I CSK 416/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez powoda M. Z. od wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Iławie. Powód domagał się zapłaty od Skarbu Państwa - Zakładu Karnego. W skardze kasacyjnej powód powołał się na przesłankę z art. 398^9 § 1 pkt 3 k.p.c., wskazując na nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji z powodu pozbawienia możliwości obrony praw, zarzucając naruszenie art. 299 i 374 k.p.c. Sąd Najwyższy przypomniał, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia służącym ochronie interesu publicznego, a jej przyjęcie do rozpoznania podlega selekcji na podstawie art. 398^9 k.p.c. Sąd uznał, że powód nie wykazał skutecznie istnienia przesłanki z art. 398^9 § 1 pkt 3 k.p.c. Wskazał, że art. 299 k.p.c. przewiduje fakultatywną możliwość dopuszczenia dowodu z przesłuchania strony, a Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił, że zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający. Ponadto, sąd drugiej instancji miał prawo rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 374 § 1 k.p.c., gdyż pełnomocnik powoda nie złożył wniosku o przeprowadzenie rozprawy. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego nastąpiło na podstawie art. 102 k.p.c., z uwagi na sytuację osobistą i majątkową powoda oraz jego subiektywne przekonanie o zasadności roszczenia. Sąd przyznał również wynagrodzenie pełnomocnikowi powoda z urzędu, uwzględniając podatek VAT.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście zarzutów nieważności postępowania i naruszenia praw procesowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podniesionych przez skarżącego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w sprawie zachodzą przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności czy występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania lub czy skarga jest oczywiście uzasadniona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sprawie nie zachodzą przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Uzasadnienie
Skarżący nie wykazał skutecznie istnienia przesłanki z art. 398^9 § 1 pkt 3 k.p.c. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 299 i 374 k.p.c. nie uzasadniają przyjęcia skargi, gdyż sąd drugiej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i miał prawo rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Czy naruszenie art. 299 k.p.c. (możliwość dopuszczenia dowodu z przesłuchania strony) oraz art. 374 k.p.c. (rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym) stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania przed sądem drugiej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie tych przepisów w okolicznościach niniejszej sprawy nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania.
Uzasadnienie
Art. 299 k.p.c. ma charakter fakultatywny, a sąd Okręgowy prawidłowo ocenił, że zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający. Brak wniosku o przeprowadzenie rozprawy przez pełnomocnika powoda uprawniał sąd drugiej instancji do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 374 § 1 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Zakład Karny w [...] | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący ma obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki.
Pomocnicze
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi m.in. w przypadku pozbawienia strony możliwości obrony jej praw.
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
Przewiduje fakultatywną możliwość dopuszczenia dowodu z przesłuchania strony, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub w ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.c. art. 374 § zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne.
k.p.c. art. 374 § zd. 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest niedopuszczalne, jeżeli strona w apelacji lub odpowiedzi na apelację złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej wcale kosztami, aby nie obciążać nadmiernie strony w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 2 § pkt 5
Dotyczy wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 10 § ust. 4 pkt 2
Dotyczy wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 8 § pkt 5
Pominięte w rozliczeniu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 16 § ust. 4 pkt 2
Pominięte w rozliczeniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez skarżącego istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów. • Prawidłowa ocena materiału dowodowego przez Sąd Okręgowy. • Możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym przez Sąd drugiej instancji z uwagi na brak wniosku o rozprawę.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania przed Sądem II instancji z powodu pozbawienia możliwości obrony praw. • Naruszenie art. 299 k.p.c. • Naruszenie art. 374 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. • Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398^9 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie służy zaś merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. • Nie jest rolą Sądu Najwyższego korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie.
Skład orzekający
Piotr Telusiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście zarzutów nieważności postępowania i naruszenia praw procesowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podniesionych przez skarżącego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące przyjmowania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego, choć samo rozstrzygnięcie jest rutynowe.
“Kiedy Sąd Najwyższy przyjmie Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki z art. 398^9 k.p.c.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.