Orzeczenie · 2026-01-08

I FSK 1180/25Oddalenie skargi kasacyjnej w sprawie podatkowej

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2026-01-08

NSAPodatkoweWysokansa

kontrola podatkowaprawo przedsiębiorcówordynacja podatkowaVATsprzeciwzawiadomienie o kontroliniedopuszczalność sprzeciwuskarga kasacyjnaNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła dopuszczalności kontroli podatkowej wszczętej wobec spółki P. S.K.A. bez wcześniejszego zawiadomienia. Organ kontrolny powołał się na art. 48 ust. 11 pkt 2 Prawa przedsiębiorców, wskazując na niezbędność kontroli dla przeciwdziałania przestępstwu skarbowemu. Spółka wniosła sprzeciw, który został uznany za niedopuszczalny przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, a następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Spółka złożyła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 59 ust. 2 Prawa przedsiębiorców i kwestionując podstawę prawną odstąpienia od zawiadomienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że kluczowe jest powołanie się przez organ na przepis wyłączający obowiązek zawiadomienia (w tym przypadku art. 48 ust. 11 pkt 2 u.p.p.), co zgodnie z art. 59 ust. 2 u.p.p. czyni sprzeciw niedopuszczalnym. Sąd uznał, że spółka nie wykazała zasadności swoich zarzutów, a powołanie się przez organ na art. 284 § 1 Ordynacji podatkowej nie przekreśla stosowania przepisów Prawa przedsiębiorców w zakresie kontroli.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie dopuszczalności kontroli podatkowej wszczętej bez zawiadomienia na podstawie art. 48 ust. 11 pkt 2 Prawa przedsiębiorców oraz interpretacja art. 59 ust. 2 Prawa przedsiębiorców w kontekście niedopuszczalności sprzeciwu.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ powołuje się na konkretną przesłankę z Prawa przedsiębiorców. Interpretacja może być odmienna w przypadku innych podstaw prawnych lub odmiennych stanów faktycznych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy dopuszczalne jest wszczęcie kontroli podatkowej wobec przedsiębiorcy bez wcześniejszego zawiadomienia, jeśli organ powołuje się na przesłankę niezbędności kontroli dla przeciwdziałania przestępstwu skarbowemu (art. 48 ust. 11 pkt 2 Prawa przedsiębiorców)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dopuszczalne jest wszczęcie kontroli bez zawiadomienia, jeśli organ powołuje się na art. 48 ust. 11 pkt 2 Prawa przedsiębiorców, a takie powołanie się na przepis wyłącza dopuszczalność wniesienia sprzeciwu przez przedsiębiorcę.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że kluczowe jest powołanie się przez organ na przepis wyłączający obowiązek zawiadomienia (art. 48 ust. 11 pkt 2 u.p.p.), co zgodnie z art. 59 ust. 2 u.p.p. czyni sprzeciw niedopuszczalnym. Sąd uznał, że spółka nie wykazała zasadności swoich zarzutów, a powołanie się przez organ na art. 284 § 1 Ordynacji podatkowej nie przekreśla stosowania przepisów Prawa przedsiębiorców w zakresie kontroli.

Czy powołanie się przez organ kontrolny na art. 284 § 1 Ordynacji podatkowej jako podstawę wszczęcia kontroli podatkowej wyklucza zastosowanie przepisów Prawa przedsiębiorców dotyczących obowiązku zawiadomienia o kontroli?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, powołanie się na art. 284 § 1 O.p. nie wyklucza stosowania przepisów Prawa przedsiębiorców, w tym art. 48 ust. 11 pkt 2 u.p.p., który stanowi podstawę do odstąpienia od zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że przepisy Prawa przedsiębiorców stosuje się do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, a Ordynacja podatkowa ma zastosowanie uzupełniające w kwestiach nieuregulowanych. Powołanie się na art. 284 § 1 O.p. nie przekreśla możliwości zastosowania przepisów u.p.p. jako podstawy konkretnych działań organu, w tym odstąpienia od zawiadomienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (11)

Główne

u.p.p. art. 48 § ust. 11 pkt 2

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

Zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się, gdy przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia.

u.p.p. art. 59 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

Wniesienie sprzeciwu nie jest dopuszczalne, w przypadku gdy organ przeprowadza kontrolę, powołując się na przepisy art. 48 ust. 11 pkt 2, art. 50 ust. 2 pkt 2, art. 54 ust. 1 pkt 2, art. 55 ust. 2 pkt 2 oraz art. 62.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151