Orzeczenie · 2006-05-19

I CZ 27/06

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2006-05-19
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegozażaleniesąd apelacyjnysąd najwyższykpcpostępowanie dowodowekontradyktoryjność

Sprawa dotyczyła zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jego wcześniejsze zażalenie na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów. Powód domagał się wyłączenia sędziów Sądu Okręgowego w P. oraz sędziego Sądu Rejonowego w M. delegowanego do Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek o wyłączenie sędziów, a następnie odrzucił zażalenie powoda na to postanowienie. Powód złożył kolejne zażalenie, zarzucając naruszenie art. 394 § 1 i 2 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę, podkreślił, że zażalenie przysługuje tylko w wypadkach wyraźnie określonych w ustawie. Zgodnie z art. 394 § 1 pkt 10 k.p.c., zażalenie do sądu drugiej instancji przysługuje na postanowienie sądu pierwszej instancji oddalające wniosek o wyłączenie sędziego. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że gdy sąd apelacyjny orzeka jako sąd przełożony na podstawie art. 52 § 1 k.p.c., działa jako sąd pierwszej instancji. Jednakże, zażalenie na postanowienie sądu apelacyjnego działającego jako sąd pierwszej instancji przysługuje do sądu drugiej instancji, a nie do Sądu Najwyższego. Przepisy dotyczące zażalenia do Sądu Najwyższego (art. 394¹ § 1 i 2 k.p.c.) nie obejmują sytuacji, gdy sąd apelacyjny orzeka jako sąd pierwszej instancji. W związku z tym, Sąd Najwyższy stwierdził, że na postanowienie oddalające wniosek o wyłączenie sędziego wydane przez sąd apelacyjny działający jako sąd przełożony nie służy zażalenie. W konsekwencji, postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego również nie podlega zaskarżeniu do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy odrzucił zatem zażalenie powoda.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie dopuszczalności zażaleń na postanowienia sądu apelacyjnego w przedmiocie wyłączenia sędziego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd apelacyjny orzeka jako sąd przełożony.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu apelacyjnego oddalające wniosek o wyłączenie sędziego, wydane przez sąd apelacyjny działający jako sąd przełożony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, na postanowienie sądu apelacyjnego działającego jako sąd przełożony na podstawie art. 52 § 1 k.p.c. oddalające wniosek o wyłączenie sędziego nie służy zażalenie do Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie

Zażalenie przysługuje tylko w wypadkach określonych w ustawie. Przepisy k.p.c. nie przewidują zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu apelacyjnego orzekającego jako sąd pierwszej instancji (w tym jako sąd przełożony). Sąd Najwyższy nie jest sądem drugiej instancji w rozumieniu art. 394 § 1 k.p.c. w tym kontekście.

Jaka jest właściwość sądu przełożonego w przedmiocie wyłączenia sędziego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd przełożony, rozstrzygając o wyłączeniu sędziego na podstawie art. 52 § 1 k.p.c., działa w zastępstwie sądu, w którym sprawa się toczy, i w tym zakresie pełni funkcję sądu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Utrwalony pogląd orzecznictwa Sądu Najwyższego wskazuje, że sąd przełożony działa jako sąd pierwszej instancji w sprawach wyłączenia sędziego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Apelacyjny

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznapowód
M. S.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie przysługuje do sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 52 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd przełożony rozstrzyga o wyłączeniu sędziego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie do sądu drugiej instancji przysługuje na postanowienia sądu pierwszej instancji, których przedmiotem jest oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego.

k.p.c. art. 394¹ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy enumeratywnie wymieniają postanowienia, na które służy zażalenie do Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 394¹ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy enumeratywnie wymieniają postanowienia, na które służy zażalenie do Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 390 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wyjątek od zasady, że Sąd Najwyższy nie jest sądem drugiej instancji.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wyjątek od zasady, że Sąd Najwyższy nie jest sądem drugiej instancji.

k.p.c. art. 394¹ § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzeczenia o odrzuceniu zażalenia.

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzeczenia o odrzuceniu zażalenia.

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzeczenia o odrzuceniu zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Na postanowienie sądu apelacyjnego działającego jako sąd przełożony nie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego. • Sąd Najwyższy nie jest sądem drugiej instancji w rozumieniu art. 394 § 1 k.p.c. w kontekście postanowień sądu apelacyjnego orzekającego jako sąd pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu zażalenia na wniosek o wyłączenie sędziów jest dopuszczalne na podstawie art. 394 § 1 i 2 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

zażalenie przysługuje tylko w wypadkach określonych wyraźnie w ustawie procesowej • nie powinny być interpretowane rozszerzająco • sąd przełożony [...] działa w zastępstwie tego sądu • de lege lata na postanowienie [...] nie służy zażalenie

Skład orzekający

Tadeusz Wiśniewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności zażaleń na postanowienia sądu apelacyjnego w przedmiocie wyłączenia sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd apelacyjny orzeka jako sąd przełożony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące zaskarżalności postanowień w przedmiocie wyłączenia sędziego, co jest ważne dla praktyków prawa.

Kiedy nie można zaskarżyć postanowienia o wyłączeniu sędziego? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst