I FSK 1417/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach od wyroku WSA w Gliwicach, który uchylił decyzję organu o umorzeniu postępowania odwoławczego. Sprawa dotyczyła podatku VAT za kwiecień 2014 r., gdzie Gmina wykazała nadwyżkę do zwrotu, a następnie organ określił niższą kwotę do zwrotu. Gmina odwołała się, kwestionując m.in. ustalenia dotyczące charakteru wpłat mieszkańców i przedawnienia. Organ podatkowy umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, uznając sprawę za bezprzedmiotową z powodu zapłaty zobowiązania przez Gminę po nadaniu decyzji pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. WSA uchylił tę decyzję, wskazując, że zapłata zobowiązania po wydaniu decyzji pierwszej instancji nie wpływa na prawo strony do wniesienia odwołania i jego rozpoznania, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności. NSA, oddalając skargę kasacyjną organu, potwierdził, że zapłata zobowiązania podatkowego nie jest tożsama z jego przedawnieniem i nie powoduje automatycznie bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego. Sąd podkreślił, że przedawnienie jest odrębną przesłanką umorzenia postępowania, a zapłata wygasza zobowiązanie materialnoprawnie, ale nie zawsze procesowo. NSA podzielił stanowisko WSA, że Gmina miała prawo do rozpoznania odwołania, a decyzja organu oparta na art. 233 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej była błędna.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że zapłata zobowiązania podatkowego nie zamyka drogi do merytorycznego rozpoznania odwołania przez organ drugiej instancji, a przedawnienie jest odrębną przesłanką umorzenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji zapłaty po wydaniu decyzji pierwszej instancji i przed doręczeniem tytułu wykonawczego, w kontekście umorzenia postępowania odwoławczego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zapłata zobowiązania podatkowego po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, ale przed doręczeniem tytułu wykonawczego, powoduje bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zapłata zobowiązania podatkowego po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego.
Uzasadnienie
Zapłata zobowiązania wygasa je materialnoprawnie, ale nie zawsze procesowo. Prawo do odwołania i rozpoznania sprawy przez organ drugiej instancji, gwarantowane konstytucyjnie, nie wygasa z powodu zapłaty. Przedawnienie jest odrębną przesłanką umorzenia postępowania.
Czy przedawnienie zobowiązania podatkowego jest tożsame z wygaśnięciem zobowiązania w wyniku zapłaty, w kontekście umorzenia postępowania odwoławczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wygaśnięcie zobowiązania podatkowego przez zapłatę nie jest tym samym co wygaśnięcie wskutek przedawnienia i mają one różne skutki proceduralne.
Uzasadnienie
Ustawodawca rozróżnia przedawnienie zobowiązania jako przyczynę umorzenia postępowania od innych przyczyn wygaśnięcia, takich jak zapłata. Przedawnić się może tylko zobowiązanie istniejące, a nie takie, które już wygasło np. przez zapłatę.
Przepisy (12)
Główne
Ordynacja podatkowa art. 233 § 1 pkt 3
Ordynacja podatkowa
Przepis ten dotyczy umorzenia postępowania w przypadku przedawnienia zobowiązania podatkowego, a nie wygaśnięcia zobowiązania wskutek zapłaty.
Pomocnicze
Ordynacja podatkowa art. 208 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ obowiązany jest do wydania decyzji o umorzeniu postępowania, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe.
Ordynacja podatkowa art. 59 § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Zapłata zobowiązania jest przesłanką powodującą jego wygaśnięcie.
Ordynacja podatkowa art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
Określa pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.
PPSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji przez WSA, gdy naruszono przepisy postępowania.
PPSA art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
PPSA art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
PPSA art. 204 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
PPSA art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
PPSA art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
u.s.g. art. 7 § 1 pkt 3
Ustawa o samorządzie gminnym
Dotyczy zadań własnych gminy.
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do zaskarżania orzeczeń i rozstrzygnięć wydanych w pierwszej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zapłata zobowiązania podatkowego po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego. • Przedawnienie zobowiązania podatkowego jest odrębną przesłanką umorzenia postępowania odwoławczego i nie jest tożsame z wygaśnięciem zobowiązania wskutek zapłaty.
Odrzucone argumenty
Organ podatkowy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej z powodu zapłaty zobowiązania przez podatnika, co czyniło postępowanie bezprzedmiotowym.
Godne uwagi sformułowania
zapłata zobowiązania po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji nie wpływa na prawo strony do wniesienia odwołania i jego rozpatrzenie • zapłata zobowiązania podatkowego nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego • wygaśnięcie zobowiązania podatkowego celem zapłaty nie jest tym samym co wygaśnięcie wskutek przedawnienia – mają różne skutki proceduralne • przedawnić się może bowiem tylko zobowiązanie istniejące. Negatywnej przesłanki procesowej nie stanowiłby natomiast upływ terminu przedawnienia zobowiązania, które wygasło już wcześniej w inny sposób, na przykład w sposób zapłaty.
Skład orzekający
Hieronim Sęk
przewodniczący
Maja Chodacka
sprawozdawca
Bartosz Wojciechowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że zapłata zobowiązania podatkowego nie zamyka drogi do merytorycznego rozpoznania odwołania przez organ drugiej instancji, a przedawnienie jest odrębną przesłanką umorzenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zapłaty po wydaniu decyzji pierwszej instancji i przed doręczeniem tytułu wykonawczego, w kontekście umorzenia postępowania odwoławczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – czy zapłata podatku zamyka drogę do odwołania. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Zapłaciłeś podatek? Nadal możesz się odwołać! NSA wyjaśnia, kiedy zapłata nie kończy sprawy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.