Orzeczenie · 2025-03-28

I CSK 4604/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-03-28
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
współwłasnośćzniesienie współwłasnościskarga kasacyjnaSąd Najwyższyzagadnienie prawneart. 212 k.c.nieważność postępowania

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną M.S. i D.N. od postanowienia Sądu Okręgowego we Wrocławiu w sprawie o zniesienie współwłasności. Skarżący domagali się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości przyjęcia uniwersalnego kryterium przyznania dzielonej rzeczy jednemu ze współwłaścicieli (art. 212 § 2 k.c.) w sytuacji, gdy typowe kryteria są nieadekwatne. Podnosili również zarzut nieważności postępowania przed Sądem drugiej instancji z powodu rozpoznania sprawy w składzie jednego sędziego oraz oczywistej zasadności skargi. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadnił, że przepis art. 212 § 2 k.c. z uwagi na swój elastyczny i skoncentrowany na konkretnych okolicznościach charakter, nie stanowi materii zagadnienia prawnego o abstrakcyjnym charakterze. Ponadto, skarga nie była oczywiście uzasadniona, a zarzuty dotyczące pominięcia dowodów i sposobu sporządzenia uzasadnienia nie wykazały kwalifikowanej wady orzeczenia. Odnosząc się do zarzutu nieważności postępowania, Sąd Najwyższy stwierdził, że zaskarżone orzeczenie nie było objęte czasowymi skutkami wykładni prawa przyjętej w uchwale III PZP 6/22, a przyjęcie odmiennej interpretacji kolidowałoby z zasadą pewności prawa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, oczywistej bezzasadności lub nieważności postępowania, zwłaszcza w kontekście interpretacji art. 212 § 2 k.c. oraz temporalnych skutków uchwał Sądu Najwyższego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy. Interpretacja art. 212 § 2 k.c. jest ogólna i odnosi się do konkretnych okoliczności sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy istnieje uniwersalne kryterium decydujące o przyznaniu dzielonej rzeczy jednemu ze współwłaścicieli (art. 212 § 2 k.c.) w sytuacji, gdy typowe kryteria, takie jak potrzeby mieszkaniowe lub względy ekonomiczne, są nieadekwatne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 212 § 2 k.c. z uwagi na swój elastyczny i skoncentrowany na konkretnych okolicznościach charakter, nie poddaje się łatwo uogólnieniom i nie może stanowić materii zagadnienia prawnego o abstrakcyjnym charakterze.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że nieostre określenie 'stosownie do okoliczności' w art. 212 § 2 k.c. pozostawia sądowi luz decyzyjny, umożliwiając dostosowanie rozstrzygnięcia do ogółu okoliczności konkretnego przypadku. Próba zdefiniowania jednego ogólnego kryterium godziłaby w elastyczny charakter tej normy.

Czy rozpoznanie sprawy przez Sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego stanowi nieważność postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. w kontekście uchwały Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zaskarżone orzeczenie nie było objęte czasowymi skutkami wykładni prawa przyjętej w uchwale III PZP 6/22, a przyjęcie odmiennej interpretacji kolidowałoby z zasadą pewności prawa i stabilności obrotu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że rozumowanie, według którego nieważność postępowania wynikająca z rozpoznania sprawy w składzie jednoosobowym miałaby dotyczyć także rozstrzygnięć wydanych w czasie poprzedzającym podjęcie uchwały, kolidowałoby z zasadą pewności prawa i potrzebą zapewnienia stabilności obrotu, które przemawiały za temporalnym ograniczeniem przyjętej w uchwale interpretacji.

Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. z uwagi na pominięcie dowodów przez Sąd Okręgowy?

Odpowiedź sądu

Nie, powołane argumenty dotyczące pominięcia dowodów nie pozwalały przyjąć, by orzeczenie było błędne w sposób kwalifikowany i widoczny prima vista.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty dotyczące pominięcia dowodów przez Sąd Okręgowy, z uwzględnieniem wskazywanej przez skarżących tezy dowodowej, nie wykazały oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Konkluzji tej nie zmieniały zarzuty dotyczące sposobu sporządzenia uzasadnienia przez Sąd Okręgowy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M.S.osoba_fizycznawnioskodawca
D.N.osoba_fizycznawnioskodawca
T.N.osoba_fizycznauczestnik
M.N.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.c. art. 212 § § 2

Kodeks cywilny

Ustawodawca posłużył się nieostrym określeniem 'stosownie do okoliczności', pozostawiającym sądowi meriti określony luz decyzyjny i umożliwiającym dostosowanie rozstrzygnięcia co do przyznania rzeczy niepodzielnej jednemu ze współwłaścicieli do ogółu okoliczności konkretnego przypadku.

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania zachodzi w przypadku rozpoznania sprawy w składzie jednego sędziego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 387 § § 2^1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Istnienie uniwersalnego kryterium przyznania dzielonej rzeczy jednemu ze współwłaścicieli w sytuacji nieadekwatności typowych kryteriów. • Nieważność postępowania przed Sądem drugiej instancji z powodu rozpoznania sprawy w składzie jednego sędziego. • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej z uwagi na pominięcie dowodów przez Sąd Okręgowy.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna, będąca nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze • nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania • nieostrym określeniem „stosownie do okoliczności”, pozostawiającym sądowi meriti określony luz decyzyjny • błędne w sposób kwalifikowany i widoczny już prima vista, bez potrzeby dłuższych badań lub dociekań • kolidowałoby z zaakcentowaną w motywach uchwały zasadą pewności prawa i nadrzędną potrzebą zapewnienia stabilności obrotu

Skład orzekający

Paweł Grzegorczyk

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, oczywistej bezzasadności lub nieważności postępowania, zwłaszcza w kontekście interpretacji art. 212 § 2 k.c. oraz temporalnych skutków uchwał Sądu Najwyższego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy. Interpretacja art. 212 § 2 k.c. jest ogólna i odnosi się do konkretnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Dotyczy również interpretacji przepisów dotyczących zniesienia współwłasności.

Kiedy Sąd Najwyższy przyjmie Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe kryteria i pułapki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst