I FSK 1366/23Prawo do odsetek od VAT po wyroku TSUE
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu od wyroku WSA w Opolu, który uchylił decyzje organów podatkowych w sprawie zwrotu odsetek od nienależnie zapłaconego podatku VAT. Spółka W. S.A. domagała się zwrotu odsetek od kwot zapłaconych na podstawie art. 103 ust. 5a ustawy o VAT, uznanego przez TSUE za niezgodny z prawem UE. Organy podatkowe uznały, że brak jest podstaw do zwrotu odsetek bez wniosku o stwierdzenie nadpłaty i korekty deklaracji. WSA uznał skargę spółki za zasadną, wskazując na konieczność prounijnej wykładni przepisów i skutki wyroku TSUE. NSA, oddalając skargę kasacyjną organu, potwierdził, że wyrok TSUE C-855/19 przesądza o niezgodności art. 103 ust. 5a ustawy o VAT z prawem UE. Sąd podkreślił, że kwoty zapłacone na podstawie tego przepisu stanowią nadpłatę, a prawo do odsetek wynika z art. 74 Ordynacji podatkowej, nawet bez formalnego wniosku o stwierdzenie nadpłaty. NSA wskazał na lukę prawną w art. 78 § 5 pkt 1 O.p. i potrzebę prounijnej wykładni, aby zapewnić podatnikom skuteczną ochronę prawną i rekompensatę za nienależnie uiszczony podatek.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie prawa podatników do odsetek od nienależnie zapłaconego VAT w sytuacjach wynikających z niezgodności przepisów krajowych z prawem UE, nawet przy braku formalnych wniosków o nadpłatę.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z art. 103 ust. 5a ustawy o VAT i wyrokiem TSUE C-855/19, ale zasady prounijnej wykładni i ochrony praw podatnika mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podatnikowi przysługują odsetki od nienależnie zapłaconego podatku VAT, pobranego na podstawie przepisu krajowego uznanego za niezgodny z prawem UE, w sytuacji braku formalnego wniosku o stwierdzenie nadpłaty i korekty deklaracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podatnikowi przysługują odsetki od nienależnie zapłaconego podatku VAT, nawet jeśli nie złożył formalnego wniosku o stwierdzenie nadpłaty i korekty deklaracji, pod warunkiem terminowego złożenia wniosku o zwrot odsetek, zgodnie z prounijną wykładnią przepisów Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wyrok TSUE C-855/19 przesądza o niezgodności art. 103 ust. 5a ustawy o VAT z prawem UE, co skutkuje powstaniem nadpłaty. Prawo do odsetek wynika z art. 74 O.p., a brak formalnego wniosku o nadpłatę nie wyklucza prawa do odsetek, jeśli wniosek o zwrot odsetek został złożony terminowo. Podkreślono potrzebę prounijnej wykładni przepisów krajowych.
Czy art. 103 ust. 5a ustawy o VAT, nakładający obowiązek zapłaty VAT od wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw przed jego wymagalnością, jest zgodny z prawem UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 103 ust. 5a ustawy o VAT jest niezgodny z prawem UE, ponieważ nakłada obowiązek zapłaty podatku przed jego wymagalnością, co narusza art. 69 Dyrektywy 2006/112/WE.
Uzasadnienie
TSUE w wyroku C-855/19 orzekł, że przepisy UE stoją na przeszkodzie przepisowi krajowemu, który ustanawia obowiązek zapłaty VAT od wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw przed jego wymagalnością.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (9)
Główne
u.p.t.u. art. 103 § ust. 5a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis uznany za niezgodny z prawem UE, nakładający obowiązek zapłaty VAT przed terminem wymagalności.
o.p. art. 72 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Definicja nadpłaty, obejmująca nienależnie zapłacony podatek.
o.p. art. 74
Ordynacja podatkowa
Szczególny przypadek nadpłaty wynikającej z orzeczenia TSUE; podatnik określa jej wysokość we wniosku o zwrot, jeśli nie był obowiązany do składania deklaracji.
o.p. art. 78 § § 5 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Przepis łączący oprocentowanie nadpłaty z terminowym złożeniem wniosku o jej zwrot, uznany za zawierający lukę prawną w kontekście wyroków TSUE.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 20 § ust. 5
Ustawa o podatku od towarów i usług
Określa moment powstania obowiązku podatkowego w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów zgodnie z prawem UE.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji przez WSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej przez NSA.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.c. art. 417¹ § § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez wydanie aktu normatywnego, niezastosowany w sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok TSUE C-855/19 przesądza o niezgodności art. 103 ust. 5a ustawy o VAT z prawem UE. • Kwoty zapłacone na podstawie art. 103 ust. 5a ustawy o VAT stanowią nadpłatę. • Prawo do odsetek od nadpłaty wynika z art. 74 O.p., nawet bez formalnego wniosku o stwierdzenie nadpłaty i korekty deklaracji. • Konieczność prounijnej wykładni przepisów krajowych, w tym Ordynacji podatkowej. • Luka prawna w art. 78 § 5 pkt 1 O.p. nie może pozbawiać podatnika prawa do odsetek.
Odrzucone argumenty
Brak podstaw do zwrotu odsetek, ponieważ spółka nie wykazała istnienia nadpłaty ani nie złożyła korekty deklaracji. • Żądanie zwrotu odsetek było przedwczesne i niedopuszczalne bez wniosku o stwierdzenie nadpłaty. • WSA niezasadnie uchylił decyzje organów podatkowych, które prawidłowo umorzyły postępowanie z przyczyn formalnych.
Godne uwagi sformułowania
"[...] przepisy te stoją na przeszkodzie przepisowi prawa krajowego, który ustanawia obowiązek zapłaty podatku od wartości dodanej (VAT) od wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw, zanim podatek ten stanie się wymagalny w rozumieniu art. 69." • "[...] nadpłata, która ujawniła się wskutek wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, nie jest stwierdzana przez organ podatkowy, lecz określana przez samego podatnika." • "[...] w regulacji prawnej zawartej w art. 78 § 5 pkt 1 O.p. ujawniła się luka prawna rzeczywista [...]" • "[...] nie sposób znaleźć uzasadnienie dla rozwiązania prawnego, które sprawia, że w określonej sytuacji [...] państwo uzyskuje korzyść ekonomiczną z tytułu przedwczesnej, czyli nienależnej, zapłaty podatku." • "[...] podstawą dochodzenia takiej nadpłaty jest art. 74 O.p. Przepis ten stanowi podstawę do zweryfikowania dokonanych przez podatnika rozliczeń podatkowych, umożliwiając mu żądanie zwrotu kwot podatku lub odsetek, których w świetle podjętego orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie musiał uiszczać."
Skład orzekający
Zbigniew Łoboda
przewodniczący
Bartosz Wojciechowski
sprawozdawca
Dominik Mączyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa podatników do odsetek od nienależnie zapłaconego VAT w sytuacjach wynikających z niezgodności przepisów krajowych z prawem UE, nawet przy braku formalnych wniosków o nadpłatę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z art. 103 ust. 5a ustawy o VAT i wyrokiem TSUE C-855/19, ale zasady prounijnej wykładni i ochrony praw podatnika mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zwrotu odsetek od nienależnie zapłaconego podatku VAT, wynikającego z konfliktu prawa krajowego z unijnym, co ma istotne implikacje praktyczne dla podatników.
“Nawet bez wniosku o nadpłatę, możesz dostać zwrot odsetek od VAT! NSA potwierdza prawo podatnika po wyroku TSUE.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.