Orzeczenie · 2026-03-25

I FSK 1348/23Uchylenie wyroku bezskuteczność czynności organu tax free

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-25
NSAPodatkoweWysokansa
VATtax freezwrot podatkumiejsce zamieszkaniakarta pobytuwywóz towarówgranica UENSAskarżony organ

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na czynność Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie. Organ odmówił potwierdzenia wywozu towarów na rachunkach zakupu tax free, uznając, że skarżąca, posiadająca polskie obywatelstwo i zameldowanie w Polsce, nie wykazała stałego miejsca zamieszkania poza Unią Europejską, mimo okazania peruwiańskiej karty pobytu. WSA w Warszawie zgodził się z organem, uznając, że karta pobytu nie jest wystarczającym dowodem i że skarżąca nie wykazała, iż centrum jej spraw życiowych znajduje się poza UE. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że art. 126 ust. 2 ustawy o VAT nie ogranicza się do dokumentów tożsamości przewidzianych w prawie polskim, a karta pobytu wystawiona przez władze Peru, zawierająca zdjęcie i dane osobowe oraz wskazująca adres w Peru, jest dokumentem potwierdzającym stałe miejsce zamieszkania poza UE. NSA stwierdził, że polskie obywatelstwo i obowiązek meldunkowy nie przesądzają o stałym zamieszkaniu na terytorium UE, jeśli podróżny wykaże centrum spraw życiowych poza nią. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok i stwierdził bezskuteczność zaskarżonych czynności organu, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu VAT w systemie tax free, w szczególności znaczenie dokumentów potwierdzających stałe miejsce zamieszkania poza UE, takich jak karty pobytu wydane przez państwa trzecie.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podróżnego z obywatelstwem UE, ale z centrum spraw życiowych poza UE, potwierdzonym dokumentem z państwa trzeciego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy peruwiańska karta pobytu może stanowić dokument potwierdzający stałe miejsce zamieszkania poza Unią Europejską w rozumieniu art. 126 ust. 2 ustawy o VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, peruwiańska karta pobytu, jako dokument wystawiony przez władze innego kraju, zawierający zdjęcie i dane osobowe oraz wskazujący adres poza UE, jest wystarczającym dowodem stałego miejsca zamieszkania poza Unią Europejską.

Uzasadnienie

NSA uznał, że przepis art. 126 ust. 2 ustawy o VAT nie ogranicza się do dokumentów tożsamości przewidzianych w prawie polskim, a karta pobytu z Peru jest dokumentem potwierdzającym stałe miejsce zamieszkania poza UE, nawet jeśli skarżąca posiada polskie obywatelstwo i jest zameldowana w Polsce.

Czy polskie obywatelstwo i obowiązek meldunkowy wykluczają możliwość posiadania stałego miejsca zamieszkania poza Unią Europejską dla celów zwrotu VAT w systemie tax free?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, polskie obywatelstwo i obowiązek meldunkowy nie wykluczają możliwości posiadania stałego miejsca zamieszkania poza Unią Europejską, jeśli podróżny wykaże, że centrum jego spraw życiowych znajduje się poza UE.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że ustawodawca posługuje się określeniem 'stałe miejsce zamieszkania', a niedopełnienie obowiązków wynikających z ewidencji ludności dotyczących wyjazdu za granicę nie świadczy o stałym zamieszkaniu na terenie UE, jeśli inne dowody wskazują na centrum spraw życiowych poza UE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok w całości i stwierdzono bezskuteczność zaskarżonych czynności organu celno-skarbowego.

Przepisy (12)

Główne

u.p.t.u. art. 126 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Organ odmawia potwierdzenia wywozu towarów, jeśli podróżny nie posiada stałego miejsca zamieszkania poza UE.

u.p.t.u. art. 126 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Stałe miejsce zamieszkania poza UE ustala się na podstawie dokumentów, w tym innych niż przewidziane w prawie polskim, np. karty pobytu wydanej przez władze innego kraju.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA uchyla zaskarżony wyrok w całości.

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA orzeka merytorycznie w zakresie zasadności skargi.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA stwierdza bezskuteczność zaskarżonych czynności.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 128 § ust. 3

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Dotyczy potwierdzenia wywozu towarów w systemie Tax Free.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez WSA.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia dowodów.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 2a

Określenie wynagrodzenia pełnomocnika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Peruwiańska karta pobytu jest dokumentem potwierdzającym stałe miejsce zamieszkania poza UE w rozumieniu art. 126 ust. 2 ustawy o VAT. • Polskie obywatelstwo i obowiązek meldunkowy nie wykluczają posiadania stałego miejsca zamieszkania poza UE dla celów zwrotu VAT.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. przez organ były chybione, gdyż czynność organu nie była prowadzona w ramach postępowania administracyjnego w rozumieniu k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

nie można się zgodzić z sądem pierwszej instancji, że skarżąca nie wykazała, że centrum spraw życiowych znajduje się poza Unią Europejską. • ustawodawca posługuje się określeniem stałe miejsce zamieszkania. • bez znaczenia dla wykładni analizowanego przepisu są kwestie dotyczące obowiązku meldunkowego na terenie Polski.

Skład orzekający

Roman Wiatrowski

przewodniczący

Arkadiusz Cudak

sprawozdawca

Alojzy Skrodzki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu VAT w systemie tax free, w szczególności znaczenie dokumentów potwierdzających stałe miejsce zamieszkania poza UE, takich jak karty pobytu wydane przez państwa trzecie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podróżnego z obywatelstwem UE, ale z centrum spraw życiowych poza UE, potwierdzonym dokumentem z państwa trzeciego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy popularnego zagadnienia zwrotu VAT dla podróżnych, a orzeczenie wyjaśnia, jakie dokumenty mogą być uznane za dowód stałego zamieszkania poza UE, co jest istotne dla wielu osób.

“Karta pobytu w Peru wystarczy do zwrotu VAT za zakupy w Polsce? NSA wyjaśnia.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst