I CSK 3726/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną Banku S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku w sprawie o ustalenie i zapłatę, wniesioną przez S.M. i D.M. Bank jako podstawy przyjęcia skargi do rozpoznania wskazał nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji oraz potrzebę wykładni przepisów prawa budzących wątpliwości. W kwestii nieważności postępowania, bank powołał się na art. 379 pkt 4 k.p.c. i uchwałę III PZP 6/22, twierdząc, że rozpoznanie sprawy w składzie jednoosobowym na podstawie art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy o COVID-19 było niezgodne z prawem. Sąd Najwyższy uznał, że nie uprawdopodobniono tej okoliczności, a zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego został wydany przed uchwałą III PZP 6/22, która nie była więc wiążąca. Ponadto, Sąd Najwyższy nie dostrzegł podstaw do kwestionowania zgodności art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 u.cov. z Konstytucją. Jako drugą podstawę przyjęcia skargi, bank wskazał potrzebę wykładni art. 385^1 § 1 i 2 k.c. w zakresie klauzul abuzywnych w umowach kredytów frankowych. Sąd Najwyższy stwierdził, że wątpliwości w tym zakresie zostały rozstrzygnięte uchwałą III CZP 25/22, która określiła skutki prawne stwierdzenia abuzywności klauzuli kursowej. Wreszcie, jako trzecią podstawę, bank wskazał istotne zagadnienia prawne, formułując pięć pytań. Sąd Najwyższy uznał, że pierwsze cztery pytania dotyczą kwestii już rozstrzygniętych uchwałą III CZP 25/22, a ostatnie pytanie wyrasta z błędnego założenia o istnieniu szczególnych roszczeń banku po stwierdzeniu nieważności umowy. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od banku na rzecz powodów zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że uchwały Sądu Najwyższego rozstrzygają wątpliwości prawne i dezaktualizują potrzebę przyjmowania skarg kasacyjnych w sprawach, gdzie te kwestie są podnoszone. Podkreślenie znaczenia uchwały III CZP 25/22 dla spraw frankowych.
Dotyczy konkretnego etapu postępowania (odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej) i specyficznych podstaw jej wniesienia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania z powodu nieważności postępowania przed sądem drugiej instancji, wynikającej z zastosowania przepisu ustawy o COVID-19 dotyczącego jednoosobowego składu sądu?
Odpowiedź sądu
Nie, nie uprawdopodobniono nieważności postępowania, a zaskarżony wyrok został wydany przed uchwałą Sądu Najwyższego, która mogłaby wpłynąć na ocenę tej kwestii.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że bank nie wykazał, iż skład sądu drugiej instancji był sprzeczny z prawem. Zastosowanie art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy o COVID-19 było dopuszczalne, a wyrok Sądu Apelacyjnego wydano przed uchwałą SN, która mogłaby wpłynąć na ocenę tej kwestii.
Czy istnieje potrzeba wykładni przepisów art. 385^1 § 1 i 2 k.c. dotyczących klauzul abuzywnych w umowach kredytów frankowych, w szczególności klauzuli kursowej i klauzuli ryzyka walutowego?
Odpowiedź sądu
Nie, potrzeba wykładni tych przepisów ustała w związku z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22), która rozstrzygnęła wątpliwości w tym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że uchwała III CZP 25/22 rozstrzygnęła kwestie dotyczące abuzywności klauzul kursowych i ryzyka walutowego w umowach kredytów frankowych, co dezaktualizuje potrzebę wykładni tych przepisów w kontekście przyjęcia skargi kasacyjnej.
Czy istnieją istotne zagadnienia prawne dotyczące dalszego obowiązywania umowy kredytu indeksowanego po wyeliminowaniu postanowień o kursie waluty obcej oraz obowiązku informowania konsumenta o konsekwencjach 'unieważnienia' umowy?
