I FSK 1227/17Odliczenie VAT usługi rady nadzorczej leasing samochodów
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa spółki Z. sp. z o.o. do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur wystawionych przez firmy należące do członków rady nadzorczej spółki za usługi doradztwa ekonomicznego i personalnego, a także z faktur dotyczących leasingu i eksploatacji samochodów Toyota Land Cruiser wykorzystywanych przez tych członków. Organy podatkowe odmówiły prawa do odliczenia, uznając umowy z członkami rady nadzorczej za nieważne z uwagi na naruszenie przepisów Kodeksu spółek handlowych (KSH) dotyczących rozdzielenia funkcji zarządu i nadzoru, a także stwierdzając, że samochody były wykorzystywane głównie do celów prywatnych członków rady nadzorczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zgodził się ze stanowiskiem organów. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i decyzje organów, stwierdzając, że spółka miała prawo do odliczenia VAT. NSA uznał, że organy i WSA błędnie zastosowały art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) ustawy o VAT, ponieważ nie wykazano, aby doszło do nadużycia prawa do odliczenia ani rzeczywistego naruszenia przepisów KSH, a świadczone usługi były realne. Sąd podkreślił, że przepisy KSH dotyczące zakazu łączenia funkcji nie zostały w sposób jednoznaczny naruszone, a nawet jeśli, to skutki takiego naruszenia nie zawsze prowadzą do nieważności czynności prawnej. NSA zwrócił uwagę na konieczność interpretacji przepisów krajowych w świetle prawa unijnego, w szczególności zasady neutralności VAT i celu przepisów antynadużyciowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących prawa do odliczenia VAT w przypadku usług świadczonych przez członków organów spółki, zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) u.p.t.u. oraz zasady neutralności VAT w kontekście prawa UE.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z KSH i VAT. Konieczność analizy konkretnych okoliczności faktycznych w każdej podobnej sprawie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy spółka ma prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur wystawionych przez członków rady nadzorczej za świadczone usługi doradcze, jeśli umowy te mogły naruszać przepisy KSH dotyczące rozdzielenia funkcji zarządu i nadzoru?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spółka ma prawo do odliczenia, ponieważ nie wykazano nadużycia prawa ani rzeczywistego naruszenia przepisów KSH, a usługi były realnie świadczone.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organy i WSA błędnie zastosowały art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) ustawy o VAT. Nie wykazano nadużycia prawa do odliczenia ani rzeczywistego naruszenia przepisów KSH, a świadczone usługi były realne. Sąd podkreślił, że przepisy KSH dotyczące zakazu łączenia funkcji nie zostały w sposób jednoznaczny naruszone, a nawet jeśli, to skutki takiego naruszenia nie zawsze prowadzą do nieważności czynności prawnej.
Czy spółka ma prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur dotyczących leasingu i eksploatacji samochodów wykorzystywanych przez członków rady nadzorczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spółka ma prawo do odliczenia, jeśli samochody były wykorzystywane do celów działalności gospodarczej, a nie wykazano nadużycia prawa.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organy i WSA błędnie zastosowały art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) ustawy o VAT w odniesieniu do kosztów samochodów. Nie wykazano nadużycia prawa do odliczenia ani rzeczywistego naruszenia przepisów KSH, a usługi były realnie świadczone. Sąd podkreślił, że przepisy KSH dotyczące zakazu łączenia funkcji nie zostały w sposób jednoznaczny naruszone, a nawet jeśli, to skutki takiego naruszenia nie zawsze prowadzą do nieważności czynności prawnej.
Czy naruszenie przepisów KSH dotyczących zakazu łączenia funkcji zarządu i nadzoru przez członków rady nadzorczej prowadzi do nieważności umów i pozbawienia prawa do odliczenia VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Niekoniecznie, gdyż nie zawsze prowadzi to do nieważności czynności prawnej, a prawo do odliczenia VAT może przysługiwać, jeśli nie doszło do nadużycia prawa.
Uzasadnienie
NSA wskazał na brak jednoznaczności co do skutków naruszenia art. 214 KSH i jego wpływu na ważność umów. Podkreślono, że kluczowe jest wykazanie nadużycia prawa do odliczenia VAT, a nie samo formalne naruszenie przepisów krajowych.
Czy przepisy krajowe dotyczące odliczenia VAT powinny być interpretowane w świetle prawa unijnego, w tym zasady neutralności VAT i celu przepisów antynadużyciowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy krajowe muszą być interpretowane zgodnie z prawem UE, a prawo do odliczenia może być ograniczane jedynie w celu zwalczania oszustw i nadużyć.
Uzasadnienie
NSA powołał się na orzecznictwo TSUE i własne, podkreślając, że art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) ustawy o VAT jest zgodny z prawem wspólnotowym, gdy jest interpretowany jako środek zapobiegający nadużyciom, ale nie może być stosowany, gdy nie ma dowodów na nadużycie.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (32)
Główne
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. c)
Ustawa o podatku od towarów i usług
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego faktury potwierdzające czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego.
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1 i ust. 2 lit. a)
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przysługuje, jeżeli towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. c)
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego faktury potwierdzające czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego.
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1 i ust. 2 lit. a)
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przysługuje, jeżeli towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.
k.c. art. 83
Kodeks cywilny
K.s.h. art. 214
Kodeks spółek handlowych
Zakaz łączenia funkcji członka zarządu i członka rady nadzorczej.
K.s.h. art. 201-211
Kodeks spółek handlowych
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 187
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 175 § § 1 i § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.d.o.p. art. 15 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 1 pkt 38a
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
O.p. art. 193 § § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1 i § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 193 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.p. art. 15 § ust. 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 1 pkt 38a
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) u.p.t.u. w sytuacji braku dowodów na nadużycie prawa lub naruszenie KSH. • Konieczność interpretacji przepisów krajowych w świetle prawa UE, w tym zasady neutralności VAT. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.) przez wadliwą ocenę dowodów i nieodniesienie się do wszystkich zarzutów skargi.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 1 § 2 p.p.s.a. w odniesieniu do oceny dowodów. • Zarzut naruszenia art. 193 § 2 O.p. przez wadliwe przyjęcie nierzetelności ksiąg podatkowych. • Zarzut naruszenia art. 86 ust. 1 i ust. 2 lit. a) u.p.t.u. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie).
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym. • Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. • Nadużycie prawa w rozumieniu art. 58 § 2 K.c. w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) u.p.t.u. należy rozumieć jako zachowanie sprzeczne z celem gospodarczo-społecznym prawa do odliczenia podatku. • Przepis art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) u.p.t.u. nie narusza prawa wspólnotowego, jeżeli interpretowany jest w ten sposób, że zapobiega nadużyciom uprawnień wynikających z przepisów prawa wspólnotowego.
Skład orzekający
Sylwester Marciniak
przewodniczący
Małgorzata Niezgódka - Medek
sędzia
Zbigniew Łoboda
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do odliczenia VAT w przypadku usług świadczonych przez członków organów spółki, zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) u.p.t.u. oraz zasady neutralności VAT w kontekście prawa UE."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z KSH i VAT. Konieczność analizy konkretnych okoliczności faktycznych w każdej podobnej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu odliczania VAT od usług świadczonych przez osoby powiązane oraz kosztów samochodów firmowych, a także interpretacji przepisów KSH w kontekście podatkowym. Wyrok NSA stanowi ważny głos w dyskusji o granicach stosowania przepisów antynadużyciowych.
“Czy usługi świadczone przez radę nadzorczą to VAT do odliczenia? NSA wyjaśnia granice prawa i przepisy antynadużyciowe.”
Dane finansowe
WPS: 16 637 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.