Orzeczenie · 2012-08-08

I CZ 79/12

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2012-08-08
SAOSCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
zasiedzeniewznowienie postępowaniaudział w postępowaniuwspółposiadanieterminskarżącanieruchomośćSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie A. D. na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło jej skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem o stwierdzeniu nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Sąd Okręgowy uznał, że skarżąca, mimo wiedzy o postępowaniu, nie podjęła działań, by w nim uczestniczyć, a także przekroczyła termin na wniesienie skargi. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując na potrzebę ponownego rozpoznania sprawy. Podkreślono, że przepisy dotyczące zasiedzenia nie precyzują kręgu zainteresowanych, odsyłając do szerokiego rozumienia tego pojęcia. Sąd ma obowiązek czuwać nad udziałem wszystkich zainteresowanych, a ich niewezwanie, choć nie prowadzi do nieważności, jest uchybieniem procesowym. W przypadku skargi o wznowienie postępowania z powodu pozbawienia możności działania, zainteresowany musi wykazać, że nie brał udziału z przyczyn od siebie niezależnych. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy nie zebrał wystarczających dowodów na wiedzę skarżącej i jej zawinienie, zwłaszcza w kontekście jej potencjalnego współposiadania nieruchomości i konieczności jej wysłuchania. Z tego powodu sprawę przekazano do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zasiedzenia, kręgu zainteresowanych, obowiązku sądowego wzywania do udziału w postępowaniu oraz przesłanek wznowienia postępowania z powodu pozbawienia możności działania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem o zasiedzenie i skargą o wznowienie postępowania.

Zagadnienia prawne (3)

Czy osoba, która wiedziała o postępowaniu o zasiedzenie, ale nie wstąpiła do niego, może skutecznie wnieść skargę o wznowienie postępowania na podstawie art. 401 pkt 2 k.p.c. (pozbawienie możności działania)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Niekoniecznie. Aby skorzystać z tej podstawy, osoba ta musi wykazać, że nie brała udziału w postępowaniu z przyczyn od siebie niezależnych, a nie tylko dlatego, że wiedziała o nim i nie podjęła działań.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że samo wiedzenie o postępowaniu i niepodjęcie działań nie jest wystarczające do uznania pozbawienia możności działania w rozumieniu art. 401 pkt 2 k.p.c. Konieczne jest wykazanie braku winy w nieuczestniczeniu w sprawie.

Kto jest uważany za zainteresowanego w postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości i jaki jest obowiązek sądu w zakresie ustalania kręgu zainteresowanych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zainteresowanymi są zarówno bezpośrednio właściciel, jak i osoby trzecie, które mogą mieć pośredni interes, w tym właściciele sąsiednich nieruchomości. Sąd ma obowiązek z urzędu czuwać nad udziałem wszystkich zainteresowanych i może wzywać ich do udziału w sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił szerokie ujęcie pojęcia 'zainteresowany' w postępowaniu o zasiedzenie, obejmujące zarówno bezpośredni, jak i pośredni interes. Sąd ma obowiązek aktywnego ustalania i wzywania do udziału wszystkich potencjalnie zainteresowanych.

Czy niewezwanie do udziału w postępowaniu o zasiedzenie osoby, która posiadała nieruchomość, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, jeśli nie została ona wezwana, mimo że wiedziała o postępowaniu?

Odpowiedź sądu

Niewezwanie do udziału w sprawie, nawet jeśli osoba zainteresowana wiedziała o postępowaniu, stanowi uchybienie procesowe, które może mieć wpływ na wynik sprawy i potencjalnie stanowić podstawę do wznowienia postępowania, jeśli zostaną spełnione przesłanki pozbawienia możności działania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zaznaczył, że niewzięcie udziału przez zainteresowanego nie powoduje nieważności, ale niewezwanie go, mimo wiedzy o postępowaniu, wymaga analizy pod kątem spełnienia przesłanek wznowienia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
skarżąca (A. D.)

Strony

NazwaTypRola
A. D.osoba_fizycznaskarżąca
A. D.osoba_fizycznauczestnik
J. D.osoba_fizycznauczestnik
T. E.-K.osoba_fizycznawnioskodawca
M. D.osoba_fizycznauczestnik
W. D.osoba_fizycznauczestnik
Miasto Stołeczne Warszawaorgan_państwowyuczestnik
H. S.osoba_fizycznauczestnik
A. G.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 401 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do wznowienia postępowania z powodu pozbawienia możności działania.

k.p.c. art. 407 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.

k.p.c. art. 510 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Definicja zainteresowanego w postępowaniu nieprocesowym i możliwość domagania się dopuszczenia do udziału.

k.p.c. art. 524 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Uprawnienie zainteresowanego, który nie brał udziału w postępowaniu, do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymagania dotyczące uzasadnienia orzeczenia.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o procesie do postępowań nieprocesowych.

k.p.c. art. 39815 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy nie zbadał wystarczająco, czy skarżąca powinna być wezwana do udziału w postępowaniu o zasiedzenie jako współposiadaczka. • Ocena wiedzy skarżącej o postępowaniu i jej zawinienia w nieuczestniczeniu wymagała głębszej analizy i wysłuchania strony. • Naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. poprzez brak odniesienia się do kwestii obowiązku wezwania do udziału w postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Skarżąca wiedziała o postępowaniu i nie podjęła działań, co uzasadniało odrzucenie skargi z powodu przekroczenia terminu. • Brak podstaw do uznania pozbawienia możności działania w rozumieniu art. 401 pkt 2 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Sąd ma obowiązek czuwać z urzędu nad tym, aby w postępowaniu brali udział wszyscy zainteresowani. • Niewzięcie przez zainteresowanego udziału w sprawie nie powoduje nieważności postępowania. • Zainteresowany zobowiązany jest do wykazania, że nie brał udziału w postępowaniu zakończonym kwestionowanym orzeczeniem z przyczyn od siebie niezależnych.

Skład orzekający

Bogumiła Ustjanicz

przewodniczący-sprawozdawca

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Hubert Wrzeszcz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zasiedzenia, kręgu zainteresowanych, obowiązku sądowego wzywania do udziału w postępowaniu oraz przesłanek wznowienia postępowania z powodu pozbawienia możności działania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem o zasiedzenie i skargą o wznowienie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z zasiedzeniem nieruchomości i prawem do obrony, co jest istotne dla wielu właścicieli i posiadaczy. Pokazuje, jak ważne jest aktywne uczestnictwo w postępowaniach sądowych.

Czy wiedza o postępowaniu sądowym wystarczy, by stracić szansę na obronę? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady zasiedzenia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst