniej przez Sąd jako niedostateczne uzasadnienia postanowienia z 18 września 2023 r. • To nadal teza, nie dowód – mimo że w prawomocnym wyroku Sąd zobowiązał wszak DIAS do przedstawienia "argumentów i dowodów". • Ogólnikowe wywody o zachowywaniu przez organy "znacznej ostrożności", opierane na analogiach schematu biznesowego nie wystarczą, szczególnie że upłynęły ponad 2 lata czynności sprawdzających i postępowania podatkowego.

Skład orzekający

Janusz Zubrzycki

przewodniczący

Marek Kołaczek

sprawozdawca

Arkadiusz Cudak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność ścisłego przestrzegania przez organy podatkowe wytycznych sądów administracyjnych w zakresie uzasadniania decyzji i postanowień, zwłaszcza w sprawach dotyczących przedłużania terminów zwrotu VAT."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużania terminu zwrotu VAT i wykonania wyroków sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne uzasadnianie decyzji przez organy podatkowe i jak sąd administracyjny egzekwuje przestrzeganie swoich wytycznych, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.

“Organy podatkowe muszą słuchać sądów: NSA przypomina o wadze uzasadnienia w sprawach VAT.”

Dane finansowe

WPS: 116 399 PLN

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst