I CSK 6129/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez K.F. i J.F. od postanowienia Sądu Okręgowego w Koninie, które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Turku oddalające wniosek o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Wnioskodawcy domagali się przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na dwa istotne zagadnienia prawne: 1) czy zstępni żyjącego spadkobiercy mają interes prawny w złożeniu wniosku o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po pierwotnym spadkodawcy, oraz 2) czy mieszczą się oni w kręgu osób zainteresowanych zgodnie z art. 679 § 2 w zw. z art. 1025 § 1 k.c. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, przypomniał, że skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym, a jej przyjęcie wymaga wykazania istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. Sąd wskazał, że zagadnienie prawne musi mieć znaczenie dla praktyki sądowej i wykraczać poza indywidualny interes skarżącego. Analizując przedstawione przez wnioskodawców pytania, Sąd Najwyższy stwierdził, że pojęcia 'zainteresowany' i 'interes prawny' w kontekście art. 679 § 2 k.p.c. i art. 1025 § 1 k.c. były już wielokrotnie interpretowane przez Sąd Najwyższy. Sąd podkreślił, że wnioskodawcy nie wykazali istnienia aktualnych praw lub obowiązków, nie roszczą sobie praw do spadku, nie są osobami, które mogłyby być powołane do spadku po danym spadkobiercy, ani nie wykazali innych przesłanek uzasadniających ich interes prawny. Ich potencjalne prawa wywodzone są jedynie z więzi rodzinnej i dotyczą przyszłości, a nie aktualnej sytuacji prawnej. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęć 'zainteresowany' i 'interes prawny' w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku oraz kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, a jego zastosowanie wymaga analizy indywidualnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zstępni żyjącego spadkobiercy, jako potencjalni następcy prawni i osoby uprawnione do dochodzenia zachowku, mają interes prawny w złożeniu wniosku o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po pierwotnym spadkodawcy na podstawie art. 679 § 1 i 2 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazali istnienia aktualnych praw lub obowiązków, które uzasadniałyby ich interes prawny w rozumieniu art. 679 § 2 k.p.c. w związku z art. 1025 § 1 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pojęcia 'zainteresowany' i 'interes prawny' były już wielokrotnie interpretowane i nie obejmują sytuacji, gdy potencjalne prawa wynikają jedynie z więzi rodzinnej i dotyczą przyszłości, a nie aktualnej sytuacji prawnej.
Czy zstępni żyjącego spadkobiercy, jako potencjalni następcy prawni i osoby uprawnione do dochodzenia zachowku, mieszczą się w kręgu osób zainteresowanych zgodnie z art. 679 § 2 w związku z art. 1025 § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie spełniają kryteriów osoby zainteresowanej w rozumieniu tych przepisów, gdyż ich interes jest jedynie potencjalny i wynika z więzi rodzinnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że krąg osób zainteresowanych w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku jest szeroki, ale nie obejmuje osób, których interes jest jedynie hipotetyczny i nieoparty na aktualnych prawach lub obowiązkach.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K.F. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J.F. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| H. F. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| L.R. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Z.R. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| W.R. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M.H. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 398⁹ § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.p.c. art. 679 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wniosku o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.
k.p.c. art. 679 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa krąg osób zainteresowanych w postępowaniu o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.
k.c. art. 1025 § § 1
Kodeks cywilny
Określa krąg spadkobierców i ich interes prawny.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna przysługuje co do zasady od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji.
k.p.c. art. 398⁴ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z uzasadnieniem.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zwrotu kosztów postępowania.
k.p.c. art. 398⁹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do orzeczenia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak spełnienia przez skarżących wymogów formalnych wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. • Niespełnienie przesłanek z art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c. dotyczących istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnych zagadnień prawnych dotyczących interesu prawnego zstępnych żyjącego spadkobiercy w postępowaniu o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. • Potencjalny wpływ rozstrzygnięcia na przyszłe prawa skarżących wynikający z więzi rodzinnej.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym • Zagadnienie jest istotne, jeżeli jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla ukierunkowania praktyki sądowej i rozstrzygnięcia sprawy, w której zagadnienie powstało • zakres normatywny pojęcia podmiotu zainteresowanego wynikiem postępowania, którym ustawodawca posługuje się w art. 679 § 2 k.p.c. nie różni się od pojęcia interesu prawnego, o którym mowa w art. 1025 § 1 k.c.
Skład orzekający
Roman Trzaskowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć 'zainteresowany' i 'interes prawny' w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku oraz kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, a jego zastosowanie wymaga analizy indywidualnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie spadkowym ze względu na analizę pojęć 'interes prawny' i 'zainteresowany' w kontekście skargi kasacyjnej. Rutynowa odmowa przyjęcia skargi do rozpoznania.
“Kiedy zstępni żyjącego spadkobiercy mogą kwestionować stwierdzenie nabycia spadku? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice interesu prawnego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.