Orzeczenie · 2026-06-19

I FSK 135/26Oddalenie skargi kasacyjnej VAT naruszenie postępowania 4

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-06-19
NSAPodatkoweWysokansa
VATpodatek naliczonyodliczenie VATpuste fakturynależyta starannośćprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiOrdynacja podatkowaskarżący kasacyjnykontrola sądowa

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od marca do grudnia 2018 r. oraz od stycznia do marca i od maja do września 2019 r. Skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, w tym m.in. dowolną ocenę materiału dowodowego, błędne przyjęcie fikcyjności transakcji i brak należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów, a także pominięcie istotnych wniosków dowodowych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że zgodnie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że skarżący nie wykazał takiego wpływu, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie podważono zastosowania przepisów prawa materialnego (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a w zw. z art. 86 ust. 1 i 2 u.p.t.u.) przez organ podatkowy, które stanowiły podstawę do pozbawienia prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących transakcje, które nie zostały dokonane. Sąd zwrócił również uwagę na wymogi formalne skargi kasacyjnej, w tym konieczność precyzyjnego uzasadnienia zarzutów i wykazania ich związku z prawem materialnym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej, zwłaszcza w zakresie zarzutów naruszenia przepisów postępowania i ich związku z prawem materialnym, a także interpretacja art. 141 § 4 P.p.s.a.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy naruszenie przepisów postępowania podatkowego może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, jeśli nie zostanie wykazany jego istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności brak powiązania z prawem materialnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę skargi kasacyjnej tylko wtedy, gdy miało istotny wpływ na wynik sprawy, co wymaga wykazania związku przyczynowego z zastosowaniem prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepisy proceduralne są służebne wobec prawa materialnego. Aby zarzut naruszenia przepisów postępowania był skuteczny w skardze kasacyjnej, skarżący musi wykazać nie tylko samo uchybienie, ale także jego istotny wpływ na wynik sprawy, co wiąże się z możliwością innego zastosowania prawa materialnego.

Czy uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji narusza art. 141 § 4 P.p.s.a., jeśli nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego lub jest błędne merytorycznie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. zachodzi, gdy uzasadnienie nie przedstawia stanu faktycznego przyjętego do wyrokowania. Błędne merytorycznie stanowisko sądowe nie jest naruszeniem tego przepisu. Ponadto, uchybienie to musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 141 § 4 P.p.s.a. dotyczy formy uzasadnienia, a nie jego merytorycznej poprawności. Kwestionowanie wyroku na tej podstawie jest możliwe głównie wtedy, gdy brakuje opisu stanu faktycznego. Nawet jeśli uzasadnienie jest wadliwe, musi to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skarżący musi wykazać.

Czy można skutecznie podważyć zastosowanie przepisów prawa materialnego dotyczących odliczenia podatku naliczonego (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a w zw. z art. 86 ust. 1 i 2 u.p.t.u.) poprzez zarzuty naruszenia przepisów postępowania podatkowego, bez bezpośredniego kwestionowania tych przepisów materialnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli skarżący nie podważa bezpośrednio zastosowania przepisów prawa materialnego przez sąd pierwszej instancji, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, które miałyby wpływ na zastosowanie prawa materialnego, stają się nieskuteczne.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że skoro skarżący nie zarzucił naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego dotyczących odliczenia VAT, ocena tych przepisów przez WSA stała się niewzruszona dla NSA. W konsekwencji, zarzuty dotyczące przepisów postępowania, które miałyby wpływ na zastosowanie tych przepisów materialnych, zostały uznane za pozbawione istotnego znaczenia dla wyniku sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu.

Przepisy (12)

Główne

P.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 176 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 88 § 3a

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 86 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 86 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 193 § 1

Ordynacja podatkowa

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów art. 11

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania podatkowego (art. 122, 180, 187, 188, 191 O.p.) przez dowolną ocenę dowodów, błędne przyjęcie fikcyjności transakcji, brak należytej staranności. • Naruszenie art. 193 O.p. przez nieuwzględnienie ksiąg podatkowych. • Naruszenie § 11 rozporządzenia z 2003 r. przez nieprawidłową wykładnię. • Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. • Naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 P.p.s.a. przez oddalenie skargi zamiast jej uwzględnienia.

Godne uwagi sformułowania

Nie sposób wykazać, jak wymaga tego art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a., wystąpienia stanu, w którym naruszenie przepisów postępowania podatkowego mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli nie zostanie podany dla nich taki punkt odniesienia w prawie materialnym, któremu ustalenia czynione w ramach tych przepisów miały służyć. • Przepisy proceduralne, jako zasadniczo służebne względem prawa materialnego, można oceniać z perspektywy znaczenia ich naruszeń, wtedy, gdy zostanie wykazane nie tylko, że doszło do ich uchybienia jako takiego, ale że w efekcie to właśnie naruszenie może istotnie rzutować na zastosowanie określonego przepisu prawa materialnego w oparciu o ustalenia faktyczne jemu dedykowane a wadliwie poczynione.

Skład orzekający

Hieronim Sęk

sprawozdawca

Izabela Najda-Ossowska

przewodniczący

Marek Olejnik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej, zwłaszcza w zakresie zarzutów naruszenia przepisów postępowania i ich związku z prawem materialnym, a także interpretacja art. 141 § 4 P.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe wymogi formalne skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa. Podkreśla znaczenie powiązania zarzutów proceduralnych z prawem materialnym.

Skarga kasacyjna bez szans? NSA wyjaśnia, jak skutecznie zarzucać naruszenia przepisów!

Dane finansowe

WPS: 50 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst