I FSK 1126/23Zwrot odsetek VAT wnt
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Opolu, który uchylił decyzję organu umarzającą postępowanie w sprawie zwrotu odsetek od nienależnie zapłaconego podatku VAT. Sprawa dotyczyła wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów, gdzie podatnik (U. Sp. z o.o.) powołał się na wyrok TSUE C-855/19, kwestionujący zgodność polskiego art. 103 ust. 5a ustawy o VAT z prawem UE. Przepis ten nakładał obowiązek zapłaty VAT przed terminem jego wymagalności. WSA uznał, że żądanie zwrotu odsetek jest uzasadnione, nawet jeśli podatnik nie wystąpił o zwrot samej nadpłaty. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że orzeczenie TSUE ma wiążący charakter i oznacza, że podatnik nie był zobowiązany do zapłaty podatku w sposób i terminie określonym w art. 103 ust. 5a ustawy o VAT. W konsekwencji, uiszczony podatek był nienależny, a powstała nadpłata. NSA stwierdził, że nawet jeśli podatnik nie złożył formalnego wniosku o zwrot nadpłaty ani korekty deklaracji, żądanie zwrotu odsetek jest dopuszczalne na podstawie art. 74 Ordynacji podatkowej, jako konsekwencja wyroku TSUE. Sąd wskazał na lukę prawną w zakresie oprocentowania nadpłaty w takich sytuacjach i podkreślił potrzebę prounijnej wykładni przepisów krajowych, aby zapewnić podatnikowi rekompensatę za nienależne wpłaty.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie prawa podatnika do oprocentowania nienależnie zapłaconego VAT w świetle orzecznictwa TSUE, nawet bez formalnego wniosku o zwrot nadpłaty.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z art. 103 ust. 5a ustawy o VAT i wyrokiem TSUE C-855/19, ale zasady interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej i prawa UE mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podatnikowi przysługuje prawo do żądania zwrotu odsetek od nienależnie zapłaconego podatku VAT, jeśli nie złożył formalnego wniosku o zwrot nadpłaty lub korekty deklaracji, a podstawa do uznania zapłaty za nienależną wynika z wyroku TSUE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podatnikowi przysługuje prawo do żądania zwrotu odsetek od nienależnie zapłaconego podatku VAT, nawet bez formalnego wniosku o zwrot nadpłaty lub korekty deklaracji, jeśli podstawa do uznania zapłaty za nienależną wynika z wyroku TSUE.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wyrok TSUE C-855/19 zakwestionował polski przepis nakładający obowiązek zapłaty VAT przed terminem wymagalności. W związku z tym, zapłacony podatek był nienależny, a powstała nadpłata. Nawet bez formalnego wniosku o zwrot nadpłaty, żądanie zwrotu odsetek jest dopuszczalne na podstawie art. 74 Ordynacji podatkowej, jako konsekwencja wyroku TSUE. Sąd wskazał na potrzebę prounijnej wykładni przepisów krajowych.
Czy przepis art. 103 ust. 5a ustawy o podatku od towarów i usług, nakładający obowiązek zapłaty VAT od wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw przed terminem jego wymagalności, jest zgodny z prawem UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy art. 69, 206 i 273 dyrektywy 2006/112/WE stoją na przeszkodzie przepisowi prawa krajowego, który ustanawia obowiązek zapłaty VAT od wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw, zanim podatek ten stanie się wymagalny w rozumieniu art. 69.
Uzasadnienie
TSUE w wyroku C-855/19 orzekł, że polski przepis art. 103 ust. 5a ustawy o VAT narusza przepisy dyrektywy 112/2006/WE, ponieważ nakłada obowiązek zapłaty VAT od wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw przed terminem jego wymagalności, co jest sprzeczne z art. 69 dyrektywy.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 103 § 5a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zakwestionowany przez TSUE przepis, nakładający obowiązek zapłaty VAT od wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw przed terminem jego wymagalności.
u.p.t.u. art. 103 § 5aa
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 20 § 5
Ustawa o podatku od towarów i usług
Określa termin powstania obowiązku podatkowego w wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów, zgodny z prawem UE.
o.p. art. 72 § 1
Ordynacja podatkowa
Definiuje nadpłatę podatku jako przypadek, gdy nadpłacono lub nienależnie zapłacono podatek.
o.p. art. 73 § 1
Ordynacja podatkowa
Określa moment powstania nadpłaty podatku.
o.p. art. 74 § 1
Ordynacja podatkowa
Dotyczy nadpłaty będącej konsekwencją orzeczenia TK lub TSUE.
o.p. art. 74 § 3
Ordynacja podatkowa
W przypadku nadpłaty wynikającej z orzeczenia TSUE, gdy podatnik nie był zobowiązany do składania deklaracji, wysokość nadpłaty określa sam podatnik we wniosku o jej zwrot.
o.p. art. 78 § 1
Ordynacja podatkowa
Nadpłaty podlegają oprocentowaniu w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę.
o.p. art. 78 § 5
Ordynacja podatkowa
W przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 4 i 4a Ordynacji podatkowej oprocentowanie przysługuje za okres od dnia powstania nadpłaty do dnia jej zwrotu, pod warunkiem złożenia wniosku o zwrot nadpłaty w określonym terminie.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada związania NSA granicami skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok TSUE C-855/19 zakwestionował zgodność art. 103 ust. 5a ustawy o VAT z prawem UE, co oznacza, że podatnik nie był zobowiązany do zapłaty podatku w sposób i terminie tam określonym. • Nawet bez formalnego wniosku o zwrot nadpłaty lub korekty deklaracji, podatnik ma prawo do żądania zwrotu odsetek od nienależnie zapłaconego podatku, jeśli wynika to z orzeczenia TSUE. • Należy stosować prounijną wykładnię przepisów krajowych, aby zapewnić podatnikowi rekompensatę za nienależne wpłaty.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że brak wniosku o zwrot nadpłaty i korekty deklaracji uniemożliwia orzekanie o zwrocie odsetek. • Organ twierdził, że WSA wadliwie uchylił decyzję umarzającą postępowanie, ponieważ podatnik nie wykazał istnienia nadpłaty ani nie był zwolniony z obowiązku składania deklaracji.
Godne uwagi sformułowania
"Istota sprawy sprowadzała się do oceny legalności domagania się wypłaty oprocentowania nadpłaty (bez dochodzenia stwierdzenia i zwrotu samej nadpłaty) w sytuacji, gdy nadpłata była konsekwencją wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 9 września 2021r., wydanego w sprawie o sygn. C-855/19." • "W tym zakresie okazała się niezasadna i dlatego podlega oddaleniu." • "Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że przedmiotowe zagadnienie było już rozstrzygane przez sądy administracyjne." • "Zgodnie bowiem z powołanym przepisem ogólnego prawa podatkowego, w przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 4 i 4a Ordynacji podatkowej oprocentowanie przysługuje za okres od dnia powstania nadpłaty do dnia jej zwrotu." • "Pojawia się ona, gdy określona kwestia, która powinna być unormowana ze względu na wymóg kompletności uregulowań tworzących określoną instytucję prawną, nie ma regulacji, bo brak jest stosownego przepisu, z którego mogłaby ona wynikać." • "Nie sposób znaleźć uzasadnienie dla rozwiązania prawnego sprawiającego, że w określonej sytuacji (...) na skutek wadliwej regulacji prawnej bo sprzecznej z prawem unijnym (...) państwo uzyskuje korzyść ekonomiczną z tytułu przedwczesnej, czyli nienależnej zapłaty podatku." • "Tym samym, uiszczenie podatku przez spółkę było nienależne w chwili zapłaty. […]
Skład orzekający
Maja Chodacka
sprawozdawca
Marek Olejnik
członek
Zbigniew Łoboda
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa podatnika do oprocentowania nienależnie zapłaconego VAT w świetle orzecznictwa TSUE, nawet bez formalnego wniosku o zwrot nadpłaty."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z art. 103 ust. 5a ustawy o VAT i wyrokiem TSUE C-855/19, ale zasady interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej i prawa UE mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zwrotu odsetek od nienależnie zapłaconego VAT, z silnym odwołaniem do prawa UE i orzecznictwa TSUE, co jest istotne dla wielu podatników i prawników. Pokazuje, jak orzeczenia TSUE wpływają na polskie prawo podatkowe.
“Nienależny VAT? Sąd Najwyższy Administracyjny potwierdza: masz prawo do odsetek, nawet bez formalnego wniosku!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.