I CSK 3925/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną Banku S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego stwierdzający nieważność umowy kredytu mieszkaniowego z powodu abuzywności klauzuli walutowej. Bank domagał się przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienia prawne dotyczące interpretacji art. 385¹ § 1 KC w kontekście umów kredytu denominowanego/indeksowanego do waluty obcej, w szczególności w sytuacji, gdy konsument był pouczony o ryzyku walutowym i otrzymywał niższe oprocentowanie. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398⁹ § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadnił to tym, że wskazane przez bank zagadnienia prawne zostały już wystarczająco wyjaśnione w bogatym orzecznictwie Sądu Najwyższego, które doprecyzowało m.in. pojęcie „rażącego” naruszenia interesów konsumenta oraz kryteria oceny transparentności klauzul walutowych. Sąd podkreślił, że bank nie wykazał istnienia istotnych wątpliwości prawnych ani potrzeby wykładni przepisów, a sformułowane pytania nie spełniały wymogów formalnych. Dodatkowo wskazano, że nieważność umowy wynikała nie tylko z abuzywności klauzuli ryzyka walutowego, ale także z niedozwolonego kształtu klauzuli spreadowej. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i zasądził koszty postępowania kasacyjnego od banku na rzecz powódki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dotyczącej abuzywności klauzul walutowych w umowach kredytowych, kryteriów oceny transparentności i istotności zagadnień prawnych w skardze kasacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienia umowy kredytu denominowanego/indeksowanego do waluty obcej, odwołujące się do tabel kursów banku do przeliczeń, naruszają interes konsumenta w sposób rażący, gdy konsument był pouczony o ryzyku walutowym, otrzymywał niższe oprocentowanie, a kursy banku nie odbiegają znacznie od kursu NBP?
Odpowiedź sądu
Nie, takie postanowienia mogą naruszać interes konsumenta, zwłaszcza jeśli nie zapewniają transparentności i przerzucają nieograniczone ryzyko walutowe.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zagadnienie to zostało już rozstrzygnięte w orzecznictwie. Klauzule odwołujące się do tabel kursów banku są często uznawane za nietransparentne i abuzywne, ponieważ pozostawiają pole do arbitralnego działania banku i obarczają kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem, chyba że konsument został należycie poinformowany o ryzyku i jego konsekwencjach.
Czy w umowach między przedsiębiorcą a konsumentem, samo zaniechanie informacyjne przedsiębiorcy w zakresie ryzyka może być samoistną przesłanką uznania postanowienia za abuzywne, czy też wyłącznymi przesłankami są sprzeczność z dobrymi obyczajami i rażące naruszenie interesów konsumenta?
Odpowiedź sądu
Zaniechanie informacyjne może być istotną przesłanką, zwłaszcza w kontekście braku transparentności i rażącego naruszenia interesów konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zagadnienie to również zostało już wyjaśnione w orzecznictwie. Ocena abuzywności klauzuli uwzględnia całokształt okoliczności, w tym brak należytego poinformowania konsumenta o ryzyku, co może prowadzić do naruszenia jego interesów i dobrych obyczajów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.P. | osoba_fizyczna | powódka |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Sąd Najwyższy doprecyzował, że pojęcie „rażącego” naruszenia interesów konsumenta należy interpretować przez pryzmat art. 3 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG, co oznacza istotną nierównowagę praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta. Klauzule odwołujące się do tabel kursów banku bez wskazania obiektywnych kryteriów są nietransparentne i niedopuszczalne.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna przysługuje od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji.
k.p.c. art. 398⁹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.p.c. art. 398⁴ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z uzasadnieniem.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący zasądzenia kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sformułowane przez bank zagadnienia prawne nie spełniają wymogów istotności i nie wymagają wykładni Sądu Najwyższego, gdyż zostały już rozstrzygnięte w utrwalonym orzecznictwie. • Naruszenie interesu konsumenta w sposób rażący i sprzeczność z dobrymi obyczajami są oceniane w świetle okoliczności z chwili zawarcia umowy. • Niedozwolony kształt klauzuli spreadowej również stanowił podstawę nieważności umowy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja banku dotycząca istotności zagadnień prawnych związanych z klauzulami walutowymi i informowaniem konsumenta.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne... • Zagadnienia sformułowane przez pozwanego nie czynią zadość wskazanym wymaganiom, gdyż zostały już wystarczająco wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie. • Określenie wysokości należności obciążającej konsumenta z odwołaniem do tabel kursów ustalanych jednostronnie przez bank, bez wskazania obiektywnych kryteriów, jest nietransparentne, pozostawia pole do arbitralnego działania banku i w ten sposób obarcza kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz narusza równorzędność stron, w związku z czym jest niedopuszczalne.
Skład orzekający
Roman Trzaskowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dotyczącej abuzywności klauzul walutowych w umowach kredytowych, kryteriów oceny transparentności i istotności zagadnień prawnych w skardze kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą SN w sprawach kredytów frankowych, co jest nadal gorącym tematem dla prawników i konsumentów. Pokazuje też, jak Sąd Najwyższy filtruje sprawy trafiające do rozpoznania.
“Sąd Najwyższy nie przyjmuje skargi kasacyjnej banku w sprawie kredytu frankowego – co to oznacza dla konsumentów?”
Dane finansowe
koszty postępowania kasacyjnego: 5400 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.