I FSK 1079/25Uchylenie decyzji o umorzeniu postępowania VAT 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) dotyczyła skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. Sp. k. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) o umorzeniu postępowania odwoławczego. Postępowanie odwoławcze zostało umorzone, ponieważ decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego określająca przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w VAT i zabezpieczająca ją na majątku podatnika wygasła z mocy prawa po doręczeniu decyzji wymiarowej. Sąd pierwszej instancji uznał, że umorzenie było zasadne z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego. NSA, uwzględniając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA i decyzję DIAS. Sąd kasacyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na tezie, że organ odwoławczy, umarzając postępowanie odwoławcze od decyzji zabezpieczającej, która wygasła, ma obowiązek merytorycznie odnieść się w uzasadnieniu do zarzutów dotyczących zasadności wydania tej decyzji. Taka kontrola jest niezbędna do umożliwienia późniejszej kontroli sądowej istnienia przesłanek do zabezpieczenia i ochrony praw strony, nawet jeśli decyzja zabezpieczająca przestała funkcjonować w obrocie prawnym. NSA uznał, że naruszone zostały przepisy Konstytucji RP (art. 45 ust. 1 i art. 78) oraz przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez niedokonanie prawidłowej kontroli działalności organów podatkowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie obowiązku merytorycznej kontroli decyzji zabezpieczającej przez organ odwoławczy i sąd administracyjny, nawet po wygaśnięciu decyzji zabezpieczającej.
Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia decyzji zabezpieczającej z mocy prawa i umorzenia postępowania odwoławczego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy ma obowiązek merytorycznie rozpoznać zarzuty dotyczące zasadności wydania decyzji o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania podatkowego, nawet jeśli decyzja ta wygasła z mocy prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy ma obowiązek odnieść się w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia umarzającego postępowanie odwoławcze do zarzutów dotyczących zasadności wydania decyzji o zabezpieczeniu, aby umożliwić kontrolę sądową istnienia przesłanek do zabezpieczenia.
Uzasadnienie
Wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu nie pozbawia strony prawa do kontroli jej legalności, ponieważ skutki prawne tej decyzji mogą nadal istnieć. Kontrola ta powinna być przeprowadzona w postępowaniu odwoławczym, a następnie sądowym, aby zapewnić stronie możliwość obrony jej praw.
Czy wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu czyni postępowanie odwoławcze bezprzedmiotowym i uzasadnia jego umorzenie bez merytorycznego rozpoznania zarzutów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu nie czyni postępowania odwoławczego całkowicie bezprzedmiotowym w zakresie oceny legalności jej wydania. Organ odwoławczy powinien dokonać merytorycznej oceny przesłanek wydania decyzji zabezpieczającej.
Uzasadnienie
Umorzenie postępowania odwoławczego bez merytorycznej oceny decyzji zabezpieczającej narusza prawo strony do skutecznego środka zaskarżenia (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych UE) i może uniemożliwić obronę jej praw.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji jest związany uchwałą NSA podjętą w innym stanie prawnym, ignorując przy tym orzecznictwo TSUE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie powinien powoływać się na uchwałę NSA podjętą w innym stanie prawnym, zwłaszcza jeśli nie uwzględnia ona późniejszego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które może wpływać na wykładnię przepisów.
Uzasadnienie
Zmiany w stanie prawnym, w tym orzecznictwo TSUE, mogą sprawić, że wcześniejsze uchwały NSA staną się nieaktualne lub nieadekwatne do rozstrzyganej sprawy, co wymaga od sądu dokonania samodzielnej analizy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (10)
Główne
o.p. art. 33a § § 1 pkt 3 i § 2
Ordynacja podatkowa
Wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu na podstawie art. 33a § 1 o.p. nie zwalnia organu odwoławczego z obowiązku merytorycznego odniesienia się do zarzutów dotyczących zasadności wydania decyzji o zabezpieczeniu.
o.p. art. 233 § § 1 pkt 3
Ordynacja podatkowa
Umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie tego przepisu nie może nastąpić bez merytorycznej oceny legalności decyzji zabezpieczającej, jeśli taka decyzja wygasła.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji publicznej w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy sąd.
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji.
Pomocnicze
o.p. art. 33a § § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Przepis określający wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu z mocy prawa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
p.p.s.a. art. 145 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uchylając decyzję na podstawie § 1 pkt 1 lit. c), może przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi, który ją wydał.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi kasacyjnej co do naruszenia prawa materialnego,جهciach.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać m.in. ocenę prawną stanowiska stron.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy ma obowiązek merytorycznie ocenić zasadność decyzji zabezpieczającej, nawet po jej wygaśnięciu, w celu zapewnienia prawa do skutecznego środka zaskarżenia. • Wygaśnięcie decyzji zabezpieczającej nie pozbawia strony prawa do kontroli jej legalności i obrony jej praw. • Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo oddalił skargę, opierając się na uchwale NSA podjętej w innym stanie prawnym i ignorując orzecznictwo TSUE.
Godne uwagi sformułowania
organ odwoławczy ma obowiązek odnieść się w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia merytorycznie do zarzutów dotyczących zasadności wydania decyzji o zabezpieczeniu • umożliwi to ewentualną kontrolę sądową istnienia przesłanek do zabezpieczenia poprzez zaskarżenie skargą decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze • skutki prawne tej wygaśniętej decyzji nadal istnieją i mogą w znaczący sposób, jeszcze przez wiele lat, wywierać wpływ na sytuację prawną adresata decyzji o zabezpieczeniu • nie można by osiągnąć w toku postępowania wymiarowego • nie sposób uznać, że w tych postępowaniach możliwe jest badanie dopuszczalności zabezpieczenia w sytuacji, gdy od decyzji zabezpieczającej przysługuje odwołanie
Skład orzekający
Małgorzata Niezgódka - Medek
przewodniczący
Marek Kołaczek
sprawozdawca
Włodzimierz Gurba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku merytorycznej kontroli decyzji zabezpieczającej przez organ odwoławczy i sąd administracyjny, nawet po wygaśnięciu decyzji zabezpieczającej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia decyzji zabezpieczającej z mocy prawa i umorzenia postępowania odwoławczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony praw podatników w postępowaniu zabezpieczającym, podkreślając znaczenie prawa do skutecznego środka zaskarżenia nawet po wygaśnięciu decyzji.
“Wygaśnięcie decyzji zabezpieczającej nie oznacza końca kontroli! NSA chroni prawa podatników.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.