Odpowiedź sądu
Nie, pierwsze cztery pytania dotyczą kwestii już rozstrzygniętych uchwałą III CZP 25/22, a ostatnie pytanie opiera się na błędnym założeniu o istnieniu szczególnych roszczeń banku po stwierdzeniu nieważności umowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pytania dotyczące dalszego obowiązywania umowy i konsekwencji jej nieważności zostały rozstrzygnięte uchwałą III CZP 25/22. Ostatnie pytanie, dotyczące obowiązku informowania konsumenta, zostało uznane za zbędne, gdyż umowa nie wiąże w pozostałym zakresie, a odsetki czy wynagrodzenie za korzystanie ze środków nie przysługują.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S.M. | osoba_fizyczna | powód |
| D.M. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółki akcyjnej w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.c. art. 385^1 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy niedozwolonych postanowień umownych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłankę nieważności postępowania.
u.cov. art. 15zzs^1 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Umożliwia rozpoznanie sprawy w składzie jednoosobowym.
k.p.c. art. 398^13 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nakazuje sądowi z urzędu brać pod uwagę nieważność postępowania.
u.s.n. art. 1 § pkt 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa cel SN, m.in. zapewnienie zgodności z prawem i jednolitości orzecznictwa.
u.s.n. art. 87 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Sąd Najwyższy związany stanowiskiem wyrażonym w sentencji uchwały SN.
u.s.n. art. 88 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Dotyczy sytuacji, w których SN nie jest związany uchwałą.
k.p.c. art. 367 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy składu sądu (w brzmieniu sprzed 28 września 2023 r.).
k.p.c. art. 390
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przedstawienia zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy.
k.p.c. art. 398
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak uprawdopodobnienia nieważności postępowania. • Kwestie prawne podniesione przez bank zostały już rozstrzygnięte uchwałą Sądu Najwyższego. • Nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów dotyczących klauzul abuzywnych w umowach kredytów frankowych.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania przed Sądem Apelacyjnym z powodu jednoosobowego składu orzekającego. • Potrzeba wykładni przepisów art. 385^1 § 1 i 2 k.c. w zakresie klauzul abuzywnych. • Istnienie istotnych zagadnień prawnych wymagających rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy.
Godne uwagi sformułowania
rozpoznanie sprawy przez sąd w składzie ukształtowanym stosownie do art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 [...] 'ograniczało prawo Pozwanego do sprawiedliwego rozpoznania sprawy' • Do wydania zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego doszło jednak przed wydaniem tej uchwały (20 kwietnia 2023 r.), toteż przyjęta w niej wykładnia przepisów prawa nie była wiążąca w niniejszej sprawie. • Brak spójności orzecznictwa przestaje mieć znaczenie prawne wtedy, gdy po jego wystąpieniu wydana zostanie w danym przedmiocie uchwała Sądu Najwyższego działającego w poszerzonym składzie. • Oznacza to, że podnoszone przez skarżącego wątpliwości uległy dezaktualizacji, a ewentualne wątpliwości związane z przytoczonymi na wstępie przepisami zostały usunięte, przy czym kierunek ich rozstrzygnięcia nie uzasadnia ewentualnego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania jako oczywiście uzasadnionej. • Ostatnie z przedstawionych przez bank pytań, związane z rzekomym obowiązkiem informowania konsumenta o 'konsekwencjach prawnych wynikających z unieważnienia umowy', wyrasta z założenia, że bankowi mogą in casu przysługiwać względem konsumentów jakieś szczególne roszczenia związane ze stwierdzeniem nieważności (błędnie określanym mianem 'unieważnienia') umowy kredytu.
Skład orzekający
Beata Janiszewska
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że uchwały Sądu Najwyższego rozstrzygają wątpliwości prawne i dezaktualizują potrzebę przyjmowania skarg kasacyjnych w sprawach, gdzie te kwestie są podnoszone. Podkreślenie znaczenia uchwały III CZP 25/22 dla spraw frankowych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego etapu postępowania (odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej) i specyficznych podstaw jej wniesienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN dotyczące odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawie kredytów frankowych, z odniesieniem do uchwały III CZP 25/22, jest istotne dla prawników zajmujących się tym tematem i pokazuje, jak SN interpretuje przesłanki przyjęcia skargi.
“Sąd Najwyższy: Uchwała SN w sprawie kredytów frankowych zamyka drogę do skargi kasacyjnej?”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 5400 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.