I FNP 16/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę D.M. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku NSA z dnia 28 czerwca 2023 r. (sygn. akt I FSK 306/23), który oddalił skargę kasacyjną skarżącego od wyroku WSA w Białymstoku. Skarga oparta była na zarzutach rażącego naruszenia prawa materialnego i prawa UE, w szczególności art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w związku z art. 47 KPP oraz art. 6 ust. 1 EKPC i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, wskazując na niezgodność z prawem unijnym przepisów krajowych dotyczących składu sądu (tzw. 'neosędziowie'). NSA oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie wykazał szkody wyrządzonej przez zaskarżone orzeczenie, a kwestionowane przepisy prawa UE nie miały zastosowania w postępowaniu, które zakończyło się wydaniem wyroku I FSK 306/23. Sąd podkreślił, że skarżący nie wnosił o wyłączenie sędziego ani nie kwestionował składu orzekającego w postępowaniu kasacyjnym, a zarzuty dotyczące naruszenia prawa do sądu miały charakter hipotetyczny. Ponadto, NSA wskazał, że Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych nie jest normą prawa UE, a zarzuty oparte na EKPC nie zostały skutecznie przedstawione. Sąd uznał, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa UE, a skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 285k p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, w szczególności wymogu wykazania szkody oraz zakresu stosowania prawa UE w kontekście składu sądu.
Dotyczy specyficznej procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i zarzutów związanych z prawem UE oraz składem sądu.
Zagadnienia prawne (4)
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być uwzględniona, gdy skarżący nie wykazał szkody wyrządzonej przez zaskarżone orzeczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga podlega oddaleniu, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił wyrządzenia szkody przez zaskarżone orzeczenie.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że uprawdopodobnienie szkody jest trudne w przypadku orzeczeń wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych, a kwestionowane orzeczenie nie wpłynęło bezpośrednio na sferę praw i obowiązków skarżącego, a koszty postępowania były minimalne.
Czy zarzuty oparte na Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych mogą stanowić podstawę skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia NSA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ akty te nie stanowią norm prawa Unii Europejskiej, a skarga wymaga rażącego naruszenia norm prawa UE.
Uzasadnienie
Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych nie jest związany z Unią Europejską i nie może być podstawą skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia NSA.
Czy naruszenie prawa do sprawiedliwego procesu (art. 6 EKPC, art. 45 Konstytucji RP) może być stwierdzone, gdy skarżący nie skorzystał z przewidzianych przez prawo mechanizmów kwestionowania składu sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie musi być faktyczne, a nie hipotetyczne. Skarżący nie może skutecznie powoływać się na ograniczenie prawa do sądu, jeśli nie skorzystał z trybu przewidzianego przez kwestionowane przepisy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa do sądu miały charakter hipotetyczny, ponieważ skarżący nie skorzystał z trybu przewidzianego przez kwestionowane przepisy (np. wniosek o wyłączenie sędziego), a do naruszenia nie doszło faktycznie.
Czy wyrok NSA może być uznany za niezgodny z prawem UE (art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE) z powodu orzekania przez sędziego powołanego przez neo-KRS, jeśli przepisy te nie były stosowane ani wykładane w sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie nie może naruszać przepisów, które nie miały zastosowania w sprawie.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że skarżony wyrok nie naruszył zarzucanej normy prawa UE, ponieważ ani w postępowaniu, ani w samym orzeczeniu nie stosowano i nie wykładano przepisów dotyczących składu sądu, a skarżący nie wnosił o wyłączenie sędziego.
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 285a § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 285f § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 285d
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 285j
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 285k
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 285h § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 5 § 1a
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 5 § 1b
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 5a § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania szkody przez skarżącego. • Niezastosowanie kwestionowanych przepisów prawa UE w postępowaniu zakończonym zaskarżonym wyrokiem. • Naruszenie prawa do sądu miało charakter hipotetyczny, a nie faktyczny. • Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych nie jest normą prawa UE.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa UE (art. 19 TUE w zw. z art. 47 KPP) w związku z orzekaniem przez sędziego powołanego przez neo-KRS. • Naruszenie art. 6 EKPC i art. 45 Konstytucji RP w związku z prawem do niezależnego sądu. • Zarzuty oparte na Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych.
Godne uwagi sformułowania
Postulowanie zainicjowania trybu nadzwyczajnego w oparciu o faktycznie zaistniałą łączną szkodę w kwocie 0,02 zł jest co najmniej dyskusyjne. • Zarzuty oparte o Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych nie mogą zostać skutecznie rozpoznane, gdyż akty te nie stanowią norm prawa Unii Europejskiej w myśl art. 285a § 3 p.p.s.a. • Stwierdzenie naruszeń procedowania uprawniające uznanie zarzutu na podst. konwencyjnego/konstytucyjnego prawa do Sądu wymaga, aby do takiego naruszenia doszło faktycznie i bezspornie, a nie wyłącznie w sferze hipotetycznej czy ewentualnej. • Nie sposób zatem postulować, że dane orzeczenie jest niezgodne z przepisami prawa, które nawet pośrednio nie miały zastosowania w sprawie.
Skład orzekający
Jan Rudowski
przewodniczący
Marek Kołaczek
sprawozdawca
Roman Wiatrowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, w szczególności wymogu wykazania szkody oraz zakresu stosowania prawa UE w kontekście składu sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i zarzutów związanych z prawem UE oraz składem sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem do sądu i niezależnością wymiaru sprawiedliwości, a także stosowaniem prawa UE w polskim porządku prawnym.
“Czy można zaskarżyć wyrok NSA za 'neosędziego', jeśli przepisy te nie były stosowane w sprawie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.